Son dönemde Türkiye’de, dışarıda basılan sahte 50 ve 100 dolarlık banknotların piyasaya sürülmeye çalışıldığına dair ciddi bir uyarı yapıldığını belirten Dr. Hakan Çınar, ”

Yetkililere göre, piyasada 600 milyon dolara kadar sahte dolar bulunuyor. Bu durumda, döviz büroları ve bazı ticaret noktaları, sahte paraların tespiti için tedbirler alırken, bazı eski basımlı 50 dolar ve beyaz 100 dolar banknotlarını kabul etmeme kararı aldı. Sahte paraların neredeyse orijinaline birebir benzemesi, vatandaşların fark etmelerini oldukça zorlaştırıyor. Ayrıca, eski yazılımlara sahip parasayma makinelerinin bu sahte paraları geçirmesi de büyük bir sorun oluşturuyor.

Döviz büroları, bu durumu engellemek amacıyla, cihazların yazılım güncellemeleri yapılacağını duyurdu. Ancak, bu güncellemelerin tamamlanmasının bir hafta ile 10 günü bulabileceği belirtiliyor. Bu, sektördeki birçok işletmenin tedbir almasına ve sahte paraların piyasada yayılmasını engellemeye yönelik adımlar atmasına neden olmuş durumda. Yetkili isimlerden Mustafa Ünver, sahte paraların izlenmesinin ne kadar zor olduğunu ve bu olayın uzman olmayan kişiler tarafından fark edilmesinin neredeyse imkansız olduğunu vurguladı. Ayrıca, son dönemlerde sahte dolarla ilgili olarak Türkiye’ye gelen paraların çoğunun Orta Doğu, Asya, Balkanlar ve İran üzerinden sokulduğu iddia ediliyor” dedi.

Çınar Türkiye ve dünya gündemine ilişkin şu başlıkları paylaştı:

Fransa’nın Uluslararası Hukuk Konusunda Yükselen Sesleri

“Fransa’nın gündeminde ise bir başka önemli gelişme yer alıyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Baptiste Barot, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama emriyle ilgili açıklamalarda bulundu. Barot, Fransa’nın Uluslararası Hukuku uygulayacağını ve Netanyahu’nun cezai sorumluluk taşıyan eylemlerinin takipçisi olacaklarını belirtti. Fransa’nın, İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarına ilişkin kınamaları da gündemdeydi.

Bakan Barot, Fransa’nın Uluslararası Adalet’e ve onun bağımsızlığına bağlı olduğunu vurgulayarak, Fransa’nın her zaman Uluslararası Hukuku uygulayacağını söyledi. Netanyahu’nun Fransa’ya gelip tutuklanıp tutuklanmayacağına ilişkin sorulara ise Bakan Barot, “Fransa her zaman Uluslararası Hukuku uygulayacak” yanıtını verdi. Ancak birkaç gün sonra gelen yeni açıklamalara göre, Fransa’nın bu konuda geri adım attığı ve Netanyahu’nun tutuklanmasının söz konusu olmayacağı belirtildi. Bu durum, Fransa’nın uluslararası arenadaki hukuk uygulamaları ve politikalarının ne kadar esnek olduğunu da gözler önüne seriyor.

Netanyahu hakkında çıkan tutuklama emri, aynı zamanda bazı siyasi sorunların resmileşmesi anlamına geliyor. Bu, sadece Fransa’yı değil, aynı zamanda uluslararası toplumun büyük bir kısmını da ilgilendiren bir durum. İnsan hakları savunucuları, Netanyahu’nun uluslararası yargıdan sorumlu tutulması gerektiğini savunuyor. Ancak, dünya çapında çeşitli siyasi etkiler, bu tür kararların uygulanmasını zorlaştırabiliyor.”

Kamu Kurumlarında Akaryakıt Tasarrufu

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin kamu kurumlarının akaryakıt ihtiyaçlarını daha verimli bir şekilde karşılamak amacıyla başlattığı projeyi duyurdu. Bu kapsamda, kamu kurumlarının akaryakıt alımları, Devlet Malzeme Ofisi aracılığıyla toplu olarak gerçekleştirilmeye başlandı. Bu adım, kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasını ve önemli ölçüde tasarruf edilmesini sağladı.

