Geçtiğimiz hafta Los Angeles, tarihindeki en büyük yangın felaketlerinden birine sahne oldu. 7 Ocak 2025 akşamı başlayan yangınlar, şiddetli rüzgarların etkisiyle hızla genişleyerek, toplamda 37 bin dönüm araziyi kül etti. Yangınlar sırasında 16 kişinin hayatını kaybetmesi, bölgedeki yangın söndürme çalışmalarının yetersiz kaldığını gösterdi. Yangınları kontrol altına almak için itfaiye ekipleri büyük çaba sarf etti, ancak yoğun duman ve ulaşım zorlukları, söndürme çabalarını daha da güçleştirdi.

Yangının ardından yapılan açıklamalarda, bazı İHA’larınABD’nin düşmanları adına yangınları başlattığına dair iddialar ortaya atıldı. Tutuklanan iki kundakçı, bölgedeki endişeleri daha da artırdı. Kaliforniya Valisi, kundakçılara ve yağmacılara karşı yasaların en ağır şekilde uygulanacağını duyurdu.

Yangın felaketi sonrasında, 12 binden fazla yapı zarar gördü ya da kullanılamaz hale geldi. Yangının söndürülme çalışmaları devam ederken, halk da kendi çabalarıyla yangınlara karşı mücadele etti.

Cayma ve iade hakkı iptal edildi

Türkiye’de de geçtiğimiz hafta önemli yasal değişiklikler yaşandı. Özellikle, internette satışa sunulan ürünlere yönelik değişiklikler dikkat çekti. 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni yönetmelik, özellikle teknoloji ürünlerine yönelik 15 günlük cayma hakkını kaldırdı. Artık cep telefonları, akıllı saatler, tabletler ve bilgisayarlar gibi ürünlerde, ayıplı olmayan ürünlerde kullanıcıların iade hakkı bulunmuyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte, iade hakkı yalnızca ayıplı mal durumunda geçerli olacak ve bu ürünlerde de kargo ücreti satıcı tarafından değil, kullanıcı tarafından karşılanacak. Kullanıcılar, yeni dönemde mağduriyet yaşamamak için ürün alımlarına daha dikkatli yaklaşmak zorunda kalacak.

Suriye sınırındaki gümrük kapılarındaki güncel durum ne?

Ülkemizdeki bir diğer önemli gelişme, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın Hatay’daki gümrük kapılarındaki incelemeleriyle ilgiliydi. Bakan, Cilvegözü ve Zeytin Dalı gümrük kapılarında yapılan çalışmalar hakkında açıklamalarda bulundu. Yayladağ gümrük kapısındaki onarım ve genişletme çalışmalarının tamamlanarak, yolcu geçişlerine açıldığını belirten Bakan, ticari geçişlerin hızla başlatılacağını ifade etti. Yayladağ gümrük kapısının ise Suriyelilerin ülkelerine dönmek için en çok kullanıldığı belirtildi.

Vergi denetimleri devam ediyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2024 yılı itibariyle yürütülen vergi denetimleri hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, vergi denetimleri sayesinde 120 milyar lira kamu alacağının tahsil edileceğini duyurdu. Ayrıca, kayıtdışılıkla mücadelede önemli sonuçlar alındığını ve vergi adaletini sağlamaya yönelik çalışmaların devam edeceğini belirtti.

ABD’nin bir yanı soğuklarla mücadele ediyor

ABD’de de geçtiğimiz hafta oldukça sert hava koşulları etkili oldu. Beş eyalette olağanüstü hal ilan edildi ve bu durum, ülke genelinde ciddi bir alarm durumuna yol açtı. Kış fırtınalarının etkisiyle, 30 eyalette vatandaşlara evde kalmaları tavsiye edildi. Hava koşulları nedeniyle yaklaşık 1500 uçuş iptal edilirken, birçok tren seferi de durduruldu. Ayrıca, Kentucky, Virginia, Kansas ve Missouri eyaletlerinde olağanüstü hal ilan edilirken, bu sert kış şartlarının yaklaşık 62 milyon kişiyi etkilemesi bekleniyor.

Dr. Hakan Çınar, Gündemin İçinden yeni bölümüyle Radyo Gedik’te.

