HAFTANIN GÜNDEMİ: ÖNE ÇIKAN OLAYLAR VE KÜRESEL GELİŞMELER

Yeni bir haftaya başlarken, geçtiğimiz günlerde ülke ve dünya gündeminde yaşanan önemli gelişmelere göz atalım. Türkiye’de siyasi olaylar, uluslararası diplomatik gelişmeler ve ekonomik haberler geçen haftaya damgasını vurdu.

EKREM İMAMOĞLU’NA YÖNELİK OPERASYON VE SON GELİŞMELER

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun diplomasının iptal edilmesiyle başlayan süreç, geniş çaplı bir operasyonla devam etti. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında, İmamoğlu dahil 105 kişi gözaltına alındı. Yapılan incelemeler sonucunda İmamoğlu ve bazı belediye yetkilileri tutuklanarak cezaevine gönderildi. Bu gelişme, ülke çapında geniş yankı uyandırırken, birçok şehirde protesto gösterileri düzenlendi.

RUSYA-UKRAYNA KRİZİ: BARIŞA YAKIN MI, UZAK MI?

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2,5 saat süren kritik bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede, Ukrayna’daki çatışmalara kalıcı bir çözüm bulunması gerektiği konusunda mutabık kalındığı belirtildi. Rusya’nın Ukrayna’daki enerji altyapısına yönelik saldırıları 30 gün süreyle durdurma kararı aldığı duyuruldu. Bunun yanı sıra, taraflar arasında savaş esirlerinin değişimi konusunda anlaşma sağlandı. Ancak barış sürecinin nasıl ilerleyeceği belirsizliğini koruyor.

ORTA DOĞU’DA GERİLİM TIRMANIYOR

İsrail-Gazze hattında tansiyon yeniden yükseldi. İsrail’in Gazze’ye yönelik hava saldırıları sonucunda en az 330 Filistinli hayatını kaybetti. İsrail hükümeti, Hamas’ın elindeki esirleri serbest bırakmaması durumunda saldırıların devam edeceğini belirtti. ABD Başkanı Trump ise Yemen’deki Husi güçlerine karşı büyük bir operasyon başlatma talimatı verdiğini açıkladı. ABD ve İngiltere, Husilere yönelik hava saldırıları düzenlerken, İran ve Rusya bu operasyonlara sert tepki gösterdi.

TÜRKİYE EKONOMİSİ: BÜTÇE AÇIĞI VE KREDİ BORÇLARI

Türkiye ekonomisinde de önemli gelişmeler yaşandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Şubat ayı bütçe açığının 311 milyar TL olarak gerçekleştiğini açıkladı. Ayrıca, Türkiye’nin özel sektör dış borcunun 127 milyar dolara yükseldiği bildirildi. Merkez Bankası’nın verilerine göre, finansal ve finansal olmayan kuruluşların borçları ciddi bir artış gösterdi. Ekonomik göstergeler, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde finansal açıdan sıkı politikalar izlemek zorunda kalabileceğini gösteriyor.

KANADA’DA YENİ BAŞBAKAN: MARK CARNEY

Kanada’da yapılan seçimlerde, Liberal Parti lideri Mark Carney yeni başbakan olarak yemin etti. Ekonomi kökenli bir siyasetçi olan Carney, daha önce Kanada ve İngiltere Merkez Bankası başkanlıkları yapmıştı. Yeni dönemde ekonomiyi güçlendirmeye yönelik reformlar vaat eden Carney, Trump yönetimiyle olası ticaret savaşlarına karşı dikkatli bir politika izlemeyi hedefliyor.

AVRUPA VE KÜRESEL TİCARET TRENDLERİ

Avrupa Komisyonu, Rusya’ya yönelik yaptırımların 15 Eylül’e kadar uzatıldığını duyurdu. Avrupa Birliği, Ukrayna’daki çatışmalar nedeniyle Rusya üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor. Öte yandan, küresel ticaretin 2024 yılında %3,7 büyüyerek 33 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaşması bekleniyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin ticaretteki payı giderek artıyor.

KIBRIS GÖRÜŞMELERİ YENİDEN BAŞLIYOR

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in girişimiyle Kıbrıs sorununa yönelik yeni müzakereler başlatılıyor. 17-18 Mart tarihlerinde İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılacak toplantılara, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyeti temsilcilerinin yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere katılacak. KKTC tarafı, iki devletli çözümden taviz vermeyeceğini açıklarken, Kıbrıs Cumhuriyeti federatif bir yapıdan yana olduğunu belirtiyor.

