Türkiye’de kadın hakları konusunda çalışma yürüten birçok STK bulunuyor. Ortak düşünce, son dönemdeki ekonomik sorunlar nedeniyle en çok kadınların sosyal ve ekonomik olarak kısıtlandığı yönünde. Kadınların istihdamı için birçok şirket ve STK özel projeler yürütürken ekonomik bağımsızlık ve eğitimin kadınların hak ihlallerini azaltması bekleniyor.

“Eğitimimiz Kadınlara ‘İyileşme Alanı’ Sunuyor”

Merve Kılıç ile Güzel İşler programına konuk olan Kadının İnsan Hakları Yeni Çözümler Derneği Sorumlusu Duygu Dokuz kadınların karşılaştıkları hak ihlallerine karşı yürüttükleri çalışmaları anlattı. Dernek bünyesinde yerel yönetimlerle iş birliği içinde yürüttükleri çalışmayı anlatan Dokuz, “Özellikle Güney Doğu, Doğu Anadolu ve Marmara bölgesinde yaptığımız araştırmada kadınların hak ihlaline yüksek oranda maruz kalındığını tespit etmiştik. Bunun nedeni ise kadınların hak ve hukuk mekanizmasının dışında tutulması. Kadınların hayatlarını daha çok gelenek görenekler şekillendiriyor. Kapalı bir toplum içinde yasal haklarını bilmeyen kadınlar olduğunu görüyoruz. Ve kadınların haklarını öğrenebilecekleri, haksızlığa uğradıklarında başvurabilecekleri ne bir resmi kurum ne de bir STK bulunmuyor. 1993’te ilki düzenlenen bu araştırma sonucu dernek bünyesinde “Kadın İnsan Hakları” konulu bir hak temelli bir güçlenme programını yürütüyoruz. Bu, Türkiye’de 60 şehirde uyguladığımız 16 hafta süren bir eğitim programı. Bu program kapsamında kadınların hukuki, ekonomik, cinsellik ve doğurganlıkla ilgili haklarını konuşuyoruz. Kadınlara, kadın hakları ile ilgili tüm metinleri irdeliyoruz. Belediyelere bağlı kadın biriminde çalışanlardan yerel STK temsilcilerine kadar tüm kadınlar eğitmen olarak katkı sunabiliyor. En fazla 20 kadınla yüz yüze gerçekleştiriyoruz. Ve katılımcılar hayat tecrübelerini ve yorumlarını açıkça paylaşıyor. Katılımcılar bu eğitimi ‘bir iyileşme alanı’ olarak görüyor. Katılmak isteyenler de belediyelere ve sosyal medya hesaplarımıza başvurabilir” dedi.

Türkiye Hak Eşitliğinde Son Sıralarda

Dünya Ekonomik Forumu’nun dünyada cinsiyet eşitliğini ele alan Gender Gap çalışmasına atıf yapan Dokuz, “Araştırmaya göre eğer tüm dünya kadınların eşitliği için bugün adım atarsa, bu yaptırımların tamamen etkisini göstermesi 200 yıl sonra olacak. Bu da ne kadar erken ve hızlı hareket edersek gözle görülebilecek sonuçların o kadar erken gerçekleşeceğini gösteriyor. Bu çalışma cinsiyet eşitliğine siyasi katılım, sağlık hakkına erişim, ekonomik güç ve eğitime erişim açısından bakıyor. Aynı araştırmaya göre cinsiyetler arası hak eşitliği anlamında 124. Sıradayız” şeklinde konuştu.

Kadınların Bireyselleşmesinden Korkulmamalı

“Şu anda kadını güçlendirmek yerine ailenin güçlendirmesi tercih ediliyor” diyen Dokuz, “Öncelikle birey olma meselesi var. Kadınların toplum içinde bireysel varlık göstermesi zorlaştı. Çünkü kadınlardan beklenen eğitim hayatlarını uzatmamaları ve hemen evlenmeleri, sonrasında ise çocuk sahibi olması. Elbette ailenin güçlendirilmesi de çok önemli fakat aile içinde ve toplumda kadının bireyselleşmesini önemsemezseniz burada birçok sorun başlıyor. Bu durum kadına şiddete kadar varıyor” diye belirtti.

