Bugün, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Kadınların sosyal, ekonomik, kültürel ve politik başarılarını kutlamak için belirlenen bu özel gün, aynı zamanda cinsiyet eşitsizliği ve toplumsal ön yargılar konusunda farkındalık yaratmak için bir fırsat sunuyor. Ancak, kadınların iletişimde ve toplum içinde karşılaştığı bazı engeller hâlâ devam ediyor.

Peki, hiç düşündünüz mü? Kadınların gerçekten çok konuştuğu sadece bir algı mı? Yoksa toplum içinde kadınların seslerini duyurması gerçekten daha mı zor?

Kadınların İletişimde Karşılaştığı Engeller

Toplumda kadınların iletişim kurma çabaları, bazı kalıplaşmış düşüncelerle gölgelenebiliyor. Kadınların sözünün kesilmesi, fikirlerinin görmezden gelinmesi veya küçümsenmesi, farkında olmadan sıkça maruz kaldıkları bir durum. Bu noktada bazı kavramlar karşımıza çıkıyor:

Mansplaining (Erkek Açıklaması): Bir erkeğin, bir kadına aslında onun daha iyi bildiği bir konuyu küçümseyerek açıklaması. Örneğin, bir kadının iş yerinde bir projeyle ilgili bilgi paylaşırken, bir erkeğin onu bilgilendirici (!) bir üslupla gereksiz yere yönlendirmesi.

Manterrupting (Söz Kesme): Erkeklerin kadınların sözünü keserek, düşüncelerini tam olarak ifade etmelerine izin vermemesi. Özellikle iş hayatında, toplantılarda veya akademik ortamlarda sıkça karşılaşılan bir durum.

Bropriation (Erkek Sahiplenmesi): Bir kadının fikrinin, bir erkek tarafından sahiplenilmesi ve tekrar edilerek övgü toplaması. Kadının ilk söylediğinde dikkate alınmayan bir fikrin, bir erkek tarafından söylendiğinde daha fazla değer görmesi sıkça yaşanan bir gerçek.

Bu gibi durumlar sadece bireysel kabalık olarak görülmemeli. Aslında, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin derinlerdeki bir yansıması olarak ele alınmalı.

Peki, Ne Yapabiliriz?

Kadınların sesinin duyulmasını sağlamak için hepimize düşen sorumluluklar var:

Farkında Olmak: Bu tür cinsiyetçi kalıpları ve iletişim engellerini fark etmek, değişimin ilk adımıdır.

Kadınların Sözünü Kesmeyin: Konuşmalar sırasında bir kadın fikrini ifade ederken onu dinlemek ve gerçekten anlamaya çalışmak önemlidir.

Kadınların Fikirlerini Takdir Edin: Eğer bir kadın bir fikir ortaya atıyorsa, onun fikrini başkasından duymadan önce değerlendirin ve takdir edin.

Toplumsal Algıları Değiştirmek İçin Konuşun: Eğer bir ortamda kadınların sözünün kesildiğini veya küçümsendiğini fark ediyorsanız, bunu dile getirin.

Kadınların daha eşit, özgür ve güçlü bir şekilde toplumda var olabilmesi için hepimizin sorumluluk alması gerekiyor. 8 Mart, sadece bir kutlama değil; aynı zamanda farkındalık yaratmak ve değişimi başlatmak için bir fırsattır.

Şirin Yelmen Oktar ile Yaşarken Fark Ettiklerim Her Cuma 14’te Radyo Gedik’te.

TOPLUMSAL STEREOTİPLER VE KADIN İLETİŞİMİ yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Toplumsal olaylar, kişisel hayatımızdaki çalkantılar, ekonomik zorluklar, sağlık sorunları… Herkesin hayatında çaresiz hissettiği anlar vardır. Son dönemde yaşadığımız toplum olarak zorlayıcı olaylar, duygusal ve psikolojik olarak bizi oldukça etkileyebiliyor. Şirin Yelmen Oktar ile Yaşarken Fark Ettiklerim’in bu bölümünde çaresizlik duygusuyla başa çıkmak için neler yapılabileceğini sıraladı.