SONUÇ VE GENEL DEĞERLENDİRME

Bu hafta dünya genelinde siyaset, ekonomi ve diplomasi alanlarında önemli gelişmeler yaşandı. Türkiye’de Ekrem İmamoğlu’na yönelik operasyon, iç siyasette büyük yankı uyandırırken, Rusya-Ukrayna savaşı ve Orta Doğu’daki çatışmalar küresel dengeleri etkilemeye devam ediyor. Ekonomik göstergeler, dünya çapında büyümenin yavaşlayabileceğini sinyallerini verirken, ülkeler arasındaki ticaret savaşlarının etkisi daha da hissedilecek gibi görünüyor.

İSTANBUL’DAN DÜNYAYA: GÜNDEM ANALİZİ yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Hayatı ve Sanatı

29 Aralık 1950’de Gaziantep’te doğan Edip Akbayram, henüz dokuz aylıkken çocuk felcine yakalandı. Bu zorlu süreç, onun müziğe olan tutkusunu engellemedi; aksine, çocukluk yıllarında müziğe ilgi duymaya başladı. Lise yıllarında kurduğu orkestra ile amatör olarak sahne aldı.

1968 yılında İstanbul’a gelen Akbayram, diş hekimliği eğitimini kazanmasına rağmen müziği tercih etti. 1970’li yıllarda “Hasretinle Yandı Gönlüm”, “Aldırma Gönül” ve “Güzel Günler Göreceğiz” gibi eserlerle geniş kitlelere ulaştı. Anadolu rock ve halk müziğini modern yorumlarla birleştirerek özgün bir tarz oluşturdu.

Sağlık Durumu ve Vefatı

Edip Akbayram, bir süredir zatürre nedeniyle tedavi görmekteydi. Evinde geçirdiği iç kanamanın ardından Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı ve burada hayatını kaybetti.

Mirası ve Etkisi

Edip Akbayram, müziğiyle toplumsal konulara duyarlılığını her zaman ön planda tutmuş, eserlerinde insan hakları, barış ve özgürlük temalarını işlemiştir. Sanatıyla birçok nesle ilham vermiş, unutulmaz eserleriyle Türk müziğinde derin izler bırakmıştır.

Sanatçının vefatı, müzik dünyasında büyük bir boşluk yaratmıştır. Onun anısını yaşatmak ve eserlerini gelecek nesillere aktarmak, sevenlerinin en büyük görevi olacaktır

USTA SANATÇI EDİP AKBAYRAM’A VEDA yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz hafta Los Angeles, tarihindeki en büyük yangın felaketlerinden birine sahne oldu. 7 Ocak 2025 akşamı başlayan yangınlar, şiddetli rüzgarların etkisiyle hızla genişleyerek, toplamda 37 bin dönüm araziyi kül etti. Yangınlar sırasında 16 kişinin hayatını kaybetmesi, bölgedeki yangın söndürme çalışmalarının yetersiz kaldığını gösterdi. Yangınları kontrol altına almak için itfaiye ekipleri büyük çaba sarf etti, ancak yoğun duman ve ulaşım zorlukları, söndürme çabalarını daha da güçleştirdi.

Yangının ardından yapılan açıklamalarda, bazı İHA’larınABD’nin düşmanları adına yangınları başlattığına dair iddialar ortaya atıldı. Tutuklanan iki kundakçı, bölgedeki endişeleri daha da artırdı. Kaliforniya Valisi, kundakçılara ve yağmacılara karşı yasaların en ağır şekilde uygulanacağını duyurdu.

Yangın felaketi sonrasında, 12 binden fazla yapı zarar gördü ya da kullanılamaz hale geldi. Yangının söndürülme çalışmaları devam ederken, halk da kendi çabalarıyla yangınlara karşı mücadele etti.

Cayma ve iade hakkı iptal edildi

Türkiye’de de geçtiğimiz hafta önemli yasal değişiklikler yaşandı. Özellikle, internette satışa sunulan ürünlere yönelik değişiklikler dikkat çekti. 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe giren yeni yönetmelik, özellikle teknoloji ürünlerine yönelik 15 günlük cayma hakkını kaldırdı. Artık cep telefonları, akıllı saatler, tabletler ve bilgisayarlar gibi ürünlerde, ayıplı olmayan ürünlerde kullanıcıların iade hakkı bulunmuyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte, iade hakkı yalnızca ayıplı mal durumunda geçerli olacak ve bu ürünlerde de kargo ücreti satıcı tarafından değil, kullanıcı tarafından karşılanacak. Kullanıcılar, yeni dönemde mağduriyet yaşamamak için ürün alımlarına daha dikkatli yaklaşmak zorunda kalacak.

Suriye sınırındaki gümrük kapılarındaki güncel durum ne?

Ülkemizdeki bir diğer önemli gelişme, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın Hatay’daki gümrük kapılarındaki incelemeleriyle ilgiliydi. Bakan, Cilvegözü ve Zeytin Dalı gümrük kapılarında yapılan çalışmalar hakkında açıklamalarda bulundu. Yayladağ gümrük kapısındaki onarım ve genişletme çalışmalarının tamamlanarak, yolcu geçişlerine açıldığını belirten Bakan, ticari geçişlerin hızla başlatılacağını ifade etti. Yayladağ gümrük kapısının ise Suriyelilerin ülkelerine dönmek için en çok kullanıldığı belirtildi.

