ABD seçimlerinde ekonomi ve insan hakları ön planda

Amerika Birleşik Devletleri’nde 5 Kasım’da gerçekleştirilecek 60. Başkanlık seçimi için geri sayım sürerken, Trump ve Harris arasındaki yarışın başa baş gittiği yönündeki veriler dikkat çekiyor. New York Times ve Siena College tarafından yapılan anketler, ülke genelinde 2 bin 516 kayıtlı seçmenle gerçekleştirildi. Trump ve Harris’in oy oranları yüzde 48 ile eşit çıktığını aktaran Hakan Çınar, adayların ayrıştığı konu başlıklarını şu şekilde sıraladı: “Trump, ekonomi konusunda yüzde 52’lik bir destek alarak önde gidiyor. Aynı zamanda göçmen sorunları hakkında da yüzde 4’lük bir avantajı bulunuyor. Bu konular, özellikle ekonomik istikrar arayışında olan seçmenler için kritik öneme sahip. Harris ise demokrasi ve insan hakları konularında seçmenlerin gözünde daha fazla güvenilirlik kazanmış görünüyor. Yüzde 71 oranıyla demokrasi akıbeti kaygısında. Yüzde 55 ile kürtaj meselesinde tercih edilen aday olarak öne çıkıyor. Bu durum, sosyal meselelerin seçmen davranışlarını nasıl etkilediğini gösteriyor.”

Seçim sonuçlarının ne yönde şekilleneceği konusunda çetin tartışmaların yaşanabileceğini aktaran Çınar Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Kuzey Karolina, Pennsylvania ve Wisconsin gibi “salıncak” eyaletlerin seçimin sonucunun belirlenmesinde önemli olduğunu vurguladı.

Almanya ile vize sorunu devam ediyor

Geçtiğimiz yıl Çin, Fas ve Türkiye’de yapılan vize işlemlerine ilişkin itiraz süreçlerini bir yıl süreyle askıya alan Almanya, bu uygulamanın süresini 30 Haziran 2025’e kadar uzatma kararı aldı. Bu durumun diplomatik ve ekonomik yansımalarını sıralayan Çınar, “Türk vatandaşları için olumsuz bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Vize başvuruları, her ne kadar dikkatlice hazırlanmış olsa da, başvuruların reddedilmesi halinde itiraz hakkının ortadan kalkması, birçok kişinin hayallerini sekteye uğratacak gibi görünüyor. Eğitim, iş veya aile birleşimi gibi çeşitli nedenlerle Almanya’ya gitmek isteyen Türk vatandaşları, bu yeni düzenlemeyle daha büyük bir belirsizlikle karşı karşıya kalacak” yorumunda bulundu.

Avrupa’daki olumlu seyir Türkiye’ye yarayabilir 

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), ikinci çeyreğe kıyasla yüzde 0.4 oranında bir artış sağladı. Bu büyüme beklentilerin üzerinde gerçekleşerek, Euro bölgesi ekonomisinin güçlendiğine işaret ediyor. Euro bölgesinin üçüncü çeyrekteki büyüme sonuçlarını aktaran Çınar, yaşanan büyümenin Türkiye’ye yansımalarını şu sözlerle değerlendirdi: “Türkiye’nin en önemli ticaret partnerlerinden biri olan Avrupa, Türk ekonomisi açısından kritik bir öneme sahip. Türkiye, Avrupa’ya yaptığı ihracatın yüzde 60’ını Euro bölgesine gerçekleştiriyor. Dolayısıyla, euro bölgesindeki ekonomik gelişmeler Türkiye’yi yakından ilgilendiriyor.”

İhracat verileri ekonomiyi destekliyor

2024 yılı itibarıyla ihracat verileri, Ocak-Eylül dönemi açısından incelendiğinde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 2.6’lık bir artış gösterdi. Bu artış, birçok olumsuz faktörün etkili olduğu bir ortamda gerçekleştiği için dikkat çekici ve önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. İhracatçıların son dönemlerde kur dalgalanmaları ve küresel ekonomik belirsizlikler gibi zorluklarla karşı karşıya kalmasına rağmen verilerin olumlu olmasının Türk ekonomisi için umut verici olduğunu söyleyen Çınar, “2024 yılı ihracat verilerinde görülen yüzde 2.6’lık artış, birçok zorluğun gölgesinde bile, Türk ekonomisinin dayanıklılığını ve potansiyelini ortaya koyuyor. Her ne kadar zorluklar devam etse de, bu artış umut verici bir işaret ve ileride daha iyi günlerin kapıda olduğuna dair bir umut ışığı” ifadelerini kullandı.