Şimşek, bu çalışmanın aynı zamanda kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğine katkıda bulunduğunu belirtti. Devlet Malzeme Ofisi’nin malzeme tedariğinde daha aktif rol alması, hükümetin kamu hizmetlerinin verimli bir şekilde devam etmesini sağlama amacını taşıyor. Önümüzdeki yıl ise merkezi akaryakıt tedarikinin tamamen Devlet Malzeme Ofisi üzerinden yapılması hedefleniyor. Bu adım, kamu kurumlarının ihtiyaç duyduğu akaryakıtı daha uygun fiyatlarla temin etmelerine olanak tanıyacak ve devletin bütçesinde tasarruf sağlayacak.

İhracat Pazarlarındaki Durum

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), ekim ayına dair ihracat verilerini paylaştı. İhracat Talep Endeksi’nin 99.5 puana gerileyerek önceki aya göre yüzde 0.7 azaldığını açıkladı. Enflasyon beklentilerindeki iyileşmeye rağmen, sanayi üretimindeki ciddi gerileme, endeksin uzun dönem ortalamalarından uzaklaşmasına sebep oldu. Pazar Dayanıklılık Endeksi ise yüzde 1.5’lik bir artış göstererek 99.3 puana ulaştı. Bu veriler, küresel ticaretin zorlu koşullarına rağmen Türkiye’nin ihracat kapasitesini sürdürebilme çabalarını ortaya koyuyor.

İsrail-Hizbullah Savaşı

Orta Doğu’da devam eden İsrail-Hizbullah çatışması, Lübnan’daki sivillere yönelik tehditlerin artmasına yol açtı. İsrail ordusu, Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyine yönelik şiddetli hava saldırıları düzenledi. Lübnan resmi ajanslarına göre, saldırılar Hurek, Gubeyl ve Şueyfat gibi bölgelere yöneldi. Saldırılar sonucu çıkan yangınlar ve yoğun duman, bölgedeki hayatı zorlaştırdı. İsrail ordusu, bölgedeki sivil halkı tahliye etmeleri konusunda uyarılarda bulunarak, Hizbullah’a ait noktaları hedef aldığını belirtti.

Apple ve Çin İlişkileri: Tim Cook’un Çin Ziyareti

Amerikan teknoloji devi Apple’ın CEO’su Tim Cook, geçtiğimiz günlerde Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen bir etkinliğe katıldı. Cook, Apple’ın Çinli tedarikçilerine olan bağlılığını bir kez daha vurguladı. Apple için Çin’in son derece önemli bir yer tuttuğunu belirten Cook, Çinli tedarikçiler olmadan Apple’ın başarılı olamayacağını ifade etti. Bu açıklama, özellikle Donald Trump’ın önceki dönemde Apple’ı ve Tim Cook’u eleştirdiği bir dönemde dikkatleri çekti. Cook’un Çin’le olan ilişkilerini yüceltmesi, bazı çevrelerde şaşkınlıkla karşılandı.

Türkiye’nin Ekonomik Durumu: Merkez Bankası ve Bankalar Birliği Toplantısı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, bankacılarla bir araya gelerek ülke ekonomisindeki son durumu değerlendirdi. Bankalar Birliği ile yapılan bu toplantıda, küresel ve yerel ekonomik gelişmeler, bankacılık sektörü ve makroekonomik veriler ele alındı. Türkiye’nin ekonomi yönetimi, 2024 yılı için beklentilerini tartıştı ve özellikle enflasyonla mücadele stratejileri üzerine görüş alışverişinde bulunuldu.