Vergi denetimleri devam ediyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2024 yılı itibariyle yürütülen vergi denetimleri hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Şimşek, vergi denetimleri sayesinde 120 milyar lira kamu alacağının tahsil edileceğini duyurdu. Ayrıca, kayıtdışılıkla mücadelede önemli sonuçlar alındığını ve vergi adaletini sağlamaya yönelik çalışmaların devam edeceğini belirtti.

ABD’nin bir yanı soğuklarla mücadele ediyor

ABD’de de geçtiğimiz hafta oldukça sert hava koşulları etkili oldu. Beş eyalette olağanüstü hal ilan edildi ve bu durum, ülke genelinde ciddi bir alarm durumuna yol açtı. Kış fırtınalarının etkisiyle, 30 eyalette vatandaşlara evde kalmaları tavsiye edildi. Hava koşulları nedeniyle yaklaşık 1500 uçuş iptal edilirken, birçok tren seferi de durduruldu. Ayrıca, Kentucky, Virginia, Kansas ve Missouri eyaletlerinde olağanüstü hal ilan edilirken, bu sert kış şartlarının yaklaşık 62 milyon kişiyi etkilemesi bekleniyor.

Dr. Hakan Çınar, Gündemin İçinden yeni bölümüyle Radyo Gedik’te.

GÜNDEMİN İÇİNDEN – ABD yangınlarla Boğuşmaya Devam Ediyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bütçe görüşmeleri sürüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılı merkezi bütçe görüşmeleri başladı. Bu dönemde, partilerin grup toplantıları yapılmayacak ve ziyaretçi ile araç girişleri kabul edilmeyecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, asgari ücretle ilgili açıklamalarda bulunarak, enflasyonun Orta Vadeli Program (OVP) ile uyumlu gerçekleşmesini beklediklerini belirtti. Bu dönemde, ekonominin gelişimiyle ilgili yeni stratejiler de tartışılacak.

Türkiye’nin kredi risk primi düşüşe geçti

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 250 baz puanın altına düşmesini önemli bir ekonomik başarı olarak değerlendirdi. 2020 yılının Şubat ayından sonra görülen en düşük CDS seviyeleri, Türkiye’nin ekonomi programına duyulan güvenin arttığını ve dış finansmana erişimin kolaylaştığını gösteriyor. Bu gelişme, Türkiye’nin ekonomik programının başarıyla ilerlediğini ve dış borçlanma maliyetlerinin azaldığını ortaya koyuyor.

Sosyal medyaya düzenleme yaş sınırı gelebilir

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya ve online oyunların zararlı etkilerinden korunmasına yönelik yeni yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti. Çocukların güvenliğini sağlamak adına yasal adımların atılması gerektiğini vurgulayan Uraloğlu, bu alanda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğinin altını çizdi.

AB, yapay zekaya yatırım yapacak

Avrupa Birliği, yapay zeka alanında yeni bir stratejik adım atarak, Avrupa’da 7 yeni yapay zeka fabrikası kuracak. Bu fabrikalar, Avrupa’nın yüksek performanslı hesaplama alanındaki inovasyonunu artırmayı hedefliyor. Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (Euro HPC) ile yapılacak bu projeler, kıtada teknolojik gelişimin hızlanmasına olanak sağlayacak.

Rusya’ya yeni yaptırımlar yolda 

Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlıkları karşısında 15. yaptırım paketini kabul etti. Bu pakette, özellikle Rusya’nın gölge filosuna yönelik önlemler alındı. Ayrıca, Rusya’ya yönelik uluslararası tepkiler ve yaptırımlar, küresel ticaretin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor.

Küresel ticarette eğilim ne yönde?

Dünya Ticaret Örgütü, mal ticareti barometresinin 102.7 ile temel değerin üzerinde olduğunu açıkladı. Bu, 2024 yılı sonuna kadar ticaretin pozitif bir gelişim göstereceği anlamına geliyor. Bu gelişme, küresel ekonomik iyileşmenin devam edeceği beklentilerini güçlendiriyor.

Dış borçlar ve yatırımcıların beklentileri

Dünya Bankası’nın açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin dış borç stoku 499.8 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu, ülkenin uluslararası borçlar konusunda ciddi bir yükümlülük taşıdığını gösteriyor. Aynı zamanda, Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırımlar da %1 azalarak 8.5 milyar dolara geriledi. Bu durum, ekonomik dengeler açısından önemli bir gösterge.

