Farklı yaş gruplarını kapsayan araştırma kültürel etkinliklere karşı ilgisizliği ortaya koydu.

Sosyal dışlanma yoksulluk ile birleşti

Sinemaya gitmeyen bütün fertlerin yüzde 11’i, yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların ise yüzde 23,5’i maddi yetersizlik nedeni ile gitmediğini belirtti. Canlı gösteriye gitmeyenlerden maddi yetersizliği seçenlerin oranı yüzde 10,4 iken yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlardan maddi yetersizliği nedenli gidemeyenlerin oranı yüzde 21,9 oldu. Kültürel alanları ziyaret edemeyenlerin yüzde 10,3’ü maddi yetersizlik nedenini seçerken bu oran yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlarda yüzde 21,3 hesaplandı.

Canlı spor etkinliklerine katılmayanların yüzde 7,9’u maddi yetersizliği katılmama nedeni olarak belirtirken yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların yüzde 17’si için canlı spor etkinliğine katılmama nedeni maddi yetersizlik oldu. Bütün sosyal ve kültürel etkinliklere katılmama nedeni olarak gelir durumundan bağımsız olarak en çok ‘ilginin olmaması’ nedeni seçildi.

En az 65 yaş üstü kitap okuyor

Sanat ve spor etkinliklerine karşı gösterilen ilgisizlik kitap okuma alışkanlığına da yansıdı. Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri fertlerin yüzde 69,0’ının hiç kitap okumadığı, yüzde 31,0’ının ise en az bir kitap okuduğu görüldü. Yaş gruplarına göre kitap okuma oranlarına bakıldığında son 12 ay içerisinde okul kitapları dışında en çok kitap okuyan yaş grubu yüzde 50,9 ile 15-24 yaş aralığı oldu. En az kitap okuma oranı ise yüzde 14,1 ile 65 yaş ve üstü fertlerde hesaplandı.

Sosyalleşmeye engel maddiyat oldu

Arkadaş veya akrabalarla gerek yüz yüze gerekse uzaktan hiç görüşmeyenlerin çoğunluğunu yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlar oluşturdu. Fertlerin yakınları ile evde veya başka bir yerde arkadaşlarıyla vakit geçirme, karşılıklı konuşma veya aktivite yapma (bir araya gelme) sıklığı incelendiğinde yüzde 28,7’sinin akrabalarla, yüzde 37,3’ünün de arkadaşlarla her hafta görüştüğü belirlendi. Fertlerin akrabaları ile telefon, SMS, internet aracılığıyla (yüz yüze olmayan) görüşme sıklığı en çok olan seçenek yüzde 40,9 ile her hafta olurken arkadaşlarla ise yine her hafta yüzde 44,3 ile en yüksek görüşme sıklığı oranı oldu.

TÜİK: 10 kişiden 9’u kültürel etkinliklere ‘ilgisiz’ yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Özarslan dolardaki değer artışının kısa vadede belirsiz olduğunu söylüyor.

Yeni ekonomi politikasıyla yapılan faiz artışı, doların TL karşısında değer kazanarak 26 TL’yi aşması, gram altının tarihi zirvesini görerek 1600 TL’yi geçmesi ekonomide kısa sürede yaşanan önemli gelişmeler. Özellikle bayram tatili öncesinde doların artışının devam edip etmeyeceği de tartışılan konular arasında Hande Demirel ile Ekonomi Sohbetleri’ne konuk olan Sparta&Co Kurucu Ortağı Taner Özarslan dolarda yaşanan tarihi artışı değerlendirdi. Yapılan faiz artışının beklentilerin en alt seviyesinde uygulandığını söyleyen Özarslan, “Bir yıl içinde Türkiye’de enflasyonun yüzde 15’ten az olacağı varsayılarak faiz artışı bu şekilde gerçekleşti. Bu da çok inandırıcı değil. Geçmişteki faiz politikaları da inandırıcı olmadığı için vatandaş dövizi tercih etti. Bir ülkenin kendi para birimini koruması gerekirken TL ekonomik anlamda itibarsızlaştırılarak vatandaşlar elindeki parayı korumak için dövize yönlendirilmek zorunda bırakıldı. Bu aynı zamanda halkın alım gücünü korumakla ilgili bir durum. 5 yıl içinde dolardaki değer artışı da mutfaklara yansıdı, otomobil ve fiyatları arttı. Sonuç olarak Türkiye’nin ihracatı da artmadı. Hatta tam tersi dış ticaret açığı arttı. Bu da döviz kurunun artmasının bir dönem öne sürülen dış ticaret fazlası yaratacağı düşüncesinin tamamen yanlış olduğunu gösterdi. Halbuki Türkiye, mevcut üretim gücünü ve dış ticaret hacmini ürün kalitesini ve AR-GE’sini geliştirerek daha da artırabilir” şeklinde konuştu.