Trump’ın Gümrük Vergisi Planları

Amerika Birleşik Devletleri’nin yeni başkanı Donald Trump, Meksika, Kanada ve Çin’e yönelik yeni tarifeler açıkladı. Trump, Meksika ve Kanada’dan gelen ürünlere yüzde 25, Çin’den gelen ürünlere ise ek yüzde 10 gümrük vergisi uygulayacağını duyurdu. Bu açıklamalar, Meksika ve Kanada’dan misilleme tehditlerine yol açtı. Trump, bu vergilerin özellikle uyuşturucu ticaretini ve yasadışı göçü engellemeyi amaçladığını belirtti.

Suriye’deki Son Durum: Suriye Milli Ordusu’nun Operasyonu

Suriye’de iç savaş yeniden alevlendi. Suriye Milli Ordusu, PKK ve YPG’nin terör koridoru oluşturma planlarına karşı “Özgürlük Şafağı” operasyonunu başlattı. Halep’in kuzeyindeki Kuveris askeri üssünü ele geçiren Suriye Milli Ordusu, ayrıca teröristlerin bulunduğu bölgeleri kuşatarak büyük bir stratejik üstünlük sağladı.

Türkiye’nin Otomotiv Sektöründeki Başarısı

Türkiye otomotiv sektörü, Ekim ayında büyük bir başarıya imza attı. Türkiye’nin otomotiv ihracatı, 1.38 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bu rekor, Türkiye’nin otomotiv üretim ve ihracatındaki güçlü performansını ortaya koyuyor.

Rusya’nın Ekonomik Durumu ve Enflasyon

Rusya, 2023 yılında beklenmedik bir ekonomik büyüme gösterdi. Ekonomi büyüme oranı Ekim ayında yüzde 3.2 oldu. Bu büyüme, savaşın getirdiği zorluklara rağmen, yüksek enerji fiyatları ve savunma sanayisindeki üretim kapasitesinin artmasından kaynaklanıyor. Ayrıca, Rusya’nın yıllık enflasyonu Ekim ayında 8.54 seviyesine gerileyerek ekonomiye dair iyimser bir tablo çizdi.

ABD’nin Yapay Zeka ve Kripto Politikaları

Amerika Birleşik Devletleri, yapay zeka alanında önemli adımlar atmaya hazırlanıyor. Başkan Donald Trump’ın yapay zeka elçisi ataması bekleniyor. Bu yeni pozisyon, ülkenin yapay zeka politikalarını koordine etmeyi amaçlıyor. Ayrıca, ABD’nin yapay zeka ve kripto para politikaları, teknoloji dünyasında büyük tartışmalara yol açabilir.

Programın tamamını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: Suriye İç Savaşı’nda Yeni Perde Dünyayı Nasıl Etkileyecek? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Gündemin İçinden: Elektrikli Otomobilde Avrupa-Çin Rekabeti Kızışıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Trump’ın döneminden sonra, 2017-2018 yıllarında dünya ticaret savaşları başladı. Ardından, 2020’de Covid-19 pandemisi dünya genelinde etkisini gösterdi. Bu süreçte, tedarik zincirleri ciddi aksamalara uğradı. Pandemi sonrasında, 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı başladı ve bu savaş da tedarik zincirlerini olumsuz etkiledi.

Aynı zamanda, 2023 yılı içinde yapay zeka teknolojileri hayatımıza girmeye başladı ve bu durum iş gücü piyasasında endişelere yol açtı. Türkiye ise büyük bir deprem yaşadı ve bu afet ülke ekonomisini derinden etkiledi.

Geçen hafta, Türkiye’den Daron Acemoğlu’nun Nobel Ekonomi Ödülü alması, ülkemiz için önemli bir gurur kaynağıydı. Acemoğlu’nun araştırmaları, adalet ve ekonomik sistemler üzerine önemli katkılar sağlıyor. Bu ödül, Türkiye’nin Nobel tarihinde üçüncü ödülü oldu.

Öte yandan, otomotiv üretiminde yüzde 7’lik bir gerileme yaşandı ve bu, ekonomik krizlerin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin vize sorunları da gündemde. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, bu konuda bürokratik süreçlerin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Çin ise, ekonomik büyüme hedeflerini artırarak piyasayı canlandırma çabası içerisinde. Maliye Bakanı, borçlanma ve bütçe açığını artıracak önlemler alacaklarını duyurdu.