GÜNDEMİN İÇİNDEN – ABD yangınlarla Boğuşmaya Devam Ediyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Donald Trump, ABD Başkanlık seçimlerinde, rakibi Kamala Harris’i geride bırakarak ikinci dönem başkanlık görevine seçildi. 2025 yılında yemin ederek göreve başlayacak olan Trump, ABD tarihinde aralıklı olarak iki dönem başkanlık yapan ikinci kişi oldu. İlki, 1885-1889 ve 1893-1897 yıllarında iki farklı dönemde başkanlık yapan Grover Cleveland’dı.

ABD seçimi piyasaları da etkiledi

ABD seçim sonuçları dünya piyasalarında önemli değişikliklere yol açtığını belirten Dr. Hakan Çınar, Meksika Pezosu ve Çin Yuan’ı değer kaybederken, Türk Lirası diğer gelişmekte olan piyasa para birimlerinin aksine değer kazandığını kaydetti. Çınar, Trump’ın ticaret politikaları ve Çin’e yönelik olası yeni vergiler, küresel ticaretin yönünü değiştirebileceğine vurgu yaptı.

İhracat verileri olumlu seyrediyor

Türkiye’nin Ekim 2024 dış ticaret verileri de olumlu bir seyir izlediğini belirten Çınar, “Dış ticaret açığı  yüzde 13 azalarak 5.75 milyar dolara geriledi. İhracat ise yıllık yüzde 3.6 artarak 23.6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ayrıca, Türkiye’nin orta ve yüksek teknoloji ihracatı da önemli bir artış gösterdi. Yüksek teknoloji ürünleri ihracatında 10 milyar dolara yaklaşılması bekleniyor” bilgisini paylaştı.

Programın tamamını dinlemek için:

ABD’nin Seçimi Küresel Piyasaları Nasıl Etkiliyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

ABD seçimlerinde ekonomi ve insan hakları ön planda

Amerika Birleşik Devletleri’nde 5 Kasım’da gerçekleştirilecek 60. Başkanlık seçimi için geri sayım sürerken, Trump ve Harris arasındaki yarışın başa baş gittiği yönündeki veriler dikkat çekiyor. New York Times ve Siena College tarafından yapılan anketler, ülke genelinde 2 bin 516 kayıtlı seçmenle gerçekleştirildi. Trump ve Harris’in oy oranları yüzde 48 ile eşit çıktığını aktaran Hakan Çınar, adayların ayrıştığı konu başlıklarını şu şekilde sıraladı: “Trump, ekonomi konusunda yüzde 52’lik bir destek alarak önde gidiyor. Aynı zamanda göçmen sorunları hakkında da yüzde 4’lük bir avantajı bulunuyor. Bu konular, özellikle ekonomik istikrar arayışında olan seçmenler için kritik öneme sahip. Harris ise demokrasi ve insan hakları konularında seçmenlerin gözünde daha fazla güvenilirlik kazanmış görünüyor. Yüzde 71 oranıyla demokrasi akıbeti kaygısında. Yüzde 55 ile kürtaj meselesinde tercih edilen aday olarak öne çıkıyor. Bu durum, sosyal meselelerin seçmen davranışlarını nasıl etkilediğini gösteriyor.”

Seçim sonuçlarının ne yönde şekilleneceği konusunda çetin tartışmaların yaşanabileceğini aktaran Çınar Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Kuzey Karolina, Pennsylvania ve Wisconsin gibi “salıncak” eyaletlerin seçimin sonucunun belirlenmesinde önemli olduğunu vurguladı.

Almanya ile vize sorunu devam ediyor

Geçtiğimiz yıl Çin, Fas ve Türkiye’de yapılan vize işlemlerine ilişkin itiraz süreçlerini bir yıl süreyle askıya alan Almanya, bu uygulamanın süresini 30 Haziran 2025’e kadar uzatma kararı aldı. Bu durumun diplomatik ve ekonomik yansımalarını sıralayan Çınar, “Türk vatandaşları için olumsuz bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Vize başvuruları, her ne kadar dikkatlice hazırlanmış olsa da, başvuruların reddedilmesi halinde itiraz hakkının ortadan kalkması, birçok kişinin hayallerini sekteye uğratacak gibi görünüyor. Eğitim, iş veya aile birleşimi gibi çeşitli nedenlerle Almanya’ya gitmek isteyen Türk vatandaşları, bu yeni düzenlemeyle daha büyük bir belirsizlikle karşı karşıya kalacak” yorumunda bulundu.

