ABD-Güney Kore arasında 70 yıldır devam eden ittifakta yeni bir perde açıldı. 27 Nisan’da iki ülke arasında imzalanan Washington Deklarasyonu’nu yorumlayan Sibel Karabel, “Bu anlaşmanın en önemli maddesi ABD’nin 40 yıl aradan sonra ilk kez nükleer denizaltılarını Kore Yarımadası’na gönderecek olması. Bu da iki ülke arasında nükleer iş birliğine yönelik bir adım oldu. İktidara yeni gelen Yoon Suk-yeol yönetimi daha Amerikancı bir politika izliyor. Hatta Çin ve Rusya’nın tepkisine rağmen Ukrayna’ya askeri ekipman yollanabileceğini açıklayarak da bu çizgisini gösteriyor. Son dönemde de Japonya ile olan ilişkileri daha canlı tutmak konusunda istekli. ABD’nin Çin’i çevreleme politikasında da rol oynamaya yönelik hamleler yapıyor. Fakat bunu yaparken de ABD’ye ‘Kendi nükleer gücümü kullanabilirim’ mesajını da veriyor. Çünkü ABD Güney Kore’den nükleer silah geliştirmemesini talep ediyor. Güney Kore iç politikasında ise iktidara yönelik anlaşmanın ülkeyi nükleer açıdan zayıf kıldığına yönelik eleştiriler var. Çin ise bu anlaşmayı Çin-Güney Kore ilişkilerine zarar veren bir hamle olarak yorumluyor” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Güney Kore’nin Diplomasi Atağının Arkasında Ne Var? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Son haftalarda Çin ile farklı ülkeler arasındaki diplomatik hareketlilik artmış durumda. Öncelikle Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ardından AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in ziyareti Çin-Avrupa ilişkilerinin önemli bir ayağını oluştururken Çin’e son diplomatik seyahat Brezilya devlet başkanı tarafından gerçekleştirildi. Brezilya’nın yeni lideri Lula’nın seçildikten sonra düzenlediği ilk resmi ziyaretin önemini anlatan Karabel, “Ziyaret beklenenden uzun sürdü, yaklaşık 4 saatlik bir toplantı gerçekleşti. Görüşme kapsamında siber güvenlikten uzay teknolojilerinde iş birliğine kadar farklı alanlarda çalışmalar yapılması planlandı” dedi.

Çin ile İlişkiler Derinleşiyor

Brezilya’nın önceki devlet başkanı Bolsonaro döneminde Brezilya-Çin ilişkilerini anlatan Karabel, “Bolsonaro döneminde pandeminin temel sorumlusu Çin ilan edilmişti. Bu iki ülke arasında gergin bir ilişki vardı. Hatta Bolsonaro seçim kampanyasında Çin karşıtı söylemler kullandı. Latin Amerika ülkeleri arasında en olumsuz etkilenen ülke Brezilya oldu ve Bolsonaro’nun karşıt söylemlerine rağmen dış ülkeler arasında en fazla yardımı Çin yaptı” şeklinde konuştu.

Farklı Alanlarda Ticaret Hamleleri

Son dönem iki ülkenin ekonomik ve diplomatik ilişkilerini anlatan Karabel, “İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 49 yıla dayanıyor. Aralarındaki ticaret hacmi 2022’de ise 152.8 milyar dolar. Bu miktar 20 yıl öncesine göre 20 kat artmış. Brezilya 62 milyar dolar da ticaret fazlası veriyor. Çin’in toplam dış ticaretinin yüzde 40’ını Brezilya oluşturuyor. Tarımdan sağlığa farklı alanlarda iki ülke arasında ticaret çeşitliliği bulunuyor. Özellikle tarım ve petrol ürünlerinde ve minerallerin ihracatında Brezilya’nın daha çok rol oynayacağı bekleniyor” dedi. Bu kapsamda iki ülke kendi aralarında gerçekleştirecekleri her türlü ticari faaliyette “maliyetleri düşürme” gerekçesi ile kendi para birimleri olan yuan ve reai’yi kullanacak. Bu hamle dünya ticaretinde etkili olan dolarizasyonu azaltma hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin Brezilya İlişkileri Yeniden Yazılıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Avustralya, son dönemde yaptığı güvenlik anlaşmalarıyla Asya-Pasifik bölgesinde öne çıkan ülkelerden birisi oldu. Japonya ile imzaladığı güvenlik deklarasyonu ise Çin’in tepkisini çekmişti. Buna rağmen Avustralya, savunma harcamalarını artırma kararı ile farklı ülkelerle yapılacak anlaşmaların da sinyalini verdi. Sibel Karabel, Avustralya’nın artan güvenlik anlaşmalarına ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Avustralya, 683 milyon dolarlık yeni savunma yatırımı yapmayı planlıyor. Bunun içinde füze, savunma ekipmanları ve roket sistemleri bulunuyor. 2022’nin son günlerinde ise ABD’nin diğer ülkelere ekipman satışı gündeme gelmişti. Bu kapsamda ABD’nin Avustralya’ya savunma ekipmanları satışı da muhtemel. Norveç’ten de yeni savunma sistemleri satın alınması da gündemde. Ukrayna tarafından da kullanılan orta menzilli güdümlü roket sistemlerinin satın alınması da Avustralya’nın satın alacağı sistemler arasında.” Avustralya’nın savunma harcamaları ve iş birliklerini Çin, dünyada kutuplaşmayı artıracağını savunuyor.