“Dolarda denge KKM bitince sağlanır”

Doların yıl sonuna kadar 30 TL’ye ulaşacağı konuşuluyor. Peki bu ne kadar gerçekçi? Özarslan şu şekilde yanıtladı: “Dolar-TL’nin dengesi henüz oluşmadı. Kur Korumalı Mevduat gibi olumsuz uygulamaların devam etmesi devlette bütçe açığını tetikleyen etkenlerden birisi. KKM olduğu sürece dolar-TL dengesinden bahsedemeyiz. Kuru tutmaya çalışırken de cari açık ortaya çıkıyor. Kur artmasın diye Merkez Bankası’nda para tutuluyor, dövizle kredi alımına zorluk getiriliyor. Tüm bunlar ise suni önlemler. Tutulmadığı takdirde ise daha büyük bir kaos ortaya çıkabilir. KKM’de 130 milyar dolara yaklaşıldı. Enflasyon artışı ile döviz artışı da bekleniyor. Bu da daha sert önemleri gerektiriyor. Doların durumu için tek söylenebilecek düşüş olmaz ama artış oranının ne kadar olabileceği büyük bir soru işareti”.

Programın tamamını buradan izleyebilirsiniz:

Dolarda Yeni Eşik Ne Olur? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Seçim sonrası yeni kabinenin belirlenmesi ile gözler ekonomideki seyrin ne olacağına çevrildi. Yeni kabinenin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek “ekonomide rasyonel normlara döneceğiz” mesajı verirken piyasalar da ekonomide olumlu bir seyir bekliyor. Gedik Uni TV’de yayınlanan Ekonomi Sohbetleri’ne konuk olan Integral Yatırım Araştırma Müdürü Seda Yalçınkaya, Mehmet Şimşek’in verdiği mesajların piyasa dostu olduğunu belirterek piyasanın da bu mesajı fiyatlara yansıttığını söyledi: “Sözel yönlendirme özellikle ekonomi yönetiminde çok etkili oluyor. Dünyada da Merkez Bankası yönetiminde bunun örneklerini görmüştük. Sonraki aşamada ise sözlerin ne kadar uygulanacağı önem kazanıyor”.

Yeni politikalar nasıl uygulanacak?

TL’nin döviz karşısında yüzde 7 değer kaybetmesi de uzun süredir baskılanmaya çalışılan kur politikasının bir yansıması durumunda. Kur korumalı mevduatlar ise yüksek kur politikasına karşı en büyük silah olarak görülüyor. Kur korumalı mevduatın zamana yayılarak terk edileceğini söyleyen Yalçınkaya, “Öncelikle kurlarda serbestliğin sağlanması ve bunun para politikası ile dengelenmesi planlanıyor. İlk başta yaşanan yükselişin kontrollü olması muhtemel. Bundan dolayı Ortodoks politikaların direkt olarak uygulanacağını düşünüyorum. Ve buna paralel olarak politika faizi de artacaktır” dedi.