Rezervler pozitif yönde 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, rezervlerde rekor seviyelere ulaştı. 6 Aralık haftasında, rezervler 159.4 milyar dolara çıkarak önceki rekoru kırdı. Ancak, kur korumalı TL mevduatları ve katılım hesaplarındaki düşüş devam etti.

Programın tamamını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: 2025’e Girerken Ekonomide Güncel Seyir Nasıl? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Suriye’de 1963’te iktidara gelen Arap Sosyalist Baas Partisi’nin 61 yıl süren baskıcı yönetimi, 2011’de halkın özgürlük talebiyle başlattığı protestoların şiddetle bastırılmasıyla patlak veren iç savaşın ardından çökmüş oldu. Suriye’deki halk hareketleri, özellikle başkent Şam’da rejimin kontrolünü kaybetmesiyle zirveye ulaşarak, Esad yönetiminin sonunu hazırlayan önemli bir dönüm noktası oluşturdu.

Rejimin çöküşü, Suriye’deki muhalif güçlerin, özellikle rejim karşıtı silahlı grup HTŞ’nin (Heyet Tahrir el-Şam) büyük bir rol üstlendiği bir süreçle hızlandı. Esad yönetiminin son bulması, başta Esad ailesi olmak üzere yönetimin üst düzey yetkililerinin Moskova’ya sığınmasıyla sonuçlandı. Esad’ın Moskova’ya kaçması, Rusya’nın sığınma teklifini kabul etmesiyle gerçekleşti. Rus yetkililer, Suriye’deki Rus askeri üslerinin ve diplomatik kurumlarının güvenliğini sağlamak adına muhalefetle temas halindeydi.

Suriye’nin Geleceği ve Yeni Hükümet Arayışı

Suriye’deki geçiş süreci, önemli bir siyasi dönüşümün kapılarını aralamaktadır. Suriye halkı, devrik lider Esad’ın geride bıraktığı enkazdan bir yeniden yapılanma sürecine girerken, geçici hükümetin başkanı Muhammed El Celali, halkın seçtiği bir hükümetle çalışmaya hazır olduklarını duyurdu. Bu açıklama, ülkenin geleceğine yönelik umutları pekiştirmiştir.

Suriye’deki çatışmaların son bulması ve barış ortamının tesis edilmesi, tüm tarafların en büyük hedefi haline gelmiştir. Özellikle Suriyeli mültecilerin güvenli ve gönüllü bir şekilde ülkeye dönmeleri için bir ortam oluşturulması gerektiği vurgulanmaktadır. Türkiye, bu geçiş sürecinde Suriye halkının yanında yer alırken, Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönüşünü destekleyecek politikalar geliştirmektedir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye’de güvenli ve istikrarlı bir ortamın sağlanmasının, Suriyeli mültecilerin geri dönüşü için temel şart olduğunu belirtti.

Diplomasi trafiği hız kazandı

Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye, Esad rejiminin devrilmesinin ardından bölgede güçlü bir diplomatik angajman içerisine girmiştir. ABD, Suriye’deki gelişmelerin ardından Esad rejiminin destekçileri olan İran, Hizbullah ve Rusya’nın giderek zayıfladığını belirtmiştir. ABD, Suriye’nin doğusunda güvenlik tehditlerine karşı önlem alacaklarını ve DEAŞ’la mücadeleye devam edeceklerini ifade etmiştir.

İsrail Başbakanı Netanyahu, Esad rejiminin çöküşünü tarihi bir gün olarak nitelendirerek, İsrail’in güvenliğini sağlamak için bölgedeki askeri stratejilerini yeniden şekillendirdi. Netanyahu, özellikle İran ve Hizbullah’a karşı alınacak önlemleri gündeme getirmiştir.

Türkiye’deki Suriyelilerin tepkisi ne oldu? 

Suriye’deki rejim değişikliği, Türkiye’deki Suriyeli mülteciler arasında büyük bir sevinçle karşılanmıştır. İstanbul, Şanlıurfa, Hatay, Gaziantep ve Kilis gibi Suriyelilerin yoğun olarak yaşadığı şehirlerde kutlamalar yapılırken, İstanbul’daki Suriye Konsolosluğu önünde bayrak değişimi yapıldı. Bu kutlamalar, Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönüşü ve yeni bir dönemin başlangıcını simgeliyor.

Suriye’deki 61 yıllık Baas rejiminin ve 53 yıllık Esad yönetiminin sona ermesi, ülkede uzun süredir devam eden savaşın ve acıların ardından halkın daha özgür bir geleceğe yönelmesini sağlayacak mı? Geçiş süreci, ulusal ve uluslararası iş birliğiyle şekillenecek ve Suriye’nin yeniden inşa edilmesi için önemli bir fırsat oluşturacaktır. Bu yeni dönemde Suriye halkının huzur ve barış içerisinde bir arada yaşaması için uluslararası toplumun desteği büyük önem taşıyor.

