Bütçe görüşmeleri sürüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılı merkezi bütçe görüşmeleri başladı. Bu dönemde, partilerin grup toplantıları yapılmayacak ve ziyaretçi ile araç girişleri kabul edilmeyecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, asgari ücretle ilgili açıklamalarda bulunarak, enflasyonun Orta Vadeli Program (OVP) ile uyumlu gerçekleşmesini beklediklerini belirtti. Bu dönemde, ekonominin gelişimiyle ilgili yeni stratejiler de tartışılacak.

Türkiye’nin kredi risk primi düşüşe geçti

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 250 baz puanın altına düşmesini önemli bir ekonomik başarı olarak değerlendirdi. 2020 yılının Şubat ayından sonra görülen en düşük CDS seviyeleri, Türkiye’nin ekonomi programına duyulan güvenin arttığını ve dış finansmana erişimin kolaylaştığını gösteriyor. Bu gelişme, Türkiye’nin ekonomik programının başarıyla ilerlediğini ve dış borçlanma maliyetlerinin azaldığını ortaya koyuyor.

Sosyal medyaya düzenleme yaş sınırı gelebilir

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya ve online oyunların zararlı etkilerinden korunmasına yönelik yeni yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti. Çocukların güvenliğini sağlamak adına yasal adımların atılması gerektiğini vurgulayan Uraloğlu, bu alanda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğinin altını çizdi.

AB, yapay zekaya yatırım yapacak

Avrupa Birliği, yapay zeka alanında yeni bir stratejik adım atarak, Avrupa’da 7 yeni yapay zeka fabrikası kuracak. Bu fabrikalar, Avrupa’nın yüksek performanslı hesaplama alanındaki inovasyonunu artırmayı hedefliyor. Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (Euro HPC) ile yapılacak bu projeler, kıtada teknolojik gelişimin hızlanmasına olanak sağlayacak.

Rusya’ya yeni yaptırımlar yolda 

Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlıkları karşısında 15. yaptırım paketini kabul etti. Bu pakette, özellikle Rusya’nın gölge filosuna yönelik önlemler alındı. Ayrıca, Rusya’ya yönelik uluslararası tepkiler ve yaptırımlar, küresel ticaretin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor.

Küresel ticarette eğilim ne yönde?

Dünya Ticaret Örgütü, mal ticareti barometresinin 102.7 ile temel değerin üzerinde olduğunu açıkladı. Bu, 2024 yılı sonuna kadar ticaretin pozitif bir gelişim göstereceği anlamına geliyor. Bu gelişme, küresel ekonomik iyileşmenin devam edeceği beklentilerini güçlendiriyor.

Dış borçlar ve yatırımcıların beklentileri

Dünya Bankası’nın açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin dış borç stoku 499.8 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu, ülkenin uluslararası borçlar konusunda ciddi bir yükümlülük taşıdığını gösteriyor. Aynı zamanda, Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırımlar da %1 azalarak 8.5 milyar dolara geriledi. Bu durum, ekonomik dengeler açısından önemli bir gösterge.

Rezervler pozitif yönde 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, rezervlerde rekor seviyelere ulaştı. 6 Aralık haftasında, rezervler 159.4 milyar dolara çıkarak önceki rekoru kırdı. Ancak, kur korumalı TL mevduatları ve katılım hesaplarındaki düşüş devam etti.

Programın tamamını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: 2025’e Girerken Ekonomide Güncel Seyir Nasıl? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Dr. Hakan Çınar Türkiye ve dünyadan ekonomik, siyasi ve sosyal gelişmeleri her Pazartesi Radyo Gedik’te ele alıyor. Bu hafta Dr. Hakan Çınar şu başlıkları ele aldı:

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, küresel ekonominin giderek daha fazla parçalanma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, bu gelişmenin para politikasını zorlaştırabileceğini ifade etti. Tokyo Üniversitesi’nde gerçekleştirdiği konuşmasında, küresel ekonomik entegrasyonun azalmasının endişe verici bir durum yarattığını vurgulayan Nagel, enflasyonist baskıların artabileceğini ve ekonomik dalgalanmaların ekonomik istikrarı tehdit edebileceğini söyledi.