Programın tamamını buradan izleyebilirsiniz: video

Ekonomide Yeni Yol Haritası Ne Olacak? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Ekonomide parametreler seçim sonrasında nasıl değişecek sorusunun cevabını Hande Demirel’in hazırlayıp sunduğu Ekonomi Sohbetleri’nde Ekonomist Özlem Derici Şengül anlattı. Seçim sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Enflasyondan kaynaklanan sorunları gidermek önümüzdeki günlerin en acil başlığı olacak” şeklindeki açıklaması da ekonomide yeni bir rota mı belirlenecek sorusunu akıllara getirdi. Ekonominin seyrinde açıklanacak yeni kabinenin etkili olacağını söyleyen Şengül, “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın söylemleri, seçim öncesindeki ekonomik programın devam edeceğini söylemişti. Seçim sonrası doların TL karşısındaki değer kaybının devam etmesi de bu politikanın sonucu. Konu sadece kur artışı da değil. Çalışan maliyetleri, petrol fiyatları, kiralardaki artış ve yüksek enflasyon da teknik müdahaleler gerektiriyor. Ancak biz, makro ihtiyati yöntemlerle enflasyonla mücadele etmeye çalışıyoruz. Fakat bu mücadele de pek etkili olmadı çünkü kamu bankalarında yüzde yüzün üzerinde tüketici kredisi büyümesi var. Ticari kredilerin büyüme oranları çok düşük seviyede. Krediye erişimde çok büyük problemler var. Seçim öncesinde bankaların kredilerde kesintiler, nakit avans kullanımını kapatmaları gibi önlemler devreye sokuldu. Tüm bunlar ekonomi politikasında enflasyonla aktif bir şekilde mücadele edilmediğini gösteriyor.”

“Politika faizine dikkat edilmeli”

Seçimden sonra enflasyonun düşmesi için yapılması gerekenleri sıralayan Şengül, “Tüketici ile ticari krediler kontrol altına alınırsa ve bütçe disiplininin sağlanırsa yüksek enflasyon bir parça düşebilir. Fakat bu yüksek enflasyonun etkisinin uzun süre devam edeceğini öngörüyorum. Fakat tek başına bunlar da yeterli değil. Daha çok teknik yaklaşmak gerekiyor. Özellikle politika faizi konusunda. Diğer bir problem ise büyüme oranlarında yaşanabilecek düşüş. Kredi mekanizmasının sağlıklı şekilde çalışmaması, bankaların tahvil tutma yükü nedeniyle kredi vermekte çekimser davranması da bunda etkili” dedi.

“Taze kaynağın girmesi şart”

Döviz tarafında likidite sorununun yaşandığını belirten Şengül, “Merkez Bankası ciddi miktarda döviz toplayıp piyasaya rezerv müdahalesinde bulunmasına rağmen bu sorun devam ediyor. Ve Merkez Bankası’nın döviz rezervleri eksiye geldi. Bunun yanında Merkez Bankası’nın hazineye ve bankalara olan döviz yükümlülüğü var. 2022’nin başından itibaren Merkez Bankası’nın 150 milyar dolarlık rezerv toplaması olmuştu. Bugün ekside ise bir yılda 15 milyar doların harcandığını gösteriyor. Ama tekrar bir 150 milyar dolar bulmak söz konusu olmaz. Tek şart ise taze kaynağın girmesi. Yani ülkeye yabancı sermayenin girişine izin vermek daha sürdürülebilir bir para politikası mümkün olur” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan izleyebilirsiniz: video

Seçim sonucu ekonomiyi nasıl etkiler? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

6 Şubat’ta yaşanan depremler, konut güvenliği olduğu kadar hastane, okul, idari binalar gibi kritik merkezlerin de afetlere karşı dayanıklı olmasının önemini gösterdi. Deprem esnasında hastanelerde tedavi gören birçok hasta deprem nedeniyle hayatını kaybederken afet durumunda en fazla ihtiyaç duyulan sağlık görevlileri de dayanıksız hastaneler yüzünden enkaz altında kaldı. 1999’dan beri büyük bir deprem bekleyen İstanbul’da başta hastaneler olmak üzere sağlık merkezlerinin afetlere dayanıklılığı da diğer bir merak konusu oldu. Füsun Saka ile İyilik Sağlık programına konuk olan Türk Tabipleri Birliği Büyük Kongre Delegesi Dr. Güray Kılıç İstanbul’da hastanelerin depreme dayanıklılığına dair bilgi verdi.