Avrupa’daki olumlu seyir Türkiye’ye yarayabilir 

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), ikinci çeyreğe kıyasla yüzde 0.4 oranında bir artış sağladı. Bu büyüme beklentilerin üzerinde gerçekleşerek, Euro bölgesi ekonomisinin güçlendiğine işaret ediyor. Euro bölgesinin üçüncü çeyrekteki büyüme sonuçlarını aktaran Çınar, yaşanan büyümenin Türkiye’ye yansımalarını şu sözlerle değerlendirdi: “Türkiye’nin en önemli ticaret partnerlerinden biri olan Avrupa, Türk ekonomisi açısından kritik bir öneme sahip. Türkiye, Avrupa’ya yaptığı ihracatın yüzde 60’ını Euro bölgesine gerçekleştiriyor. Dolayısıyla, euro bölgesindeki ekonomik gelişmeler Türkiye’yi yakından ilgilendiriyor.”

İhracat verileri ekonomiyi destekliyor

2024 yılı itibarıyla ihracat verileri, Ocak-Eylül dönemi açısından incelendiğinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2.6’lık bir artış gösterdi. Bu artış, birçok olumsuz faktörün etkili olduğu bir ortamda gerçekleştiği için dikkat çekici ve önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. İhracatçıların son dönemlerde kur dalgalanmaları ve küresel ekonomik belirsizlikler gibi zorluklarla karşı karşıya kalmasına rağmen verilerin olumlu olmasının Türk ekonomisi için umut verici olduğunu söyleyen Çınar, “2024 yılı ihracat verilerinde görülen yüzde 2.6’lık artış, birçok zorluğun gölgesinde bile, Türk ekonomisinin dayanıklılığını ve potansiyelini ortaya koyuyor. Her ne kadar zorluklar devam etse de, bu artış umut verici bir işaret ve ileride daha iyi günlerin kapıda olduğuna dair bir umut ışığı” ifadelerini kullandı.

Gündemin İçinden: ABD seçimlerinin olası sonuçları ne olur? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Trump’ın döneminden sonra, 2017-2018 yıllarında dünya ticaret savaşları başladı. Ardından, 2020’de Covid-19 pandemisi dünya genelinde etkisini gösterdi. Bu süreçte, tedarik zincirleri ciddi aksamalara uğradı. Pandemi sonrasında, 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı başladı ve bu savaş da tedarik zincirlerini olumsuz etkiledi.

Aynı zamanda, 2023 yılı içinde yapay zeka teknolojileri hayatımıza girmeye başladı ve bu durum iş gücü piyasasında endişelere yol açtı. Türkiye ise büyük bir deprem yaşadı ve bu afet ülke ekonomisini derinden etkiledi.

Geçen hafta, Türkiye’den Daron Acemoğlu’nun Nobel Ekonomi Ödülü alması, ülkemiz için önemli bir gurur kaynağıydı. Acemoğlu’nun araştırmaları, adalet ve ekonomik sistemler üzerine önemli katkılar sağlıyor. Bu ödül, Türkiye’nin Nobel tarihinde üçüncü ödülü oldu.

Öte yandan, otomotiv üretiminde yüzde 7’lik bir gerileme yaşandı ve bu, ekonomik krizlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin vize sorunları da gündemde. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, bu konuda bürokratik süreçlerin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Çin ise, ekonomik büyüme hedeflerini artırarak piyasayı canlandırma çabası içerisinde. Maliye Bakanı, borçlanma ve bütçe açığını artıracak önlemler alacaklarını duyurdu.

Sonuç olarak, dünya genelinde birçok zorlukla karşı karşıyayız. Ekonomik belirsizlikler, çatışmalar ve çevresel sorunlar, önümüzdeki dönem için endişe yaratıyor. Ancak bilim ve inovasyon, bu zorlukların üstesinden gelmemizde önemli bir rol oynamaya devam edecek.

Dr. Hakan Çınar ile Gündemin İçinden her Pazartesi Radyo Gedik’te.