Programda Oktar günlük hayat içinde çaresizlikle baş etme yollarını şu şekilde sıraladı:

1. Sosyal Medya Kullanımını Azaltın: Olumsuz haberlerin ve felaketlerin sürekli olarak akışta olması, kaygıyı artırır. Bazen sadece bir süre için sosyal medyadan uzak durmak, zihninizi rahatlatabilir.
2. Zihinsel Sağlığınıza Yatırım Yapın: Yoga, meditasyon, derin nefes alma ve zihinsel rahatlama tekniklerini deneyin. Bunlar, stresten arınmanıza ve daha sakin bir zihinle olayları değerlendirmenize yardımcı olabilir.
3. Duygularınızı Paylaşın: Kendinizi yalnız hissettiğinizde, güvenilir insanlarla duygularınızı paylaşın. Arkadaşlarınız veya ailenizle konuşmak, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olabilir. İnsanlarla kurduğunuz sağlıklı bağlar, zor anlarda sizi destekler.
4. Rutinlerinize Bağlı Kalın: Gündelik alışkanlıklarınıza sadık kalmak, sizi güvenli bir alanda tutar. Düzenli olarak egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, uyku düzenini korumak ve kişisel bakım yapmak, zihinsel ve duygusal sağlığınız üzerinde olumlu etkiler yaratabilir.
5. Kendi Merkezinize Dönün: Zor bir durumda, odak noktanız dışsal dünyadan içsel dünyanıza kaymalıdır. Kendinizi, duygularınızı ve ihtiyaçlarınızı anlayarak, sakinleşmeye çalışın. Gerekirse bir süre yalnız kalın ve içsel sessizliği keşfedin.

Programın tamamını dinlemek için:

Çaresizlik Duygusuyla Başa Çıkmanın Yolları yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Şirin Yelmen Oktar ile Yaşarken Fark Ettiklerim’de bu hafta karar alma sürecine dair zorluklar ve bu zorlukları aşmak için yapılabilecekleri yer aldı. “Karar verme sürecinde belirsizlik sıkça karşılaşılan bir duygudur. Gelecekte ne olacağına dair kaygılar, kişiyi karar almaktan alıkoyabilir. İşten ayrılma ya da boşanma gibi radikal kararlar, insanlarda “ya yanlış yaparsam?” düşüncesini doğurabilir” diyen Oktar; duygusal engeller, toplumsal baskılar ve motivasyon eksikliğinin karar alma sürecindeki diğer zorluklar olduğunu söyledi.

Şirin Yelmen Oktar Yaşarken Fark Ettiklerim’de karar alma sürecindeki zorlukları şu şekilde sıraladı:

1. Belirsizlik ve Korku
   • Karar verme sürecinde belirsizlik sıkça karşılaşılan bir duygudur. Gelecekte ne olacağına dair kaygılar, kişiyi karar almaktan alıkoyabilir. İşten ayrılma ya da boşanma gibi radikal kararlar, insanlarda “ya yanlış yaparsam?” düşüncesini doğurabilir.
2. Duygusal Engeller
   • Kişinin geçmişte yaşadığı travmalar ya da suçluluk duyguları, yeni kararlar almasını zorlaştırabilir. Özellikle boşanma kararı alan birinin, çocuklarının geleceğini düşünerek sürekli bir erteleme içinde olması sık rastlanan bir durumdur.
3. Toplumsal Baskılar
   • Aile ve çevre tarafından gelecek olan tepkiler, bireyin karar alma sürecini etkileyebilir. “Boşanmayı düşünüyorsan, ailemizin gözünde ne olur?” sorusu, birçok insan için ağır bir yük olabilir.
4. Motivasyon Eksikliği
   • Bir karar almış olsanız bile, uygulamaya geçmek için gerekli motivasyonu bulamamak, sık karşılaşılan bir durumdur. Yeni bir işe geçiş yapma ya da boşanma sürecine girme konusunda kararsız kalmak, bazen kişinin kendine olan güveninin azalmasından kaynaklanabilir

Alınan kararları hayata geçirmek çok kolay

Peki alınan kararlar nasıl hayata geçirilebilir? Şirin Yelmen Oktar, karar almak için ufak ama etkili yöntemleri şöyle sıraladı:

1. Küçük Adımlar Atmak
   • Büyük kararlar genellikle göz korkutucu olabilir. Bu nedenle, süreci küçük parçalara bölmek faydalı olabilir. Örneğin, işten ayrılmayı düşünüyorsanız, önce iş aramaya başlayarak süreci yavaşça ilerletebilirsiniz.
2. Duygusal Durumu Değerlendirmek
   • Kendi duygularınızı analiz edin. Suçluluk ya da korku gibi hislerle yüzleşmek, karar alma sürecinde daha sağlıklı bir zemin oluşturmanıza yardımcı olabilir. Duygularınızı yazmak veya bir terapistle konuşmak, bu konuda sizi rahatlatabilir.
3. Bilgi Toplamak
   • Karar vermek için yeterli bilgiye sahip olmak, belirsizliği azaltır. Boşanma sürecinde hukuki destek almak ya da yeni bir iş ararken sektörünüzle ilgili bilgi edinmek, kararınızı daha sağlam temellere oturtmanızı sağlar.
4. Destek Grupları Oluşturmak
   • Yakın çevrenizden veya sosyal medyadan destek grupları bulmak, benzer deneyimler yaşamış kişilerle iletişim kurmak, yalnız olmadığınızı hissettirir ve cesaretinizi artırır.
5. Zaman Tanımak
   • Karar verme sürecinde kendinize zaman tanıyın. Aceleci davranmak yerine, duygusal ve zihinsel olarak hazır olduğunuzda adım atmak daha sağlıklı bir yaklaşımdır.

Yeni Bir Karar Verirken Yaşanılan Zorluklar Neler? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Yelmen, motivasyonun bir içsel güç olduğunu ve bizi harekete geçirdiğini ifade ederek, bu kıvılcımın uzun vadeli hedefler için sürdürülebilir bir ateşe dönüştürülmesi gerektiğini dile getirdi. “Motivasyon, yeni bir işe başlarken heyecanlanmamızı sağlarken, sürdürülebilirlik ise bu ateşi devam ettiriyor,” dedi.

Oktar, hedef belirlemenin önemine dikkat çekerek, bu hedeflerin net ve ölçülebilir olması gerektiğini belirtti. Büyük hedeflerin, zamanla gözümüzde büyüyerek bizi korkutabileceğini söyleyen Yelmen, “Küçük adımlarla ilerlemek, büyük hedeflere ulaşmanın en sağlam yoludur,” şeklinde konuştu.

Sabır ve sürdürülebilirlik üzerine de konuşan Oktar, Mevlana’nın “Sabır sevincin anahtarıdır” sözünü hatırlatarak, başarıya giden yolda sabrın en hızlı araç olduğunu ifade etti. Stoik felsefeye de atıfta bulunan Oktar, dış olaylar üzerinde kontrolümüz olmadığını, ancak içsel tepkilerimizi yönetebileceğimizi vurguladı.

Son olarak, motivasyon kaynaklarının bireyden bireye değiştiğini belirten Yelmen, kendimizi tanımanın ve motivasyonumuzu beslemenin önemine dikkat çekti.

Programın tamamını dinlemek için:

Başarının sırrı: Motivasyon ve sürdürülebilirlik nasıl sağlanır? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Kısıtlı zamanda mindfulness mümkün mü?
Profesyonel kariyer yaşamının yanında anne olmasıyla hayatında yeni bir dönüm noktası başladığını söyleyen Ela Uysal, anneliğin birden fazla duyguyu barındırdığını söyleyerek anneliğin kadınlara verilen kimliklerden sadece bir tanesi olduğunu ifade etti: “Burada da çalışan annelere mindfulness için oldukça kısıtlı bir zaman kalıyor. Örneğin işe giderken veya çocuklar uyuduktan mindfulness nasıl yapılabilir sorularının cevaplarını vermeye çalışıyorum. Bu kısıtlı zaman ve yoğun günlük yaşama rağmen her anda mindfulness kalabiliriz. Fakat bunu anın dışına savrularak değil anı daha iyi hissederek yaşamalıyız.”

5 duyuyu anda kullanmak önem kazanıyor
Gün içinde bazı pratiklerle mindfulness düşüncesinin uygulanabileceğini dile getiren Uysal, yapılabilecek uygulamalara örnek verdi: “Mesela gün içinde yürürken adımlarımızı fark etmek, yere temasını hissetmek mindfulness için giriş olabilir. Geçmişi düşünmek ve gelecek kaygısı gün içerisinde sürekli kafamızın içinde yer alıyor. Bu sesi susturmakla uğraşmak yerine yaşadığımız an içindeki gördüklerimize, dokunduklarımıza ve duyduklarımıza odaklanmak yani beş duyumuzu dahil etmek mindfulness için etkili adımlar arasında.”