Antakya’da Sağlam Hastane Kalmadı

Dr. Güray Kılıç, yaşanan depremlerde bölgedeki sağlık kurumlarının durumunu anlattı: “Antakya ve İskenderun’da ayakta kalmış tek bir sağlık kurumu yok. İskenderun Devlet Hastanesi için 2013’te yıkım kararı verilmişti. Fakat Sağlık Bakanlığı bu konuda hiçbir girişimde bulunmadı. Yine aynı bölgede inşa edilen Şehir Hastanesi de yeterli hizmeti veremiyor, bahçesinde tedavilere devam ediliyor. Burası da şehre uzak olduğu için yeterince verimli kullanılamadı”.

Çürük Binalar Yıllarca Hizmet Verdi

İstanbul’daki sağlık kurumlarının büyük çoğunluğunun depreme dayanıklı olmadığını belirten Kılıç, “Tarihi binaların dışında depreme dayanıksız birçok bina yıllar boyu hastane olarak kullanıldı. Ve bu binaların depreme dayanıklı olmadığı da biliniyordu. Örneğin Cerrahpaşa için 1980’lı yıllarda inşa edilen binalar henüz yakın zamanda yıkıldı. 20 yıl görev yaptığım Haydarpaşa Numune Hastanesi’nin binası da depreme dayanıksız olmasına rağmen yıllarca hizmet verdi. Ve yıllar boyu bu binaların deprem dayanıklılık raporlarını göremedik. Siyami Hersek Hastanesi’nin eski binaları da dayanıksız” şeklinde konuştu.

Cerrahpaşa’nın Durumu Belirsizliğini Koruyor

İstanbul’da yeni hastane binalarının da açıldığını söyleyen Kılıç, “En çok var olan eğitim ve araştırma hastanelerinde görülüyor. Buralardaki eski binaların yıkılmasından sonra ortaya çıkan arazinin ranta kurban gitme endişesini taşıyoruz. Örneğin Cerrahpaşa Tıp Fakültesi şu anda yok. Maraş depremi sonrası rektörlüğün aldığı kararla tıp eğitimi ve sağlık hizmeti durduruldu. Üniversitelerde çevrimiçi derslerin başlamasıyla alınan bu karara rağmen stajyer öğrencilerin eğitim alacağı bir yer bulunmuyor. Bu binaların yıkılması için 2010’da karar çıkmıştı. Fakat deprem sonrasında alınan ani kararla bir gecede binalar boşaltıldı. Alınan bu kadar uygulanması için geç kalınan bir karar oldu ve burada tüm öğrenci ve akademisyenler mağdur edildi. Çapa şu anda Hasdal’a taşınması planlanıyor. Cerrahpaşa için ise tamamen belirsizlik söz konusu” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

İstanbul’da Hastaneler Depreme Ne Kadar Hazır? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