İsrail: Güvenlik Önceliği

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İsrail’in sınırlarında düşman güçlerinin yerleşmesine asla izin vermeyeceklerini ifade etti. Özellikle Golan Tepeleri’ndeki gelişmeler, İsrail için stratejik bir öncelik taşıyor. İsrail ordusu, Suriye’nin kuzeyini ele geçirdiğini duyurdu ve bölgedeki silah depolarına yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Netanyahu, Suriye’deki değişimlerin ardından, kimyasal silahların ya da diğer kritik silahların rejimi devreden grupların eline geçmesinden endişe ettiklerini belirtti. İsrail’in bu operasyonları, sadece kendi güvenliğini sağlama amacını taşımıyor; aynı zamanda bölgedeki güç dengesini de etkilemeye yönelik bir adım olarak görülüyor.

Çin: Güvenlik ve Diplomasi

Çin, Suriye’deki gelişmeleri dikkatle izlediğini belirtti. Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, Çin hükümeti, ülkesindeki vatandaşları korumak için yardım sağladığını ve tüm tarafları Çin’in personelinin güvenliğini temin etmeye çağırdı. Çin’in, bölgedeki gücünü daha da pekiştirme çabalarının yanı sıra, Suriye’nin geleceğinde önemli bir rol oynama niyetinde olduğu düşünülüyor. Çin’in Suriye’deki durumu denetleme ve kendi stratejik çıkarlarını gözetme yönündeki adımlarının devam etmesi bekleniyor.

ABD: Güvenlik ve Diplomasi

ABD, Suriye’nin geleceği konusunda, bölgedeki güvenliği sağlamaya yönelik önceliklerini vurguluyor. ABD Dışişleri Bakanı, Esad rejiminin sona ermesinin olumlu bir gelişme olduğunu belirtti ve Suriye’nin yeni yönetiminin, hukukun üstünlüğünü savunması ve sivillerin korunmasını garanti altına alması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, ABD’nin Orta Doğu’da barışçıl bir çözüm için çalışmaya devam edeceği ve Esad’ın destekçileri olan Rusya ve İran’ın etkisinin zayıfladığının altı çizildi. ABD’nin bu stratejisi, yalnızca Suriye’deki değil, tüm Orta Doğu’daki güç dinamiklerini yeniden şekillendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir.

Fransa ve Almanya: Suriye Halkının Geleceği

Fransa ve Almanya, Suriye halkı için bu değişimin umut verici olduğunu dile getirdiler. Fransa, 13 yılı aşkın süredir Esad rejiminin şiddetini deneyimleyen halk için bu dönüm noktasının memnuniyet verici olduğunu belirtti. Almanya ise, Suriye’deki durumu net bir şekilde tanımlamanın şu an için zor olduğunu ifade etti, ancak Esad’ın sonunun, halk için bir rahatlama anlamına geldiğini vurguladı. Bu ülkeler, Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması gerektiğini savunarak, ülkedeki huzurun sağlanması için uluslararası işbirliğinin önemine dikkat çekiyorlar.

HTE Lideri El-Kolani’nin Gelecek Planları

Suriye’deki rejim değişikliği, muhalif gruplar ve Suriye’nin geleceği hakkında yeni umutlar doğuruyor. Heyet Tahrir El-Şam (HTŞ) lideri Ebu Muhammed El-Colani, Esad rejiminin devrilmesinin ardından, geçiş hükümetinin kurulacağına dair açıklamalar yaptı. Yeni hükümetin başbakanlık görevine getirilen Muhammed El-Beşir, Suriye’nin kurtuluşu için önemli adımlar atıldığını belirtti. El-Colani, geçiş hükümetinin eski yönetimden elde ettiği deneyimleri kullanarak Suriye’yi yeniden inşa etmeyi amaçladıklarını söyledi. Bu gelişmeler, Suriye’nin geleceğinde önemli bir dönüm noktası olabilir.

GÜNDEMİN İÇİNDEN: Suriye’deki Değişim Bölgeyi nasıl etkileyecek? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Gündemin İçinden: Elektrikli Otomobilde Avrupa-Çin Rekabeti Kızışıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 6 Şubat depremleri, Türkiye’nin deprem gerçeğini tekrar hatırlattı. Özellikle 1999 Marmara depreminden günümüze alınmayan önlemler İstanbul’u tehdit ederken yaşanması beklenen İstanbul depreminin ne zaman ve hangi şiddette yaşanacağı da merak konusu. Füsun Saka ile İyilik Sağlık’a konuk olan Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Deprem İzleme Merkezi Müdürü Doç. Dr. Doğan Kalafat, Türkiye’de deprem riskini anlattı.

Beklenen Marmara depreminin büyüklüğü kaç olacak?

Doç. Dr. Kalafat depremin büyüklüğünün 7.2 olarak yaşanabileceğini söyledi.