8 Ocak itibarıyla Hong Kong ile Çin arasındaki sınırın açılması Asya Gündemi’ndeydi. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin şartlı olarak sınırlarını açıyor. Günde 60 bin yolcunun geçiş yapması şartının yanında son 48 saat içinde COVID testi yaptırılması şartı da aranıyor. Şu anda beşinci dalga COVID salgınının görüldüğü Hong Kong’a uygulanan bu koşul, ilerleyen zamanda tekrar gözden geçirilecek.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Avustralya’nın Savunma Harcamalarına Çin’den Tepki yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanı Wang, Pekin’de Çin Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün düzenlediği sempozyumda yaptığı konuşmada Çin’in yakın gelecekte uluslararası ilişkilerdeki faaliyetlerinin hangi yönde olacağına dair önemli bilgiler paylaştı. Bu bilgiler arasında Çin’in ABD ve Rusya ile olan ilişkilerindeki duruma dair önemli ifadeler yer aldı. Wang Yi konuşmasında, “Bir ülke (ABD), sahte bir ‘demokrasiye karşı otoriterlik’ anlatısıyla soğuk savaş mantığını canlandırma arayışında. Çin ve Rusya, diğer ülkelerle dayanışma içinde hegemonyaya karşı çıkıyor ve yeni soğuk savaşı reddediyor” sözlerini kullandı.

Çin’in Rusya ile ilişkilerinin “kaya gibi sağlam” olduğunu, dış müdahalelerden ve uluslararası ortamdaki değişimlerden etkilenmeyeceğini vurgulayan Wang, Pekin’in Moskova ile “karşılıklı güveni derinleştireceğini” ve “Çin-Rusya kapsamlı stratejik ortaklık koordinasyonunu güçlendireceğini” belirtti.

Çin ve Rusya Sadece Stratejik Ortak

Konuşmayı değerlendiren Sibel Karabel, “Wang Yi bu konuşmasında özellikle Çin bakımından 2022’nin değerlendirmesini yapmış oldu. Burada 20. Parti Kongresi, Olimpiyatlar ve Küresel Kalkınma ve Güvenlik İnisiyatifi gibi Çin bakımından önemli olan konulardan bahsetti. Çin ve Hindistan ilişkilerinin gelişmesi konusuna vurgu yapıldı. Özellikle son 10 yıl içerisinde iki ülke arasındaki ilişkiler oldukça olumlu seyir izliyor. Çin ve Rusya arasında 200 milyar dolara ulaşıyor ve temel yatırım projelerinin de yakında gerçekleşmesi bekleniyor. Çin Rusya’yı bir müttefik olarak görmüyor. Hatta hiçbir ülkeyi müttefik olarak görmüyor. Sadece stratejik ortaklıkları var. Her iki ülke, birlikte düzenledikleri tatbikatların da ‘diğer ülkeleri hedeflemediği’ için meşru olduğunu belirtiyor.”

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin’den Rusya İlişkilerini Güçlendirme Mesajı yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

4 Kasım’da Almanya Şansölyesi Olaf Scholz’un Çin Devlet Başkanını ziyareti bu haftaki Asya Gündemi’nin ana başlığıydı. 11 saat süren görüşmeyi değerlendiren Sibel Karabel, ziyaretin Rusya-Ukrayna savaşı sırasında ve Xi Jinping’in üçüncü dönem başkanlığının başlangıcında olmasının önemini vurguladı. Karabel, “Almanya’nın Rusya ile olan enerji sorunu, Hamburg limanında Çin etkisi ile Almanlar Çin’e olan bağımlılıklarının artacağı konusunda endişeli. Kimileri ise ziyareti Merkel döneminden beri devam eden Çin’i dengeleme politikasının bir devamı olarak yorumladı. Scholtz ile birlikte Almanya’nın değeri yüksek markalarının temsilcileri de ziyarette yer aldı. Ziyarette AB-Çin arasındaki ticari kısıtlamaların kaldırılması da konuşuldu. Her iki ülke de birbirine bağımlı. Özellikle Almanya elektronik cihaz ihtiyacını Çin’den karşılıyor. Öteki taraftan Çin’de üretim yapan Alman otomobil markaları, Almanya’daki üretim miktarını ilk kez geçen sene geçti” dedi.