ABD-Güney Kore arasında 70 yıldır devam eden ittifakta yeni bir perde açıldı. 27 Nisan’da iki ülke arasında imzalanan Washington Deklarasyonu’nu yorumlayan Sibel Karabel, “Bu anlaşmanın en önemli maddesi ABD’nin 40 yıl aradan sonra ilk kez nükleer denizaltılarını Kore Yarımadası’na gönderecek olması. Bu da iki ülke arasında nükleer iş birliğine yönelik bir adım oldu. İktidara yeni gelen Yoon Suk-yeol yönetimi daha Amerikancı bir politika izliyor. Hatta Çin ve Rusya’nın tepkisine rağmen Ukrayna’ya askeri ekipman yollanabileceğini açıklayarak da bu çizgisini gösteriyor. Son dönemde de Japonya ile olan ilişkileri daha canlı tutmak konusunda istekli. ABD’nin Çin’i çevreleme politikasında da rol oynamaya yönelik hamleler yapıyor. Fakat bunu yaparken de ABD’ye ‘Kendi nükleer gücümü kullanabilirim’ mesajını da veriyor. Çünkü ABD Güney Kore’den nükleer silah geliştirmemesini talep ediyor. Güney Kore iç politikasında ise iktidara yönelik anlaşmanın ülkeyi nükleer açıdan zayıf kıldığına yönelik eleştiriler var. Çin ise bu anlaşmayı Çin-Güney Kore ilişkilerine zarar veren bir hamle olarak yorumluyor” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Güney Kore’nin Diplomasi Atağının Arkasında Ne Var? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Siber suçların ilk olarak akran zorbalığından kaynaklanarak gerçekleştiğini söyleyen Aygörmez, “Akran zorbalığında, zorbalığı uygulayan da maruz kalan da mağdur. Her iki çocuğun da burada mağdur olduğunu söylemeliyiz. Hukukta da bir kişi hem mağdur hem de fail olamaz denir. Ancak burada da iç içe geçmişlik söz konusu. Bu yüzden çocukların dahil olduğu siber suçlar ile gerçek suçları birbirinden ayrı tutuyorum. Çünkü siber suçlarda çocuklar internet ortamının getirdiği anonimlikle, kimliksiz hareket etmenin getirdiği kolaylığı ile suça sürüklenebiliyor. Normal hayatta belki çok kibar, nazik bir çocukken internette gördüğü bir fotoğrafın altına şiddet içeren bir yorum yazabiliyor. İnternet ortamının yarattığı psikolojinin de bu açıdan incelenmesi gerekiyor. Çünkü fail olan çocuklar aynı zamanda kendilerini mağdur ediyor” dedi.

Çocuklar Manipüle Ediliyor

Çocukların internet ortamında en çok fail ve mağdur olduğu suçlar arasında cinsel suçların ilk sırada olduğunu belirten Aygörmez, “Sıklıkla medyada gerçek hayatta yer alan cinsel istismar olaylarını görüyoruz. Ancak internette yaşanan cinsel istismar olaylarının sayısı görünenden çok daha fazla. Özellikle Türkiye’de bu sayı oldukça yüksek. Bu da üçüncü kişilerin çocuklarla chatleşilen oyunlarla ve sosyal medyada tanışılmasıyla gerçekleşiyor. Sohbetten sonra güven kazanılarak sözde bir arkadaşlık kuruluyor. Fail belki başka bir ülkede, hiçbir şekilde temas olmasa da karşısındaki çocuğu manipüle ederek çocuğun mahrem noktalarını göstermesine neden olabiliyor. Bu da sıklıkla gece saatlerinde gerçekleşiyor. Ailelere bu noktada önemli bir görev düşüyor” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çocukları Siber Zorbalıktan Nasıl Koruruz? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Üniversite eğitimi boyunca gönüllülük faaliyetleri içinde yer almanın önemini anlatan Bayırbaşı, “Bahçeşehir Üniversitesi Avrupa Birliği Bölümü’nde lisans eğitimimi tamamladım. O dönemde Türkiye’de Avrupa Birliği üzerine ciddi çalışmalar vardı. Hatta Avrupa Birliği Bakanlığı da bulunuyordu. Üniversite okurken farklı sivil toplum kuruluşlarının projelerinde gönüllü olarak yer aldım. İş hayatına da yarı zamanlı olarak STK’larda başladım. Eğitimle birlikte iş hayatına da bu şekilde atıldım. Mezuniyet yaklaşırken ise hangi işi yapacağım sorusu kafamı kurcalamaya başladı. Çünkü devlet memuru olmanın bana uygun olmadığını anlamıştım. Yaptığım stajlar bunda etkili oldu. Bu yüzden yapılan stajların, kariyeri şekillendirmek konusunda etkili olduğunu söylemeliyim. Sonrasında insan kaynakları alanının bana en yakın iş alanı olduğunu anladım” dedi.