1999 Marmara depreminin öncesinde yaşanan depremleri sıralayan Doç. Dr. Doğan Kalafat, “1939 Erzincan depreminden itibaren Anadolu fay zonunun keşfiyle birlikte ‘tetiklenmiş depremler’ yaşandığını görüyoruz. 1942, 1943, 1944, 1950’li yıllarda büyük depremlerin göçünü görüyoruz. Son olarak da 1967’de Adapazarı Mudurnu Vadisinde yaşanan depremi örnek olarak verebiliriz. Depremlerin göçü demek, büyük depremlerin birbirini tetikleyerek batıya doğru ilerlemesi anlamına geliyor. Bu yüzden de 1999 öncesi Marmara Bölgesini yakından takip ediyorduk. 17 Ağustos depreminden sonra yaşanması beklenen depreme dair gördüğüm, Marmara’da doğu-batı doğrultulu, Büyükçekmece açıklarından Mürefte açıklarına kadar batıya uzanan 70 km’lik bir parça var. Buranın depremselliğine baktığımızda da çok net bir hazırlık aşamasında olduğunu görüyorum. Bu gibi büyük fay zonlarından büyük deprem olmadan önce bir hazırlık aşaması oluyor. Bu aşamayı iyi analiz edersek, yaşanabilecek depremleri de görebiliyoruz. Buna dayanarak Marmara’da yaklaşık 7.2’lik bir deprem bekleniyor” dedi.

“Deprem tahminini herkes yapabilir”

Marmara’da yaşanacak olası depreme dair medyada konuşulanların eksik olduğunu belirten Kalafat, “Rasathanenin internet sitesinde yaşanan tüm depremlerin kayıtları erişilebilir. Ortalama olarak günde 50 deprem yaşanıyor. İki günde bir 3’ün üzerinde, aylık ise 5’in üzerinde iki deprem gerçekleşiyor ortalama olarak. Tüm bu verilere bakarak herkes deprem tahmininde bulunabilir. Fakat deprem tahmini ile depremlerin önceden belirlenmesi aynı şey değil. Depremlerin önceden belirlenebilmesi için 3 soru; nerede, ne zaman, ne büyüklükte soruların hata payları gözetilerek uzun süreli gözlemlerle yanıtlanması gerekiyor. Marmara’da beklenen deprem için ise ne zaman olacağını söylememiz söz konusu değil. Bunun için de geçmişte yaşanan depremlere bakarak tekrarlama periyotlarına bakabiliyoruz. 7 büyüklüğünde bir deprem 50 yılda yüzde 75,  90 yılda yüzde 95 olasılıkla yaşanabilir.  Ama bu hiçbir zaman, bu depremin 50 yıl içinde yani 2050’ye kadar olacağını bize ifade etmiyor. Bize verdiği mesaj ise riskin yüksek olduğu. Bunun için de şehri deprem dayanıklı hale getirmek gerekiyor” şeklinde konuştu.

Dolgu alanları tehlike oluşturuyor

Depremin deniz içinde yaşanmasının beklendiği paylaşan Kalafat, bu durumun depremin yıkıcı etkisini azaltabileceğini ama sahil kesiminde zemini ve yapısı kötü olan binaların ise yıkılacağını ekledi: “Zeminin yumuşak olduğu eski dolgu alanları da etkilenecek bölgeler arasında. Burada Tuzla’dan Avcılar’a doğru uzanan bir risk bölgesi olduğunu söyleyebiliriz. Özellikle Avcılar’ın zemin sorunu da hasar sorununu artırabilir.

Programın tamamı Radyo Gedik podcast kanallarında. Dinlemek için:

Doç. Dr. Doğan Kalafat olası İstanbul depremi hakkında konuştu yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bebek bakımı özellikle ilk kez bebek sahibi olacak anne ve babalar için tatlı bir telaş içeriyor. Günümüzde her sorunun cevabı internette yer alsa da “Googlelanan” bilgiler bazen kafa karıştırabiliyor. Profesyonel destek almak isteyenler için ise giderek yaygınlaşan bebek hemşireleri gereken bilgi ve desteği sağlıyor. İlk kez çocuk sahibi olmayı, yeni bir yeri keşfetmeye benzeten bebek hemşiresi Betül Bağçeci, “Burada bebek hemşireleri ebeveynlik yolculuğunu kolaylaştırma ve yol gösterme görevini üstleniyor. İlk zamanlar bebeklerin neden ağladığı konusunda aileler bilgi sahibi olamayabiliyor. Fakat üçüncü aydan sonra aile ve bebek birbirini daha iyi tanıyor, anneler bebeğin tepkilerini kavrıyor. Bebek hemşiresi de bu dönem boyunca ebeveyn ve bebek arasındaki ilişkiye yardımcı oluyor” dedi.

Doğru bilinen yanlışlar neler?