İstanbul Gedik Üniversitesi ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri) Stratejik Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Sibel Karabel’in sunduğu Asya Gündemi’nin tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin ve Almanya Yakınlaşmasının Perde Arkasında Ne Var? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Asya Pasifik’teki gelişmelerin haberler üzerinden değerlendirildiği Sibel Karabel ile Asya Gündemi’nde bu hafta ABD Ulusal Savunma Strateji Belgesi’nde Çin ve Hint Pasifik hakkında yer alan bilgiler yer aldı. 27 Ekim’de yayınlanan ABD Ulusal Savunma Strateji Belgesi’nde Çin’e ilişkin bilgileri paylaşan Karabel, “ABD ilk kez Çin’e yönelik nükleer, savunma ve füze değerlendirmesini yayınladı. 80 sayfa içerisinde Hint-Pasifik, Çin ve Rusya’ya dair bilgiler yer aldı. Çin’e dair 2018’deki belgede tehdit algısında da değişiklikler var.”

ABD Ağırlığını Artıracak

“Trump döneminde Rusya ve Çin tehdit olma oranı eşitken, günümüzde Çin ABD’nin stratejik tehdidi olarak daha da öne çıkarılıyor. Çin’in tehdit olgusu olması önümüzdeki on yıllarda da devam edeceği öngörülüyor. Raporda Çin’in ABD’nin gayri safi milli hasılasına yaklaştığı vurgulanarak Çin’in ekonomik yapısına yer verildi. Müttefiklerle birlikte Çin’in çevrelenmesi de planlanıyor. Bu anlamda ABD ilerleyen yıllarda Hint Pasifik’teki müttefikleriyle ilişkilerine daha fazla ağırlık verecek. Çin’in agresif çabaları olarak tanımlanan Çin’in hamlelerine karşı ABD Tayvan ve Hindistan merkezli bir çevreleme siyaseti yürütecek.”

Sibel Karabel ile Asya Gündemi‘nin tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

ABD’den Çin’e Yönelik Çevreleme Hamlesi yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Gedik Üniversitesi Güneydoğu Asya Ülkeleri Stratejik Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Sibel Karabel’in hazırlayıp sunduğu Asya Gündemi’nde bu hafta başkent Pekin’de 16-22 Ekim’de gerçekleştirilen Çin Komünist Partisinin 20. Ulusal Kongresi’nden çıkan sonuçlar ve etkileri değerlendirildi. Xi Jinping’in Çin Komünist Partisi Genel Sekreterliği’ne yeniden seçilmesiyle tamamlanan kongre ile Xi, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurucusu Mao Zedong’dan bu yana parti liderliğini iki dönemden fazla sürdüren ilk lider oldu.

Xi’nin en büyük kozu ekonomik büyüme vaadi oldu.

Politbüroda Önemli Değişiklikler Var

Partinin en üst yönetim organı Merkez Komite’de de önemli değişimlerin olduğu kongreyi değerlendiren Karabel, “Xi, 2013’ten beri Çin Halk Cumhuriyeti’nin devlet başkanı hem de Çin Merkezi Askeri Komisyonu’nun başında. 2012’den beri de Çin Komünist Partisi’nin genel sekreteri. Normalde başkanlık için 67 yaş sınırı var. ve devlet başkanlığı için iki dönem sınırı var. Mart 2023’ten itibaren de görevine devam edecek. Politbürodaki değişiklikler de Xi’ye yakınlığıyla bilinen isimler. Xi döneminde parti içindeki fraksiyonların etkisi giderek azaldı ve merkezleşmeye gidildi. Tekrar başka seçilmesi de gücünü ne kadar konsolide ettiğinin bir göstergesi.”