Kadın Ev İşlerinden Emekli Olamıyor

Kadının ev içi emeğinin karşılığını alamaması da kadınların ekonomik bağımsızlığını olumsuz etkiliyor. Dokuz, “Kadının yaptığı ev işleri sanki sadece onun sorumluluğundaymış gibi düşünülüyor. Buna görülmeyen ev içi emek diyoruz. Ev işlerinin mesaisi, sigortası, emekliliği yok. Bitme durumu bile yok. Kadınlar evde ücretsiz olarak uzun yıllar boyu çalışıyor. Özellikle kızları ekonomik bağımsızlığını kazansın istiyorlar. Ama torunları olunca yine çocuk bakmaya başlıyorlar. Bu yüzden aile haklarını gözetirken kadınlar dahil her bireyin hakkı gözetilmeli” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Ekonomik Bağlılık Kadınların Bireyselleşmesini Engelliyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Son günlerde mutfak sanatlarında yeni bir kavram, gastrodiplomasi revaçta. Ülkelerin mutfak kültürlerini başka ülkelerde de tanıtmak için çalışmalarını kapsayan gastrodiplomasi Türkiye için de büyük bir önem taşıyor. Bu yönüyle gastrodiplomasi sadece ülke yönetimlerinin değil, farklı ülkelerdeki insanların da algısını olumlu yöne çekmek için bir araç olarak kullanılıyor. Gastrodiplomasiyi bu anlamda “yumuşak bir silah” olduğunu söyleyen Gastrodiplomasi İnisiyatifi Temsilcisi Ünal Dölek, gastrodiplomasinin çıkış noktasını anlattı: “Temelde Yunanca bir kavram olan gastrodiplomasiyi ilk olarak 2002’de Tayvan etkili bir şekilde kullandı. Dünya çapında Tayvan mutfağını temsil eden 5 bin restoran varken bu sayı kısa zamanda 13 bine çıktı. Günümüzde ise her ülke için bu kavramın etkili olduğunu görüyoruz. Örneğin ABD ve Küba’nın resmiyette hiçbir bağları yok ama ABD’de birçok Küba mutfağı var. Bu sayede Küba hakkında bilgileri oluyor ve bu ülkeye sempati beslemeye başlıyorlar. Nitekim araştırmalara da bu durum yansıyor. Bir ülkenin mutfağını deneyen kişilerin yüzde 55’i o ülkeye sempati besliyor. Yüzde 85’i ise mutfağını denediği ülkeyi ziyaret etmek istiyor”.

Türkiye’nin coğrafi konumu yönünden şanslı olduğunu vurgulayan Dölek, “Mezopotamya’dayız ve başta hayat ve medeniyet olmak üzere her şey burada başladı. Dünyada da iki mutfak kültürünün etkisi var: Anadolu ve Çin mutfağı. Anadolu mutfağı, Mısır, Yunan ve Roma mutfağını etkiliyor. Bugün Avrupa mutfağında Roma mutfağından etkileri görmek de mümkün” dedi.

Türkiye Gastrodiplomaside Geride

Türk mutfağının da geniş bir coğrafyayı etkilediğini ve çok kültürlü bir yapıya sahip olduğunu belirten Dölek, “Japon, Kore, İtalyan ve Fransız mutfağının dünya çapında etkili olduğunu görüyoruz. Türkiye’de de gençler Japon ve Kore mutfağına çok ilgili. Türkiye ise çok geniş bir açılım içinde değil. Yurt dışında Türk mutfağının temsilcilerinin yeteri kadar çok olduğunu düşünmüyorum. 15-20 yıl içinde çok başarılı şeflerimiz oldu. Bu şeflerimizin yeteneklerini kullanmamız lazım. Yurt dışında Türk mutfağını temsil eden lokantaların açılması lazım. Daha çok et kültürünün öne çıkarıldığını görüyoruz. Halbuki bu topraklarda yetişen ürünlerin yine bu lezzetleri taşıyan yemeklerin yer alması gerekiyor. Lokantanın isminden çalışanların giydikleri kıyafete kadar her detayda Türk mutfağı temsil edilebilir” şeklinde konuştu.