Yeni doğan bebek bakımı konusunda ipuçları da paylaşan Bağçeci, “Örneğin bebeği emzirirken hırıltı çıkarması durumunda burun tıkanıklığı yaşanıyor olabilir. Bu durumda da oda sıcaklığını kontrol etmek büyük önem taşıyor. Bebek yüksek sıcaklıklarda rahatsız olabiliyor hatta çok sıcak ortamı bebekler sevmez. İdeal ortam sıcaklığı 22-24 derece olmalı. Eğer bu da işe yaramazsa burun yolunun temizlenmesi yeterli olabiliyor. Fakat burun bakımı rutin bir işlem değildir, bebekten bebeğe bu rutin değişir” dedi. Bebeklerin bulundukları ortamı keşfetmesinin önemli olduğunu vurgulayan Bağçeci, “Bebeklerin bir yere dokunurken kısıtlanması, çimde veya kumda yürüyememesi de keşfetmesini engelliyor. Halbuki hem elinin hem de ayağının çıplak bırakılması gerekiyor. Bebeklerin eli ve ayağı normalde soğuk olur. Bundan dolayı bebeklerin el ve ayaklarından üşüyüp üşümediklerini anlayamayız. Bunun yerine ense ve göğüs sıcaklığını kontrol etmek gerekir” şeklinde konuştu.

Geleneksel yöntemler yerine bilim esas alınmalı

Geleneksel bakım yöntemleri de bilinenin aksine işe yaramak yerine bebeğe zarar verebiliyor. Bu duruma örnek veren Bağçeci, “Örneğin göz enfeksiyonu yaşayan bir bebeğin gözüne anne sütü damlatmak hiçbir işe yaramıyor. Göz, kulak, buruna damlatılması ise şekerli bir sıvı olan anne sütünün oradaki enfeksiyonu artırabilir. Göz ve burunda mukoza oluşmasını engelleyen sıvılar kesin çözüm oluyor. Anne sütü şifalı fakat sadece ağız yoluyla alınırsa. Bebeğin göbek bakımı da bu konuya örnek. Bilinenin aksine göbeğin alkol veya batikonla temizlenmesi yerine temiz ve kuru şekilde korunması gerekiyor. Enfeksiyon durumlarında ise çocuk doktorlarının tavsiye edeceği bakım uygulanmalı” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Bebek Bakımında Doğru Bilinen Yanlışlar Neler? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

10-22 Haziran tarihleri arasında Atatürk Kültür Merkezi’nde düzenlenecek Uluslararası İstanbul Opera Festivali kapsamında 5 farklı gösteri sanatseverlerle buluşacak. Festivalin açılışı AKM Opera Salonu’nda gerçekleşecek olan Gala Konseri ile yapılacak. Konserde Orkestra Şefi Murat Kodallı yönetimindeki İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası solistler; soprano Burcu Uyar, mezzosoprano Perihan Asude Karayavuz, tenor Efe Kışlalı ve bas Burak Bilgili’ye eşlik edecek.

Festivalin klasiği Saraydan Kız Kaçırma

14 yıldır her festivalde sahnelenen ve bir festival klasiği haline gelen Wolfgang Amadeus Mozart’ın Saraydan Kız Kaçırma operası 12-13 Haziran tarihlerinde AKM Tiyatro Salonu’nda seyircisiyle buluşacak. Orkestra Şefi Zdravko Lazarov yönetimindeki İstanbul Devlet Opera ve Balesi Orkestrası’nın ve Koro Şefi Paolo Villa yönetimindeki İstanbul Devlet Opera ve Balesi Korosu’nun eşlik edeceği operanın koreografisini Tan Sağtürk hazırladı. Eser, Türk-Osmanlı kültür ve sanatından etkilenilerek 16. yüzyılda Batı Avrupa’da ortaya çıkan Turquerie akımının en güzel örneklerinden biri olmasıyla öne çıkıyor. Aynı zamanda eser, sanatçının Mehter Marşı’ndan edindiği ritimleri de içeriyor.

22 Haziran’a kadar devam edecek

Festivalin son gösterimi Aida Operası olacak.

Festival kapsamında sahnelenecek bir diğer klasik ise Fransız yazar Alexandre Dumas’ın ünlü eseri Kamelyalı Kadın romanından esinlenerek oluşturulan, bestesi Giuseppe Verdi’ye, librettosu Francesco Maria Piave’ye ait olan La Traviata operası olacak. Ünlü rejisör Carlos Vilán’ın sahneye koyduğu eserde koro şefi Orhan Öner Özcan yönetimindeki İzmir Devlet Opera ve Balesi Korosu da sahnede olacak.

Ankara DOB, İtalyan besteci Umberto Giordano’nun önemli eserlerinden olan Andrea Chenier operası ile festivale konuk olacak. 18 Haziran akşamı gösterimi gerçekleşecek eser, Fransız İhtilali döneminde idealleri uğruna genç yaşta ölüme mahkûm edilen şair Andrea Chenier’in kısa yaşam öyküsü döneme uygun dekor ve kostümlerle anlatılıyor.