Sonuç olarak, dünya genelinde birçok zorlukla karşı karşıyayız. Ekonomik belirsizlikler, çatışmalar ve çevresel sorunlar, önümüzdeki dönem için endişe yaratıyor. Ancak bilim ve inovasyon, bu zorlukların üstesinden gelmemizde önemli bir rol oynamaya devam edecek.

Dr. Hakan Çınar ile Gündemin İçinden her Pazartesi Radyo Gedik’te.

Gündemin İçinden: Otomotiv üretiminde gerileme sürüyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Pandemi sonrası normalleşme sürecine değinen Çınar, birçok ülkede enflasyon artışı yaşandığını kaydederek, “Para piyasalarındaki bozulma, ülkelerin çok miktarda para basması ekonomilerde de değişime neden oldu. Sermaye farklı yönlere kaymaya başladı. Özellikle Çin’in kapanmasıyla batı ülkelerinde farklılaşma meydana geldi, farklı üretim kanalları ortaya çıktı. Türkiye dahil olmak üzere birçok ülke bu durumdan yararlandı. Pandeminin ekonomideki etkisi, normalleşmenin başlamasına rağmen devam etti. ABD’de yönetime gelen Joe Biden ise istenen etkiyi veremedi. Normalleşme sürecine Rusya-Ukrayna Savaşı da sekte vurdu. Rusya’nın uygulayacağı ambargonun belirsizliği ise batı dünyasında gıda ve doğal gaz krizine yol açtı. Tam bir yıl önce başlayan İsrail’in Filistin’e yönelik saldırıları ise üçüncü dünya savaşını tetikleyen bir süreci başladı” dedi.

Güncel durumda, altın ve petrol fiyatlarının yükselirken hisse piyasalarının düştüğüne değinen Çınar, “Orta Doğu’da en güvenli ülkenin Türkiye olması, Lübnan’a da sıçrayan savaşın ülkemize sıçrama ihtimalinin olmaması yabancı yatırımcıların Türkiye’ye dönmesi için yeterli sebepleri oluşturuyor. Ekonomi, her ne kadar istediğimiz ortama ulaşamamışsa da regülasyonların varlığı, teknoloji kullanımı açısında Türkiye’yi yabancı yatırımcıların gözünde avantajlı kılıyor” yorumunda bulundu.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın geçen hafta açıkladığı ticaret verilerini yorumlayan Çınar, “Ağustos’ta 34 ayın en düşük dış ticaret açığı Eylül’de sınırlı artış gösterdi. 2024 Eylül ayında dış ticaret açığı yüzde 0.5 artışla 5.1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı üçüncü çeyrekte yılın aynı dönemine göre, yüzde 33.8 oranında azalışla 17.4 milyar oldu. Türkiye’nin Eylül ayı ihracatı ise maalesef düşük seyretti. Fakat harcama kısıtlamalarının olduğu ve resesyonun görüldüğü bu dönemde bu rakamın çok kötü olduğunu söylemek de mümkün değil. Enflasyonda ise yüzde 15’in altı 2023 yaz aylarından beri ilk kez görülmüş oldu. Eylül’de aylık enflasyon ise yüzde 2.97 olarak gerçekleşti” sözlerini kullandı.

Enflasyon düşüşü refah artışını da sağlayacak

Mevcut durumda fiyatların düşmesini beklemenin “fazla iyimser” bir düşünce olacağını ekleyen Çınar, “Verilere göre aylık fazla en yüksek artış yüzde 14.21 ile eğitim grubunda gerçekleşmiş. Buna şaşırmamak lazım eğitim fiyatlarında yukarı yönde seyir var. Bunu yüzde 4.16 ile alkollü içecekler ve tütün ürünlerinde yüzde 3.86 artış var” dedi.

Enflasyondaki düşüş trendinin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından dezenflasyon olarak adlandırıldığını anımsatan Çınar, “Enflasyonu düşürmek sadece hayat pahalılığı sorununu çözmeyecek. Aynı zamanda vatandaşlarımızın kalıcı refahını da sağlayacak” ifadesini kullandı.