Üniversitede de İş Hayatına Hazırlanmak Mümkün

“Üniversiteden mezun olununca tek amaç iş bulmak ama bu iş alanları da çevrede duyulan az sayıdaki meslek çeşidi oluyor” diyen Bayırbaşı, “Bizde hep maaşımızı alabileceğimiz, garantili meslekler olsun anlayışı var. Halbuki üniversite hayatında farklı alanlarda yapılan stajlar, öğrenci kulübündeki çalışmalar ve gönüllülük faaliyetlerinde yer almak insanı farkında olmadan iş hayatına hazırlıyor” şeklinde konuştu.

Linkedin Yardımcı Oldu

Mezun olduktan sonra çevresince devlet memuru olması için yönlendirildiğini söyleyen Bayırbaşı, “Kendimi mezun olurken ortada hissettim. Çünkü AB ile Türkiye ilişkiler ortada. Önümde iki yol vardı. Linkedin’i aktif kullanmaya başlayınca insan kaynakları ve satış alanlarında ilerleyebileceğimi anladım. İş başvurularını da insan kaynaklarına yaptığımız için bu nasıl bir meslek merakıyla bu alana yöneldim. Çünkü insanları tanımanın, sohbet etmenin ve öğrenmenin bana daha uygun olduğunu anladım. Bunun üzerine Linkedin’de 30’a yakın insan kaynağı uzmanına mesaj attım. Bu alana yönelmek istediğimi ve tavsiyelerini istedim. Bana kitap öneren, özgeçmiş hazırlamamı sağlayan ve özgeçmişimi farklı uzmanlara dağıtan kişiler oldu. Ve İK alanındaki çalışma hayatım bu şekilde başlamış oldu” diye anlattı.

Deneyim Değil Araştırma İsteği Önemli

Türkiye’de staj yapmak için bile deneyim istendiğini ekleyen Bayırbaşı, “Staj başvurusu yaptığımda benden de deneyim bekleyen firmalar oldu. Nedenini bilmeden elendiğim mülakatlar oldu, hiçbir geri dönüş olmadı. Burada araştırma ve kendini geliştirme konuları çok önemli. Araştırmaya daha az zaman ayırıyoruz. Kendimizden ziyade arkadaşlarımızın ne yaptığına veya popüler gündeme takılı kalabiliyoruz. Halbuki biraz araştırma yaparak önümüzde farklı ufukların açıldığını görebiliriz. İnternet sayesinde bu çok kolaylaştı. Staj ve mülakatlarda da göstermemiz gereken deneyim değil, içinde taşıdığımız potansiyel. Bu potansiyeli de araştırarak ve kendimizi geliştirerek gösterebiliriz. Sorulan soruların cevabını bilmiyor olabilirsiniz, bu normal. Ama sorulan soru hakkında hiçbir bilgi olmaması yerine fikir sahibi olmak bizi bir adım ileriye götürür. Karşı tarafa da içimizdeki potansiyeli ve araştırma isteğini iyi bir şekilde vermiş oluruz. Stajdan önce okulda yapılan girişimcilik faaliyetleri de araştırma isteğimiz olduğunu İK uzmanlarına veriyor. İlanlarda ‘deneyim aranıyor’ yazsa bile aslında deneyim veya araştırma isteği olan kişiler aranıyor şeklinde bakılması gerekir” şeklinde belirtti.