Dizilerle Türk Mutfağını Tanıtabiliriz

Gastronomi İnisiyatifinin toplumu bilinçlendirme hedefleri olduğunu söyleyen Dölek, “Devlet destekli, yurt dışında restoranlar açmak istiyoruz. Türkiye’de mutfağımızın kalitesinin yansıtan işletmeler var. Bu işletmelerin yurt dışında da mutfağımızı temsil edebileceğini düşünüyorum. Ve Türk dizileri, dünya çapında başarılı. Bu dizilerimize Türk mutfağını katabiliriz. Türk mutfağı sadece döner ve kebap çeşitlerinden ibaret değil. Gastrodiplomasi sadece yurt dışı için değil ülkemiz için de önemli. Çünkü ne yersek oyuz. Ve yeni nesil, balık ve etin de dengeli olarak yer aldığı, yemekleri yerlerse daha güçlü ve sağlıklı gençlerimiz olur. Ve mutfağındaki tariflerin yeni nesillere de aktarılması gerekiyor. Çünkü yeni nesil maalesef reçeteleri uygulamıyor, dışarıdan yeme alışkanlığına yöneliyor” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

“Türkiye’de Gastrodiplomasi Hareketi Başlamalı” yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Markalar için günümüzde güvenilirliğin yanında farklı alanlarda da tanınırlık öne kazandı. Bu anlamda çevreye ve insana dokunan sosyal sorumluluk projeleri markaların imajlarının güçlendirilmesi için ilk sırada yer alıyor.

“Tek Başına Sosyal Fayda Yeterli Değil”

Merve Kılıç ile Güzel İşler’e konuk olan Marka Danışmanı Hakan Kural sosyal marka olmanın günümüzde satışa kadar etki ettiğini söyleyerek, “Bu etki arttıkça sosyal faydayı ve destek olmayı amaç edinen sosyal sorumluluk projeleri daha çok pazarlama odaklı oluyor. Bu durum arttıkça zararlı bir hal almaya da başladı çünkü markalara bakışımızda objektif olamayabiliyoruz. Firmaların yüzde 90’ı maalesef bu şekilde. Fakat kimi firmalar var ki sosyal fayda sağlıyor ama hiçbir şekilde bunu duyurmuyor. Özellikle global markalar sosyal fayda odaklı işlerini fazlasıyla duyuruyor. Çünkü günümüzde geçerli olan düşünce sosyal fayda sağlamayan markaların uzun ömürlü olamayacağı yönünde. Bir yandan çevreye zarar verirken bir yandan da çevreye veya insana dönük sosyal fayda işleri yapılıyor” dedi.

Müşterilerin Tepkileri Markaları Değişime Zorluyor

Markaların sosyal sorumluluk odaklı projelerin tek başına yeterli olmadığını söyleyen Kural, “Market raflarında bulunan ürünlerin yüzde 80’ine yakını sağlığa zararlı. Müşteri de o ürünleri satın almaya devam ediyor. Müşterilerin tepkisi sonucu doğal ürünler satmaya yönelecekler anca. Markalar nasıl olsa satıyor diyerek ürünlerinde değişime gitmiyor, doğallıktan uzaklaşıyor. Bundan dolayı tek başına markalar için sosyal fayda işleri yeterli değil. Toplam kaliteye bakılmalı. Kadınların istihdamını destekleyen bir marka aynı zamanda çevre konusunda da hassas olmalı.”

Marka Danışmanı Hakan Kural’ın konuk olduğu Merve Kılıç ile Güzel İşler’in tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Markalar İçin Sadece Sosyal Sorumluluk Yeterli Değil yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Farkındalığı çok konuşulan bir kavram olduğunu söyleyen Yeliz Arda, “Farkındalığı konu alan birçok atölye ve eğitim var. Fakat farkındalık kavramını hayatımızda tam olarak uygulayamıyoruz. Farkındalık, çevremizde olan biteni yargılamadan görebilmek ve duyumsamaktır. Farkındalık bir insanı görmek ve dinlemek değil, önyargılı olmadan, kişinin özelliklerine bakmadan durumu anlama yetisi. Farkındalık bir beceri, yani geliştirilebilir. Günde yaklaşık 7 bin kelime zihnimizden geçiyor. Faka çoğunluğu olumsuz. Bu yüzden insanlar ya geçmişte yaşıyor ya da gelecek kaygıları oluyor. Halbuki farkındalık, “şimdi ve burada” olmak demek. Psikoterapilerde gelecek kaygısı yaşayanlar anksiyete, geçmişte yaşayanlar ise depresyon yaşıyor. Bundan dolayı farkındalığı anı yaşamanın yanında zihnimizi geliştirme becerisi diyebiliriz. Kendimize ve yakın çevremize dürüst olmak farkındalık için önemli bir etken” diyor.