Gündemin İçinden: ABD seçimlerinin olası sonuçları ne olur? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Gerçekleştirilen sohbet, 2.5 yıldır platformdan uzak kalan Donal Trump için de bir ilk oldu. Trump, seçim mitingleri sırasında atlattığı suikasta ilişkin ilk kez konuştu. Musk’ın, Trump’a ABD’ye düzensiz göç, Demokrat aday Kamala Harris’e yöneik eleştiriler, iklim değişikliği, yapay zeka düzenlemeleri, Ukrayna savaşı ve Trump’ın seçim kampanyası konuları üzerine sorular yönelttiği sohbet, sosyal medyada düzensiz ve dağınık bir sohbet olmakla eleştirildi.

Musk’ın sahibi olduğu X platformundaki Trump – Musk sohbet odası, teknik sorunlar nedeniyle 40 dakika geç başladı. Sohbeti takip eden eden birçok X kullanıcısı, sohbet odasına erişim sorunu yaşadığını ifade ederken, Musk, teknik sorunların “devasa bir siber saldırıdan’’ kaynakladığını söyledi. Musk sohbetin yalnızca 1.2 milyon izleyici tarafından canlı takip edildiği yönündeki haberleri eleştirdi.

ABD’nin 2024 Kasım ayında gerçekleşecek başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi aday Trump’ın önde gelen bağışcıları arasında yer alan Musk, X hesabı üzerinden sohbetin 1 milyon kişi tarafından izlendiği yönündeki haberlere tepki göstererek, sohbetin ilk üç saat içerisinde 77 milyon kullanıcıdan etkileşim aldığına dikkat çekti. Musk sohbetin yarına kadar çok daha büyük bir izleyici sayısına ulaşacağını söyledi. Teknik arızaların sohbet saatinde ertelemeye neden olması Tesla, SpaceX gibi teknoloji devlerinin CEO’su Musk’a yönelik eleştirileri beraberinde getirdi.

“Mevcut yönetim göçmenleri ülkeye salıyor”

Ukrayna savaşı konusunda daha önce de ”başkanlık koltuğunda oturuyor olsam bu savaş asla başlamazdı’’ yorumunda bulunan Trump, sohbet sırasında mevcut ABD Başkanı Joe Biden,  Rusya’nın “Aptalca tehditlerle dünyayı nükleer savaşın eşiğine’’ getirdiğini söyledi.

Trump, ardından göçmen karşıtı görüşlerini yineleyerek, ABD-Meksika sınırından ülkeye girmeye çalışan göçmenler hakkında “Bunlar cinayet ve her türlü suç için hapiste olan insanlar, (mevcut yönetim) bu göçmenleri ülkemize salıyor,” dedi.

Rakibi Demokrat aday Kamala Harris’in düzensiz göçten sorumlu tutan Trump, Harris’in Biden yönetiminin “sınır şefi” olduğunu söyledi. Trump, Harris’i California’da savcı ve senatör olarak görev yaptığı dönemde kötü bir performans sergilemekle suçladı.

Kamala Harris’e “garip” dedi

Trump, Time dergisinin son kapağında yer alan Harris’in “çok güzel” göründüğünü söyleyerek Harris’i eşi Melania ile kıyasladı. Trump’ın Harris’in fiziksel görünümüne yönelik yorumları “garip’’ olmakla eleştirildi.

Trump -Musk sohbeti, Harris’in kampanyasına başlamasının ardından anketlerde Trump’ karşı avantaj sağladığı bir dönemde gerçekleşti. ABD medyasında sıkça atıfta bulunulan Decision Desk HQ ve The Hill’in anketlerine göre Harris, yüzde 0.3’lük bir oranla Trump’ın önüne geçti. Trump, Biden yarıştan çekilmeden önce yaklaşık yüzde 3.3 puanla önde görünüyordu. Trump, Musk’la sohbetinde Biden’ın adaylıktan çekilip yerine Harris’in geçmesini “darbe’’ olarak niteledi. Harris, seçim sonuçlarınnda belirleyici etkisi olan olan Michigan, Pennsylvania ve Wisconsin gibi kilit eyaletlerde de daha güçlü bir pozisyonda görünüyor.

Trump ve Musk’ın X’teki sohbetini sadece 1.2 milyon kişi izledi yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.