Girişim Öncesi Yol Haritası Çıkarılmalı

Girişimcilikte genellikle sonuca ve başarıya odaklanıldığını söyleyen Bayırbaşı, girişimcilere sadece sonuca değil fikir ile sonuç arasındaki sürece odaklanmaları gerektiğini vurguladı: “Fikrin geliştirilmesi ve sonuca ulaşılması süreci çok meşakkatli. Burada belli bir zaman ve enerji harcanması gerekiyor. Bazen maddi hatta manevi kayıplar da yaşanıyor. Bundan dolayı uygulama öncesi ciddi bir ön araştırma yapılması önem kazanıyor. Her şeyi tamamen ön görmemiz mümkün değil. Ama fikrimizle ilgili araştırmalar yapmak ve o alanda çalışan kişilerle görüşmek bize avantaj sağlıyor. Bundan dolayı fikirleri yazmak önemli ama yol haritası çıkarmak da gerekiyor.”

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Üniversite Hayatındaki Çalışmalar Kariyeri Şekillendiriyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Her Pazartesi alanında uzman isimleri ağırlayan Ekonomi Sohbetleri’nde bu hafta seçim tarihinin iyice yaklaştığı dönemde seçimin ticarette güncel etkisi konuşuldu. İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, baskılanmış kur rejiminin ekonomideki olumsuz etkilerine değinerek, “Özellikle son bir ayda Türk lirasındaki değer kaybı yüzde 2,5-3 civarında. Bu da ithal hammadde kullanan işletmeler için büyük bir maliyet baskısı yarattı. Operasyonel maliyetlerde ve hammadde maliyetlerinde bir artış söz konusu. Enflasyonla mücadele edilen şu ortamda da bu maliyet artışını nihai ürün fiyatlarına yansıtmak durumda kalıyoruz. Mayıs ayı için de yeni bir fiyat listesi oluşturmak durumunda kaldık” dedi.

Nakit Sorunu Bayrama Kadar Devam Edebilir
“Reel sektör olarak finansmana erişimde zorluk yaşıyoruz” diyen Önel, “Seçim dönemine girdiğimiz bugünlerde finansmana erişim sorunu had safhaya ulaştı. Bankalar nezdinde düşük limitler söz konusuydu. Bugün ise ticari kredi limitleri maalesef son bir aydır politika faizlerinin çok üzerine çıktı. Özellikle kredilerde BSMV ve sigorta maliyetleri gibi maliyetler çokça arttı. Şu anda en büyük sorunumuz çeklerde. Reel sektör olarak çekleri takasa verip kredi kullanıyorduk. Bazı bankalar ise maalesef 60 günden sonraki çekleri takasa kabul etmiyor. Bu da nakit akışımızı ciddi oranda zedeledi. Şu anda nakitte bayram öncesi sıkışıklık devam ediyor. Bu durum muhtemelen seçim sürecine kadar da devam edebilir” şeklinde konuştu. Karşılıksız çek oranında deprem kaynaklı bir artış olduğunu kaydeden Önel, “Deprem bölgesindeki ticaret sekteye uğradığı için çeklerin tahsil edilmesi de askıya alındı. Ve kısa vadede de bu çeklerde geri dönüş olmayacağını öngörüyoruz. Bu konuda da Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan destek talebimiz oldu. Sonrasında KGF 20 milyar TL gibi bir limitle bu kullanılmayan çekleri biz takasa koyup nakit akışımızı bir süreliğine de olsa dengeleme imkanı bulduk” dedi.

Kar Marjı Daralıyor
Reel sektörün de fiyat artırma konusunda temkinli olduğunu söyleyen Önel, “İç talepte beklenen iyileşme henüz sağlanamadı. Asgari ücret zammı ve EYT kaynaklı bir gelişme olabilir. Perakende satış verilerinde de aşağı yönlü bir ivmelenme söz konusu. En büyük sorunumuz nihai ürüne maliyet artışlarının yanında gerekli karı yansıtamamamız. Bu da müşteri ve pazar kaybına yol açıyor. Dolayısıyla hep kar marjından fedakarlık ediyoruz. Son birkaç yıldır ise üretici artan maliyetlerden dolayı kendi işine yatırım yapamıyor. Öncesinde işletmeler yüzde 15 ila 20 arasında kar marjında çalışırken şimdi bu oran yüzde 8’e gerilemiş durumda. İlerleyen süreçte ise yüzde 5’lik bir kara razı olacağız gibi duruyor” şeklinde konuştu.