Çin küresel krize rağmen büyümeyi sürdürüyor

Çin’in pandemi sonrası güncel ekonomik durumunu irdeleyen Çınar, “Son dönemdeki ticaret savaşları, pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve İsrail-Filistin çatışması gibi küresel sorunlara rağmen Çin, yurt dışı yatırımlarına devam ediyor. 2023 yılında bu yatırımlar 100 milyar doları aşmış durumda. Amerika ve Kanada’nın gümrük tarifelerine rağmen, Çinli şirketler temiz enerji sektöründe etkili olmaya devam ediyor ve dünya genelinde üretim tesisleri kurarak büyüme hızlarını sürdürüyorlar. Özellikle gayrimenkul, altyapı ve temiz enerji teknolojilerine yoğunlaşıyorlar. Çin, güneş panelleri, lityum piller ve elektrikli araçlar gibi alanlarda dünyanın en büyük üreticisi konumunda. Amerika ve Kanada, Çin’in elektrikli araçlarına yüzde 100 güvence verirken, güneş panelleri ve lityum piller için de yüksek güvenlik oranları uygulamaya hazırlanıyor. Bu durum, Çin’in global ekonomik liderliğine doğru ilerlediğini gösteriyor” dedi.

Programın tamamı Radyo Gedik Spotify’da:

Pandemi sonrası dünya ekonomisi nereye gidiyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Son haftalarda Çin ile farklı ülkeler arasındaki diplomatik hareketlilik artmış durumda. Öncelikle Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ardından AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in ziyareti Çin-Avrupa ilişkilerinin önemli bir ayağını oluştururken Çin’e son diplomatik seyahat Brezilya devlet başkanı tarafından gerçekleştirildi. Brezilya’nın yeni lideri Lula’nın seçildikten sonra düzenlediği ilk resmi ziyaretin önemini anlatan Karabel, “Ziyaret beklenenden uzun sürdü, yaklaşık 4 saatlik bir toplantı gerçekleşti. Görüşme kapsamında siber güvenlikten uzay teknolojilerinde iş birliğine kadar farklı alanlarda çalışmalar yapılması planlandı” dedi.

Çin ile İlişkiler Derinleşiyor

Brezilya’nın önceki devlet başkanı Bolsonaro döneminde Brezilya-Çin ilişkilerini anlatan Karabel, “Bolsonaro döneminde pandeminin temel sorumlusu Çin ilan edilmişti. Bu iki ülke arasında gergin bir ilişki vardı. Hatta Bolsonaro seçim kampanyasında Çin karşıtı söylemler kullandı. Latin Amerika ülkeleri arasında en olumsuz etkilenen ülke Brezilya oldu ve Bolsonaro’nun karşıt söylemlerine rağmen dış ülkeler arasında en fazla yardımı Çin yaptı” şeklinde konuştu.

Farklı Alanlarda Ticaret Hamleleri

Son dönem iki ülkenin ekonomik ve diplomatik ilişkilerini anlatan Karabel, “İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 49 yıla dayanıyor. Aralarındaki ticaret hacmi 2022’de ise 152.8 milyar dolar. Bu miktar 20 yıl öncesine göre 20 kat artmış. Brezilya 62 milyar dolar da ticaret fazlası veriyor. Çin’in toplam dış ticaretinin yüzde 40’ını Brezilya oluşturuyor. Tarımdan sağlığa farklı alanlarda iki ülke arasında ticaret çeşitliliği bulunuyor. Özellikle tarım ve petrol ürünlerinde ve minerallerin ihracatında Brezilya’nın daha çok rol oynayacağı bekleniyor” dedi. Bu kapsamda iki ülke kendi aralarında gerçekleştirecekleri her türlü ticari faaliyette “maliyetleri düşürme” gerekçesi ile kendi para birimleri olan yuan ve reai’yi kullanacak. Bu hamle dünya ticaretinde etkili olan dolarizasyonu azaltma hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin Brezilya İlişkileri Yeniden Yazılıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.