Akran Zorbalığı ile Mücadele Evde Başlıyor

Akran zorbalığının görülme oranı günümüzde artıyor. İlkokul çağına kadar inen akran zorbalığı, aynı yaş grubundan çocukların birbirine karşı uyguladığı fiziksel ve psikolojik baskı olarak adlandırılıyor. Akran zorbalığına karşı yapılması gerekenleri anlatan Yeliz Arda, “Çocuklar üzüldüğü ve kızdığı zaman nasıl tepki vermesi gerektiğini ebeveynlerinden öğreniyor. Bu anlamda duygu yönetiminin 0-3 yaş arasında öğretilmesi gerekiyor. Önyargısız olması gerektiğini, ilişkilerini sevgi ve saygı çerçevesinde yürütmesi gerektiğinin çocukların anlaması önem kazanıyor. Çocuk bunları okulda öğrense de evde öğrenmezse öğrenme pekişmiyor. Bu yüzden üniversite dahil her eğitim kademesinde kişilerarası iletişim öğretilmeli. Akran zorbalığının karşısında da öfke yönetimi ve empati kurma yetisinin çocukluktan itibaren gösterilmesi önem taşıyor” diye ekliyor.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Akran Zorbalığına Karşı Öfke Kontrolü ve Empati yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Hayvan hakları, günlük yaşam içerisinde artık daha çok önem kazanan bir olgu halini aldı. Sokak hayvanlarının yaşamları da bunun paralelinde daha çok önemseniyor. Sokak hayvanlarını beslemeye ve iyileştirmeye odaklanan bireyler de zaman içerisinde bir  araya gelerek dayanışma grupları kurarak yaşadıkları bölgelerin dışındaki hayvanlara da yardım ediyor. Bu anlamda bireysel olarak hareket edenler de var. Merve Kılıç ile Güzel İşler’e konuk olan İlkay Şengöl Can da hayvan hakları gönüllülerinden birisi. Şengöl günün kendisi için günün saat 6’da başladığını söyleyerek normal iş yaşamı dışında zamanını hayvanlara yardım için harcadığını söylüyor: “Normalde 9 ve 17 saatleri arasında çalıştığımız bir işimiz var. Fakat haftanın belirli günlerini ihtiyacı olan hayvanların bakımı ve beslenmesi için geçiriyoruz. Mama dağıtımı 1 saat sürüyor. 300 köpeği besliyoruz. Bunun için kasap kasap dolaşıyor ve kırıntı etleri topluyoruz. Kimi restoranlar da yemek artıklarını bizimle paylaşıyor. Yani hayvan beslemek 1 saat sürse de ulaşım ve mama toplamak toplam 4 saat sürüyor. Bunu da haftada üç gün yapıyoruz. Bunun dışında klinik soranlar, hasta hayvanlar ile ilgili talepleri de yanıtlıyorum. Her gün ortalama 10 ihbar geliyor. Sosyal medya üzerinden gelen mesajlar arasında Kars’tan bile gelen yardım talepleri oluyor. Fakat sosyal ağlar sayesinde farklı bölgelerdeki taleplere yardım ulaştırmaya çalışıyoruz.”

“Değişim Yakın Çevremizden Başlar”

Günümüzde hayvanlara yardımın giderek zorunluluk haline geldiğini söyleyen Şengöl, “Bireysel olarak yardım etmeye çalışıyoruz. Yaklaşık 40 köpeğin bakımını üstleniyorum. Tedavi edilen köpekleri yuvalandırıyoruz. Bizim için bu bir mecburiyet haline geldi. Bu durumu hafifletmek için geçici yuvalara ihtiyacımız var, bu konuda gönüllülerle bir araya gelmek istiyoruz. Gönüllü olmak isteyenler fazla para ve zaman ayırmadan işin ucundan tutarsa bizlerin de yükü hafifleyecek” diye belirtiyor. Hayvanlara karşı tutumları anlatan Şengöl, “Hayvanlara yardım eden ve sevmeyenler olduğu gibi sevdiği halde yardım etmeyen kişiler çoğunlukta. Mahallesindeki hasta hayvan için arayan kimi insanların yardımcı olacak kliniğe yönlendirsem de götürmek konusunda gönüllü olmuyorlar. Burada önemli olan konfor alanından çıkıp çevremizde yardımcı olabileceğimiz her hayvana yardımcı olabilmek. Bu anlamda değişim çevremizdeki hayvanlara yardım etmekle başlar” diyor.

Hayvan Hakları Aktivisti İlkay Şengöl Can’ın konuk olduğu Güzel İşler’in tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Dayanışma ile Sokak Hayvanları Daha Mutlu yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.