Piyasada Uygun Kredi Yok
Politika faizinin yüzde 8,5 olmasına rağmen kamu ve özel bankalardaki faizlerin değişken faiz olduğunu söyleyen Önel, “Biz normalde rotatif kredi dediğimiz kredileri kullanıyorduk. Ve bu yılda bir kez yenileniyordu. Biz üç ayda bir bunların faizini ödüyorduk. Ama şu an 3 ayda bir banka bizden ana parasıyla birlikte faizini tahsil etmek istiyor. Bugün bir yatırım düşündüğünüz zaman 8-10 yıllık bir yatırım bile düşünseniz de piyasada buna uygun bir kredi yok” diye vurguladı.

İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel’in konuk olduğu Ekonomi Sohbetleri’nin tamamını buradan izleyebilirsiniz.

Video

Seçim Öncesi Ticaretteki Güncel Durum Ne Yönde? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bitcoin’e Karşı Önyargının Sebebi Ne?

“Bitcoin, dijital emtia bakımından diğer kripto paralardan ayrışıyor” diyen Polat, “Başta ABD olmak üzere batılı ülkelerde kripto paraların büyümesinden dolayı ciddi bir kaygı var. Bu da finansal sisteme olası bir zarara yol açabileceğinden kaynaklanıyor. Fakat Bitcoin’e karşı diğer kripto paralara göre sisteme uygun bir şekilde şekillendirip sisteme dahil etme çabası var” şeklinde konuştu.

Kripto Para Seçerken Neye Dikkat Edilmeli?

Bitcoin yatırımcılarına “bitcoin’in fiyat hakimiyetine bakmaları” gerektiğini söyleyen Polat “ABD’de yaşanan bankacılık krizinden sonra diğer kripto paralara yatırım yapan yatırımcılar da bitcoin’e kaydı. Bu da bitcoin’in fiyatında bir artışa neden oldu. Onun dışında ethereum’un dijital saklama aracından çok bir para birimine veya finansal enstrümana dönüşmesi yolunda geri çekilme veya ilerleme sağlayacağını düşünüyorum. Yatırımcıların da kripto para ve token üzerine düşünürken bu unsurlara dikkat etmesi gerekiyor. Bu anlamda okuryazarlık olmadığı için de sosyal medya üzerinden yorumlarla karar alabiliyor. Yatırımcılar riskli araçlara rağbet etmemeli” dedi.

Yeni Nesil Yatırım Araçları Geliyor

Kripto ekonomisi okur yazarlığı alanında kendini geliştirmek isteyenlere “Yatırım araçlarının çeşitleneceğini öngörüyorduk fakat kripto paralar anarşist bir şekilde hayatımıza girdi” diyen Polat, “Kriptolar gençleri arkasına alarak finans piyasasına adeta dayatma şeklinde girdi. Sağlıklı bir finansal okuryazarlık için de geçmişteki finans bilgisiyle yeni araçları harmanlamak gerekiyor. ABD’de de düzenlemeler sonucu birkaç bankanın çok iştahlı olduğunu görüyoruz. Bazı bankalar müşterilerinin kripto para yatırımlarının saklanması konusunda istekli. Bu sayede yeni iş modellerinin de doğacağı düşünülüyor. Bu sayede de geleneksel yatırım araçlarının dijitalleşerek yeni nesil varlıklar olarak kullanılabilmesi de söz konusu. Yatırımcıların da buna göre kendilerini konumlandırması önem kazanıyor”  şeklinde konuştu.

Kripto para ve bitcoinin konuşulduğu programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz. Video

Bitcoin Dijital “Yastık Altı Altın” mı Oluyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.