Çalışan Anneler için Günlük Yaşamda Mindfulness Rehberi yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Emeklilik yaşamı kimileri için yeni bir hobi edinmek veya yeni bir işe başlamak için ideal zaman dilimi. Emekli olduğu işini daha da geliştirerek sosyal farkındalık koymak da mümkün. Emekli öğretmen İncilay Kuşoğlu da bu kişilerden birisi. Erken yaşta evlenen, üç kız çocuğuna sahip olan ve mesleğinin 11 yılını köy şartlarında geçiren Kuşoğlu, emekli olduktan sonra tecrübelerini paylaşmak için harekete geçerek koçluk eğitimi almış. En büyük hayali olan kitap yayınlamayı ise İncilay’dan İnciler kitabı ile gerçekleştirmiş.

“Öğretmen ve Anne İlişkisini Dengeledim”

Şirin Yelmen Oktar ile Çalışan Annenin İş Yaşam Dengesi’ne konuk olan İncilay Kuşoğlu çalışan anne olmanın getirdiği sorumluluklardan bahsetti: “Çalışan anne olarak yorulduğum anlar oldu. Fakat yoruldum dememeye çalıştım. Çocuklarımla bağımı sürdürdüm. Akşam yemeklerinde hep sohbet ettik iletişimimizi koruduk. Üçüncü çocuğumun sınıf öğretmeni ben olmuştum. Okulda hep öğretmenim dedi, okul çıkışlarında ise okuldaki gelişmeleri bana anlatmayı ihmal etmedi.”

Çocuğun Sosyal Yeteneklerine de Önem Verilmesi

Kişinin eğitiminde ilkokulun büyük bir sorumluluğu olduğunu belirten Kuşoğlu, “Bir öğrencinin gelecek yaşamında bir dersi sevip sevmemesi ilkokul öğretmeninin tutumuna bağlı. Eğitime olan yaklaşımı da öyle. Eğer ilkokul öğretmeni çocuğa okumayı ve öğrenmeyi sevdirebilirse çocuğun gelecek eğitim yaşamı da daha başarılı olur. Bu yüzden sadece müfredatla yetinmek yerine çocukların sosyal yeteneklerini geliştirici faaliyetlerin yapılması gerekir” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

“Çocuğumun Hem Annesi Hem Öğretmeni Oldum” yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Gıda güvenliği, dengeli ve sağlıklı beslenmeye verilen önemle birlikte gündemde olan konulardan birisi. Organik beslenme artık bir lüks değil ihtiyaç olarak görülüyor ve artan bilinçle her gün daha fazla kişi kaliteli beslenmenin yollarını arıyor. Bir yandan yemek yemek sadece “karın doyurmak” olarak değil uzun ve kaliteli yaşama giden önemli etkenlerden birisi olarak görülüyor. Uzmanlar beslenme düzeninde sebze ve meyvelerin ağırlık verilmesi gerektiğini söylerken paketli gıdalardan da olabildiğince uzak durulması gerektiğini söylüyor. Ve sağlıklı beslenme sadece vücut sağlığını değil, kişinin ruhsal durumunu hatta öz şefkatini de etkiliyor. Öz şefkat de kişinin kendine sevdiği birine davrandığı şekilde davranması olarak tanımlanıyor.

“Kendimi İyi Hissetmeyi Amaçladım”