Festival AKM Türk Telekom Opera Salonunda 22 Haziran Perşembe akşamı gerçekleşecek Giuseppe Verdi’nin antik Mısır’da geçen aşk hikayesi Aida operası ile son bulacak.

Festivalin biletleri, AKM gişelerinde ve www.biletinial.com adresinden temin edilebilir.

İstanbul Opera Festivali 10 Haziran’da Başlıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Rahim ağzı kanserine neden olan HPV virüsüne karşı korunmanın en etkili yolu aşı. Aşının Türkiye’de ulusal aşı programına alınması ve ücretsiz olmasına dair çalışmalar uzun süredir STK’ların gündeminde.  Öteki taraftan ücretli olan aşının ücretsiz kullanımı için SGK’ya açılan davalar da devam ediyor. Türkiye’de HPV aşısının uygulanması iki yöntemle gerçekleşiyor. 9-15 yaş arası çocuklara iki doz yapılması tavsiye edilen aşının 15 yaşından sonra ise üç doz şeklinde yapılması öneriliyor. Birinci doz HPV aşısı yapıldıktan 2 ay sonra ikinci doz uygulanıyor. Üçüncü doz HPV aşısı ise ilk HPV aşısından 6 ay sonra uygulanmakta. Her doz aşının ücreti ise güncel kur ile bin 200 lirayı buluyor. Aşının etkisi ise 7 yıl boyunca devam ediyor. Aşı sadece kadınlar için değil erkekler için de virüsün taşınmasına karşı koruma sağlıyor. HPV aşısının ücretsiz olması için yürütülen davalarda yer alan Av. İlayda Öner, Hukukun Sesi’nde HPV aşılarında hukuki süreci anlattı.

“Erkeklere de Yapılmalı”

HPV aşısı 70’ten fazla ülkede ücretsiz yapılıyor.

HPV virüsünden kaynaklanan rahim ağzı kanserinin kadınlarda en ok rastlanan 5 kanser türünden biri olduğunu söyleyen Öner, HPV’nin sadece kadınlar için değil erkekler için de koruyucu olduğunu söyledi: “HPV toplumda yaygın olarak kadınlara mahsus bir hastalık olarak görülüyor. Oysa ki tensel temas da virüsün bulaşması için yeterli. Fakat erkeklerle ilgili araştırmalar yeterli olmadığı için erkeklerin HPV aşısına ihtiyacı yokmuş gibi düşünülüyor.”

HPV hastalığına karşı toplumdaki algıyı anlatan Öner, “Genellikle marjinal kişilerin yaşadığı bir hastalık olarak görülüyor. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar da bir anda ortaya çıkmıyor, belli bir kuluçka süresi var. Ondan dolayı her bireyin HPV aşısı olması gerekiyor” dedi.

“HPV Aşılarının Ulusal Takvime Alınmasını İstiyoruz”

HPV aşısının ücretsiz olması için açılan davalara değinen Öner, “HPV aşısının ücretinin SGK tarafından karşılanmasını talep eden davalar ilk olarak 2012’de başladı. 2013 yılında sonuçlanan davada SGK’nin bu aşıları ücretsiz karşılamasına ilişkin karar var. Açılan yeni davalarda da 2013 tarihli dava emsal alınıyor. Ama bu davalar HPV aşılarının ücretsiz şekilde ulusal aşı takvimine alınması için değil, aşı olmuş bireylerin aşı ücretini geri alması için açılıyor. HPV aşıları ülke dışından geliyor ve çok pahalı. Uygulayan yerler de sınırlı. Bu yüzden açılan davaların ve aşı takvimine dahil edilmesi talepleri de çok önemli. Bu davalar da aslında bireysel görünse de toplumdaki normu değiştirmeyi amaçlayan stratejik davalar” şeklinde konuştu.

Yüzde 100 Koruma Sağlıyor

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kararlarını örnek gösteren Öner, “Anayasamızda ve uluslararası sözleşmelere göre devletin yurttaşlara sağlık hakkını sağlaması gerekiyor. Bundan dolayı HPV aşılarının ücretsiz talep edilmesinin en önemli hukuki dayanağı bu. Aynı zamanda HPV kansere neden olan bir virüs. Önlenebilen bir kanser türü. Dünyada 70’ten fazla ülke yurttaşlarına HPV aşısını ücretsiz sağlıyor. Ve bu sayede ülke içindeki rahim ağzı kanseri vakalarını sıfıra indirebildiler. Ve devlet açısından düşünüldüğünde kanser vakalarının azalması da sağlık giderlerindeki azaltabilir” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

“HPV Aşısı Herkes İçin Ücretsiz Olmalı” yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.