Nagel, “Ekonomik parçalanmanın ilk işaretleri giderek daha belirgin hale geliyor ve bu endişe verici bir gelişme,” diyerek, küresel ticaretteki gerilimlerin artmasının, özellikle ABD ile Çin arasındaki gerginliğin daha fazla enflasyonist baskılara yol açabileceğine dikkat çekti. Bu durumun küresel ekonomik zorlukları artırabileceğini belirten Nagel, ekonomik işbirliğinin yeniden sağlanması gerektiğini de vurguladı.

Avrupa Ekonomisinde Dış Ticaret Verileri Açıklandı

Eurostat tarafından açıklanan verilere göre, Avrupa Birliği (AB) Eylül ayında 212,6 milyar Euro ihracat gerçekleştirdi ve bu, geçen yılın aynı dönemine göre %8’lik bir artışı işaret ediyor. İthalat ise %3 azalarak 203 milyar Euro seviyesinde kaldı. Bu dönemde AB, 9,6 milyar Euro dış ticaret fazlası verdi. Türkiye, AB’nin dış ticaretinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor ve özellikle AB’ye yapılan ihracatın artışı dikkat çekiyor. Türkiye, Çin’in ardından AB’ye yapılan ihracatta ikinci sırada yer alıyor.

Orta Doğu’da Gerilimler ve ABD’nin Diplomatik Çabaları

Orta Doğu’da özellikle İsrail ve Hizbullah arasındaki gerilim, bölgede önemli bir kriz kaynağı oluşturuyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Amerika Birleşik Devletleri bu çatışmayı sona erdirmek amacıyla Lübnan’a bir teklif gönderdi. Henüz kesin bir anlaşma sağlanmamış olsa da, bölgede bir ateşkes sağlanma olasılığı artmış durumda. ABD’nin bu konuda daha fazla diplomatik çaba sarf etmesi bekleniyor.

Türkiye’de Ticaret ve Ekonomi Alanında Önemli Değişiklikler

Türkiye, son dönemde ekonomik ve ticari alanda önemli gelişmelere sahne oluyor. Ünlü e-ticaret platformlarından Hepsi Burada, Kazakistanlı bir gruba satıldı. Bu satış, Türkiye’nin e-ticaret sektöründeki büyüme ve dönüşümünü yansıtıyor. Ayrıca, Türkiye’nin lojistik sektörü de büyük değişimlere uğruyor. Türkiye merkezli uluslararası taşımacılık şirketi Ekolojistik, Danimarkalı DFTS firmasına satıldı. Bu tür yatırımlar, Türkiye’nin lojistik pazarındaki büyüme potansiyelini gösteriyor.

Ford’un Elektrikli Araç Üretimi Nedeniyle Avrupa’da İşten Çıkarma Kararı

Ford, Avrupa’daki elektrikli araç üretimindeki zorluklar ve sektördeki daralma nedeniyle 4.000 kişiyi işten çıkarma kararı aldı. Bu karar, elektrikli araç üretiminin sektördeki iş gücü üzerindeki etkilerini gösteriyor. Elektrikli araç geçişinin Avrupa otomotiv sektöründe zorluklar yarattığı, üretim maliyetlerinin arttığı ve pazarın daraldığı ifade ediliyor.

Çin’in Ticaret ve Robotik Alanındaki Başarıları

Çin, endüstriyel robot kullanımı konusunda liderliğini sürdürmeye devam ediyor. 2023 yılı itibariyle, Çin’de her 10.000 işçiye düşen endüstriyel robot sayısı 477’ye yükseldi. Bu başarı, Çin’in imalat sektöründeki rekabet gücünü artırırken, ülke dünya sıralamasında Güney Kore ve Singapur’un ardından 3. sırada yer alıyor. Çin’in son yıllarda robot kullanımını iki katına çıkarması, ülkenin sanayi üretimindeki yenilikçi yönünü pekiştiriyor.