Gelir Eşitliği Vaadi Toplumsal Kabul Getirdi

Xi’nin seçilmesinin Çin toplumunda da meşru görüldüğünü söyleyen Karabel, “Halkın önemsediği ekonomik büyüme ve istikrar. Xi Jinping de parti raporlarında farklı noktalarda ekonomik büyümeyi hedeflediğini belirtiyor. 1 saat 45 dakikalık konuşmasında Marksist ilkelerden geri adım atılmayacağını söyledi. Öte yandan içeride yapılacak farklılıkları ekledi. Gelir eşitsizliğini düzenlemeyi vaat etti. Çin’e özgü sosyalizm kapsamında monopollerin gücünün azaltılmasını hedefliyor. Sosyalist modern bir devlet mottosu var. Alacağı rota ile ilgili önemli bir vurgu. Hiç beklenmeyen ani olaylara karşı ve farklı tehdit unsurlarına karşı da Çin’in stratejik inisiyatifini güçlü tutmayı hedefliyor.”

Sibel Karabel ile Asya Gündemi’nin tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Mao’dan Sonra Bir İlk: Xi Jinping Üçüncü Kez ÇKP Lideri yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Gedik Üniversitesi ASEAN Güneydoğu Asya Ülkeleri Stratejik Çalışmalar Uygulama Ve Araştırma Merkezi Müdürü Sibel Karabel’in hazırlayıp sunduğu Asya Gündemi’nde Çin Komünist Partisi’nin 20. Kongresi’nden detayları paylaştı. Kongrenin 1972’den beri 5 yılda bir düzenlendiğini söyleyen Karabel, düzenlenen her kongrenin Çin’in siyasi ve ekonomik gidişatında etkili olduğunu belirtti. 16 Ekim’de başlayan kongreyi değerlendiren Karabel, “Çin siyasetinde yazılı olmayan normlar var. Bu normlar içerisinde Xi Jinping’in üçüncü dönem seçilmesi konusundaki tartışmalar da yer alıyor. Bir parti devleti olan Çin’in yönetiminde politbüro ve hiyerarşi önem kazanıyor” dedi.

Sıfır COVID Devam Edecek

Kongrenin işleyişi hakkında da bilgi veren Karabel, kongrede tartışılan güncel konuları da anlattı. Xi Jinping’in doktrinlerinin okullarda ders kitaplarında yer alması tartışmalarının bir yandan daha kararlı ve uluslararası ilişkilerde daha aktif bir Çin politikasının kongrede destek gördüğünü söyleyen Karabel, “Xi Jinping’in üçüncü dönemde yeni bir başkan adayına işaret etmemesi göreve devam edeceğinin işareti olarak görülüyor” diye ekledi. Karabel, kongrede “sıfır COVİD” politikasına ve ekonomiye dair tartışmaları da anlattı.

Sibel Karabel ile Asya Gündemi’nin tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Xi Jinping’ten Göreve Devam Mesajı yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Gedik Üniversitesi ASEAN Stratejik Çalışmalar Uygulama Ve Araştırma Merkezi Müdürü Sibel Karabel’in hazırlayıp sunduğu Asya Gündemi’nde bu hafta da Asya ülkelerindeki ekonomik ve politik gelişmeler masaya yatırıldı.

Pandemiden sonra etkisini gösteren çip krizi Amerika-Çin arasındaki kriz nedeniyle derinleşiyor. ABD’nin Çin’e uyguladığı ihracat kısıtlaması özellikle teknolojik ürünlerde kendini gösteriyor. Trump döneminde başlayan ve günümüzde de devam eden kısıtlamaları değerlendiren Karabel, “Burada teknolojik norm koyucu olma mücadelesi de var. Özellikle Çin’in ‘Made in China 2025’ stratejisiyle ABD bu rekabeti daha da ciddiye aldı. Özellikle altyapı teknoloji sektörlerinde Çin 2049’a kadar lider ülke olmayı hedefliyor. Bununla birlikte belirledikleri 10 kritik sektörde kendi kendine yetebilmeyi hedefliyor Çin. Akıllı telefon, bilgisayar ve arabalar üretimini etkileyen çip krizinin tasarımı ve üretiminde rekabet giderek daha derinleşiyor. Biden yönetimi ABD üretimi mallarda yer alan Çin ürünü çiplerin ihracatını kısıtlamaya gitti. Yarı iletken yani çip sektörü farklı ülkelerin dahil olduğu farklı bir sektör. Karşılıklı bağlılığın yüksek olduğu bu sektörden Çin’i çıkarmaya çıkarmak da ABD için daha fazla maliyet demek. ABD bu sorunu çözmek için bakanlar düzeyinde Tayvan ile görüşüyor” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çip Krizi Derinleşiyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.