Gündemin İçinden: Otomotiv üretiminde gerileme sürüyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Pandemi sonrası normalleşme sürecine değinen Çınar, birçok ülkede enflasyon artışı yaşandığını kaydederek, “Para piyasalarındaki bozulma, ülkelerin çok miktarda para basması ekonomilerde de değişime neden oldu. Sermaye farklı yönlere kaymaya başladı. Özellikle Çin’in kapanmasıyla batı ülkelerinde farklılaşma meydana geldi, farklı üretim kanalları ortaya çıktı. Türkiye dahil olmak üzere birçok ülke bu durumdan yararlandı. Pandeminin ekonomideki etkisi, normalleşmenin başlamasına rağmen devam etti. ABD’de yönetime gelen Joe Biden ise istenen etkiyi veremedi. Normalleşme sürecine Rusya-Ukrayna Savaşı da sekte vurdu. Rusya’nın uygulayacağı ambargonun belirsizliği ise batı dünyasında gıda ve doğal gaz krizine yol açtı. Tam bir yıl önce başlayan İsrail’in Filistin’e yönelik saldırıları ise üçüncü dünya savaşını tetikleyen bir süreci başladı” dedi.

Güncel durumda, altın ve petrol fiyatlarının yükselirken hisse piyasalarının düştüğüne değinen Çınar, “Orta Doğu’da en güvenli ülkenin Türkiye olması, Lübnan’a da sıçrayan savaşın ülkemize sıçrama ihtimalinin olmaması yabancı yatırımcıların Türkiye’ye dönmesi için yeterli sebepleri oluşturuyor. Ekonomi, her ne kadar istediğimiz ortama ulaşamamışsa da regülasyonların varlığı, teknoloji kullanımı açısında Türkiye’yi yabancı yatırımcıların gözünde avantajlı kılıyor” yorumunda bulundu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın geçen hafta açıkladığı ticaret verilerini yorumlayan Çınar, “Ağustos’ta 34 ayın en düşük dış ticaret açığı Eylül’de sınırlı artış gösterdi. 2024 Eylül ayında dış ticaret açığı yüzde 0.5 artışla 5.1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı üçüncü çeyrekte yılın aynı dönemine göre, yüzde 33.8 oranında azalışla 17.4 milyar oldu. Türkiye’nin Eylül ayı ihracatı ise maalesef düşük seyretti. Fakat harcama kısıtlamalarının olduğu ve resesyonun görüldüğü bu dönemde bu rakamın çok kötü olduğunu söylemek de mümkün değil. Enflasyonda ise yüzde 15’in altı 2023 yaz aylarından beri ilk kez görülmüş oldu. Eylül’de aylık enflasyon ise yüzde 2.97 olarak gerçekleşti” sözlerini kullandı.

Enflasyon düşüşü refah artışını da sağlayacak

Mevcut durumda fiyatların düşmesini beklemenin “fazla iyimser” bir düşünce olacağını ekleyen Çınar, “Verilere göre aylık fazla en yüksek artış yüzde 14.21 ile eğitim grubunda gerçekleşmiş. Buna şaşırmamak lazım eğitim fiyatlarında yukarı yönde seyir var. Bunu yüzde 4.16 ile alkollü içecekler ve tütün ürünlerinde yüzde 3.86 artış var” dedi.

Enflasyondaki düşüş trendinin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından dezenflasyon olarak adlandırıldığını anımsatan Çınar, “Enflasyonu düşürmek sadece hayat pahalılığı sorununu çözmeyecek. Aynı zamanda vatandaşlarımızın kalıcı refahını da sağlayacak” ifadesini kullandı.

Çin küresel krize rağmen büyümeyi sürdürüyor

Çin’in pandemi sonrası güncel ekonomik durumunu irdeleyen Çınar, “Son dönemdeki ticaret savaşları, pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve İsrail-Filistin çatışması gibi küresel sorunlara rağmen Çin, yurt dışı yatırımlarına devam ediyor. 2023 yılında bu yatırımlar 100 milyar doları aşmış durumda. Amerika ve Kanada’nın gümrük tarifelerine rağmen, Çinli şirketler temiz enerji sektöründe etkili olmaya devam ediyor ve dünya genelinde üretim tesisleri kurarak büyüme hızlarını sürdürüyorlar. Özellikle gayrimenkul, altyapı ve temiz enerji teknolojilerine yoğunlaşıyorlar. Çin, güneş panelleri, lityum piller ve elektrikli araçlar gibi alanlarda dünyanın en büyük üreticisi konumunda. Amerika ve Kanada, Çin’in elektrikli araçlarına yüzde 100 güvence verirken, güneş panelleri ve lityum piller için de yüksek güvenlik oranları uygulamaya hazırlanıyor. Bu durum, Çin’in global ekonomik liderliğine doğru ilerlediğini gösteriyor” dedi.

Programın tamamı Radyo Gedik Spotify’da:

Pandemi sonrası dünya ekonomisi nereye gidiyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.