Şi Jinping, Trump ve Küresel Ekonomi Üzerine Açıklamalarda Bulundu

Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Donald Trump’ın Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı’na seçilmesinin ardından küresel ekonomik sisteme dair önemli açıklamalarda bulundu. Trump’ın Çin’e yönelik yüksek gümrük vergisi uygulama adımlarını eleştiren Şi, küreselleşmenin tehdit altında olduğunu ve dünya ekonomisinin parçalanma riskinin arttığını vurguladı. Şi, küresel ekonomik işbirliğinin engellenmesinin, ülkeler arasındaki ekonomik bağımlılık ve işbirliğini zayıflatacağı uyarısında bulundu. APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği) zirvesinde yaptığı konuşmada, tek taraflılık ve korumacılığı reddettiğini belirten Şi, Çin’in büyüyen ekonomik gücüne rağmen, dünya ekonomisinin daha fazla parçalanmasının tehlikelerine dikkat çekti.

Tayvan ve Çin’in İlişkileri Gerginleşiyor

Çin’in Tayvan üzerindeki politikaları, dünya gündemindeki sıcak konulardan biri olmaya devam ediyor. Şi Jinping, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunması gerektiğini ancak Tayvan’ın bağımsızlığını talep eden ayrılıkçı faaliyetlerin bu barışı tehdit ettiğini ifade etti. ABD’nin Tayvan konusunda attığı adımların, Çin’in bölgedeki güvenliğini tehdit ettiğini belirten Şi, Tayvan’ın bağımsızlık hareketine karşı her zaman barışçıl bir yeniden birleşme planını savunduklarını ve uluslararası toplumdan da bu konuda destek beklediklerini dile getirdi.

Ukrayna’da Rusya’nın Yoğun Hava Saldırıları Devam Ediyor

Ukrayna’daki savaşın seyrinde önemli bir gelişme yaşanıyor. Rusya, son üç ayın en yoğun hava saldırılarını başlatarak Ukrayna’nın enerji altyapısını hedef aldı. Kış aylarına girerken, Ukrayna’da elektrik üretim kapasitesinin yok edilmesi riski artmış durumda. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenski, bu saldırılara karşı koymak için savunma stratejilerini güçlendirme çabalarına devam ediyor. ABD ise, Ukrayna’ya sağladığı askeri yardımlarla savaşın gidişatına müdahil olmaya devam ediyor. Biden yönetimi, Ukrayna’nın Rus topraklarını hedef almasına izin verdi ve bu durum, savaşın dinamiklerini değiştirdi.

Morgan Stanley Türkiye Ekonomisi İçin Olumlu Beklentilerde

Dünyanın önde gelen finans kuruluşlarından Morgan Stanley, Türkiye ekonomisi için olumlu bir perspektif sundu. 2025 yılı için Türkiye’de enflasyonun yüzde 20’ye düşmesi ve faiz indirimlerinin başlaması bekleniyor. Ekonomistler, Türkiye’nin enflasyonla mücadelede bir dönüm noktasına geldiğini vurguluyor. Özellikle çekirdek enflasyonun, parasal sıkılaştırma önlemleriyle iyileşmeye başladığını ancak hizmet sektöründeki enflasyonun sabit kaldığını belirtiyorlar. Türkiye’nin güçlü bir ekonomik büyüme beklentisiyle, küresel piyasalarda dikkatle izlenmeye devam ediliyor.

Türkiye’nin Enerji Sektöründe Yeni Keşifler

Türkiye, enerji sektöründe önemli bir adım attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Şırnak, Hakkari ve Van bölgelerinde yeni petrol rezervleri keşfedildiğini duyurdu. Toplamda 66 milyon varil yeni petrol rezervinin bulunduğu belirtilirken, yıl sonuna kadar bu miktarın artırılması hedefleniyor. Türkiye’nin yerli enerji üretimine yönelik altyapı yatırımları, enerji bağımsızlığını güçlendirme yolunda önemli adımlar atılmasına olanak tanıyor. Ayrıca, Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 10’unu karşılayacak nükleer santrallerin devreye girmesiyle, karbon emisyonlarında ciddi bir azalma sağlanması bekleniyor.

Yunanistan’da Türkiye İle İlgili Siyasi Gerilim

Yunanistan’da eski Başbakan Antonis Samaras’ın Türkiye’ye ilişkin açıklamaları, siyasi gerilimlere yol açtı. Samaras, mevcut hükümeti Türkiye’ye karşı fazla yumuşak davranmakla suçladı. Bu açıklamalar, Yunan hükümetinin resmi politikalarıyla çeliştiği için Samaras, partisinden ihraç edildi. Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki bu gerilim, özellikle Doğu Akdeniz’deki deniz sınırları ve enerji kaynakları üzerine devam eden tartışmalarla daha da derinleşiyor.

