Taktik yerine strateji gerekiyor
Enflasyonun talep kaynaklı olmadığını belirten Saltoğlu, kur tabanlı artışın kontrolsüzlüğünün enflasyona yol açtığını söyledi: “Kurun engellenmesine ilişkin bir hareket görmüyoruz. Talebi baskılayıp kuru stabil hale getirme hamlesi ise Türk Lirasının değerini arttırabilecekken bundan da imtina ediliyor. Yakın gelecekte nasıl bir ekonomi seyri izlenebileceği konusunda da öngörülebilirlik yok. Sadece farklı sektörlerde vergilerin artırabileceğini söyleyebiliyoruz. Strateji izlemek yerine uygulanan kısa süreli ‘taktikler’ yerli ve yabancı yatırımcıları etkilemiyor. Bu yüzden yıl sonuna doğru enflasyonun seyri konusunda tahmin yürütemiyoruz.”

Durgunlukla enflasyon aynı anda olabilir

Enflasyonda yaşanan hız artışına rağmen yüksek fiyatların devam edebileceğini dile giren Saltoğlu, ekonomide stagflasyon tehlikesine dikkat çekti: “2018’den beri ertelenmiş kararların birden uygulanmaya başlanmasını göreceğiz. Ekonomideki daralma sonucu yüzde 40-50 civarında bir enflasyon beklentisi ve yüzde 1-2 oranına düşecek büyüme beklentileri var. Bu durumu şimdiden görüyoruz çünkü kredi büyümesi yavaşlıyor. Ekonomide uygulanması beklenen acı reçetenin de ertelenmesi daha vahim sonuçlara yol açabilir.”

Öncelik kur artışını durdurmak olmalı
İlk olarak uygulanması gerekenin kurdaki ölçüsüz artışın frenlenmesi olduğunun altını çizen Saltoğlu, “Çıkmak için çok erken olsa da Kur Korumalı Mevduat uygulamasının bitirilmesi gerekiyor. KKM’den vergi ve faiz almayıp temel ihtiyaç kalemlerine birçok vergi getirilmesi tutarlı değil. Bu anlamda Türk Lirasına güvenin vatandaşlar nezdinde sağlanması gerekiyor. Fakat bu formüllerin hayata geçirilmesinde en büyük engel yaklaşan seçim düşünülerek hareket edilmesi” şeklinde konuştu.

Programın tamamını Gedik Uni TV‘den izleyebilirsiniz.

Ekonomide Stagflasyon Tehlikesi yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Özarslan dolardaki değer artışının kısa vadede belirsiz olduğunu söylüyor.

Yeni ekonomi politikasıyla yapılan faiz artışı, doların TL karşısında değer kazanarak 26 TL’yi aşması, gram altının tarihi zirvesini görerek 1600 TL’yi geçmesi ekonomide kısa sürede yaşanan önemli gelişmeler. Özellikle bayram tatili öncesinde doların artışının devam edip etmeyeceği de tartışılan konular arasında Hande Demirel ile Ekonomi Sohbetleri’ne konuk olan Sparta&Co Kurucu Ortağı Taner Özarslan dolarda yaşanan tarihi artışı değerlendirdi. Yapılan faiz artışının beklentilerin en alt seviyesinde uygulandığını söyleyen Özarslan, “Bir yıl içinde Türkiye’de enflasyonun yüzde 15’ten az olacağı varsayılarak faiz artışı bu şekilde gerçekleşti. Bu da çok inandırıcı değil. Geçmişteki faiz politikaları da inandırıcı olmadığı için vatandaş dövizi tercih etti. Bir ülkenin kendi para birimini koruması gerekirken TL ekonomik anlamda itibarsızlaştırılarak vatandaşlar elindeki parayı korumak için dövize yönlendirilmek zorunda bırakıldı. Bu aynı zamanda halkın alım gücünü korumakla ilgili bir durum. 5 yıl içinde dolardaki değer artışı da mutfaklara yansıdı, otomobil ve fiyatları arttı. Sonuç olarak Türkiye’nin ihracatı da artmadı. Hatta tam tersi dış ticaret açığı arttı. Bu da döviz kurunun artmasının bir dönem öne sürülen dış ticaret fazlası yaratacağı düşüncesinin tamamen yanlış olduğunu gösterdi. Halbuki Türkiye, mevcut üretim gücünü ve dış ticaret hacmini ürün kalitesini ve AR-GE’sini geliştirerek daha da artırabilir” şeklinde konuştu.

“Dolarda denge KKM bitince sağlanır”

Doların yıl sonuna kadar 30 TL’ye ulaşacağı konuşuluyor. Peki bu ne kadar gerçekçi? Özarslan şu şekilde yanıtladı: “Dolar-TL’nin dengesi henüz oluşmadı. Kur Korumalı Mevduat gibi olumsuz uygulamaların devam etmesi devlette bütçe açığını tetikleyen etkenlerden birisi. KKM olduğu sürece dolar-TL dengesinden bahsedemeyiz. Kuru tutmaya çalışırken de cari açık ortaya çıkıyor. Kur artmasın diye Merkez Bankası’nda para tutuluyor, dövizle kredi alımına zorluk getiriliyor. Tüm bunlar ise suni önlemler. Tutulmadığı takdirde ise daha büyük bir kaos ortaya çıkabilir. KKM’de 130 milyar dolara yaklaşıldı. Enflasyon artışı ile döviz artışı da bekleniyor. Bu da daha sert önemleri gerektiriyor. Doların durumu için tek söylenebilecek düşüş olmaz ama artış oranının ne kadar olabileceği büyük bir soru işareti”.

Programın tamamını buradan izleyebilirsiniz:

Dolarda Yeni Eşik Ne Olur? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.