Dr. Hakan Çınar ile Gündemin İçinden programını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: Dünyada Değişen Siyasi Denge Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

ABD-Güney Kore arasında 70 yıldır devam eden ittifakta yeni bir perde açıldı. 27 Nisan’da iki ülke arasında imzalanan Washington Deklarasyonu’nu yorumlayan Sibel Karabel, “Bu anlaşmanın en önemli maddesi ABD’nin 40 yıl aradan sonra ilk kez nükleer denizaltılarını Kore Yarımadası’na gönderecek olması. Bu da iki ülke arasında nükleer iş birliğine yönelik bir adım oldu. İktidara yeni gelen Yoon Suk-yeol yönetimi daha Amerikancı bir politika izliyor. Hatta Çin ve Rusya’nın tepkisine rağmen Ukrayna’ya askeri ekipman yollanabileceğini açıklayarak da bu çizgisini gösteriyor. Son dönemde de Japonya ile olan ilişkileri daha canlı tutmak konusunda istekli. ABD’nin Çin’i çevreleme politikasında da rol oynamaya yönelik hamleler yapıyor. Fakat bunu yaparken de ABD’ye ‘Kendi nükleer gücümü kullanabilirim’ mesajını da veriyor. Çünkü ABD Güney Kore’den nükleer silah geliştirmemesini talep ediyor. Güney Kore iç politikasında ise iktidara yönelik anlaşmanın ülkeyi nükleer açıdan zayıf kıldığına yönelik eleştiriler var. Çin ise bu anlaşmayı Çin-Güney Kore ilişkilerine zarar veren bir hamle olarak yorumluyor” şeklinde konuştu.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Güney Kore’nin Diplomasi Atağının Arkasında Ne Var? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

“Yatakhane Konutlar” Kent Yapısını Bozuyor

Kent planlamasındaki temel yanlışlıklara değinen Koramaz, “Özellikle yatakhane kentler denilen, kentin çok katmanlı yapısına uymayan ve insanlara hizmet etmeyen bir dönüşü olabiliyor. Bu kentler de özellikle konut sorununu çözme odaklı, fazla sayıda birimden oluşan ve hızlıca inşa edilen bölgeler bu özelliğe sahip oluyor. Yatakhane kentler ilk olarak İkinci Dünya Savaşının sonunda Avrupa’da bunun örneklerini sosyal konut sorununu çözme amacıyla ortaya çıkmıştı. Bunlar kentlerden uzak ve arazisi kolay temin edilebilecek yerleşim yerleri oluyor. Ama bu bölgeler, tarihi kentler gibi olanaklara sahip olamayabiliyor. Hatta bu alanlar zamanla gettolaşarak sadece dezavantajlı grupların yaşadığı bölgelere dönüşüyor” dedi.

Kent Tasarımı Sadece Piyasaya Bırakılmamalı

Türkiye’de inşa edilen yeni yerleşim alanlarında “yatakhane konut” mantığı yürütüldüğünü söyleyen Koramaz, “Ülkemizde yüksek gelir kesimine yönelik de bu bölgeler inşa ediliyor. Fakat sadece barınma ihtiyacının görüldüğü yerlerin insan yapısına da uygun olduğunu söylemek imkânsız. Hızlı konut üretim projeleri bir yandan küresel iklim krizini gözeterek oluşturulmalı. Bu da ekolojiyi önceleyen enerji çözümleri sunulmalı. Ve toplumun tümüne hitap edebilen toplu konutlar oluşturulmalı” şeklinde konuştu.

Kent planlamasının ve toplu konut politikalarının sadece “piyasa aktörlerine” bırakılmaması gerektiğini belirten Koramaz, “Sivil inisiyatiflerin, kent ve toplum üzerine çalışanların da planlama üzerine çalışmaları gerekiyor. Yapı mühendislerinin de sürecin başından sonuna yer alması ekolojik açıdan önemli” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Türkiye’nin Yeni Konut Politikası Ne Olmalı? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.