Çalışan Annenin İş Yaşam Dengesi’ne konuk olan Mikrobiyolog Nihan Taneroğlu öz şefkat ve beslenme ilişkisinin çalışan annelerin yaşamına etkisini anlattı. Çokça tüketilen ama zararlı olan gıdaları sıralayan Taneroğlu, “Paketlenmiş gıda birçok koruyucu katkı maddesini içeriyor. Bir gıdanın iki yıl rafta kalması için birçok katkı maddesi gerekiyor. Gluten çok büyük bir zehir.” Gıda içeriklerine verdiği önemi anlatan Taneroğlu, “İlk olarak yaşadığım baş ağrılarıyla içerikleri araştırmaya başladım. Eliminasyon diyetine de bu şekilde karar verdim. Süt ve süt ürünleri, gluten, şeker ve kafeini hayatımdan çıkardım. Kendime göstermek istediğim öz şefkat de bu kararı vermeme sebep oldu. Ve bu gıdaları bırakınca kendimi daha iyi hissettiğimi fark ettim. Sadece karnımı doyurmak mı, yoksa kendimi daha iyi hissetmek mi sorusunun cevabı kendimi iyi hissetmek olarak ortaya çıktı. Kendime özen göstermek istedim. Öz şefkat ve beslenmede anahtar kelime bu bence.”

Değişen beslenme alışkanlıklarıyla mutfağında farklı gıdaları kullandığını söyleyen Taneroğlu, “Karbonhidratı çokça seviyordum. Fakat buğday unu yerine badem unu ve nohut ununu kullanmaya başladım. Sağlıklı alternatifleri bulmak her zaman mümkün” dedi.

“Çocuğumla Motivasyon Daha Keyifli Hale Geldi”

Öz şefkatle sporun da iç içe olduğunu belirten Taneroğlu, “Sağlıklı beslenmeyi sporla desteklemek çok önemli. 15 yıl önce yogaya başladım ve bana iyi geldiğini keşfettim. Kendimi geliştirdikçe de iyi hissetme durumumu başkalarıyla da paylaşmak istedim. Öncesinde her sabah yoga yapmak çocuğumdan dolayı biraz zor olacaktır diye düşündüm fakat hayatımdaki her aktiviteye çocuğumu dahil etmeye karar verince çok daha yoga yapmak çok daha kolay oldu. Ve artık çocuğumla birlikte meditasyon yapmak karar verdik. İlk başta engel olarak görülse de aslında motivasyon kaynağım oldu. Motivasyona başlamak isteyenler için kendine yoğunlaşmak adına nefesi saymak iyi bir yöntem olabilir. Her gün aynı saatlerde beş dakika bile yeterli olacaktır. Yapılamayan günler için de moral bozmadan ertesi güne yapmak için motive olmak çok önemli.”

Sağlıklı Beslenme Kendimizi Sevmemizi Sağlıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

İş yaşamı ile birlikte ebeveynlik de çalışan annelerin psikolojik durumlarını etkiliyor.  Çalışan Annenin İş Yaşam Dengesi’ne konuk olan Psikoterapist Mehtap Hisar fiziksel sağlığın psikolojik sağlık kadar önemli olduğunu söylüyor: “Dünya Sağlık Örgütü’ne göre sağlıklı olan fiziksel ve psikolojik olarak iyi olma hali olarak tanımlanıyor. Her şeye yetişmeye çalışırken ise basit ihtiyaçlarımızı ihmal edebiliyoruz. İnsan olarak karışık gibi görünse de basit ihtiyaçları olan mekanizmalarız aslında. Örneğin iyi bir uyku hem psikolojik hem de fiziksel bir ihtiyaçtır. Kas gücü olarak çalışan sistemleriz ve egzersiz yapmamız gerekiyor. Fiziksel olarak iyi olmadan psikolojik olarak iyi olmayı bekleyemeyiz. İlk olarak ihtiyaçlarımızın farkında olmak ve bunları karşılamak en önemli adım. Sonrasında psikolojik kaynaklarımızı korumak ve çeşitlendirmek önem kazanıyor. Psikolojik denge hali de hayatımızdaki stres faktörleri ile psikolojik kaynaklarımızı dengelemektir. Bazen stres faktörlerini değiştirmek elimizde olmuyor. Ama kaynaklarımızı koruyarak strese karşı baş etme gücümüzü artırabiliriz” diyor.

Çalışan annelerin genellikle her şeye yetişme duygusu içinde olduğunu söyleyen Hisar, “Bu koşuşturma içinde tükenmişlik hissi ve öfke patlamaların sebebi her şeye koşma isteği oluyor. Bu yüzden eşinizden, annenizden veya arkadaşınızdan destek talep etmek kendimize alan açmak için faydalı oluyor” diye belirtiyor.

“Çocuklarımızdan Özür Dileyebilmeliyiz”

Çalışan anneler, çocuklarına ve ev içi sorumluluklarına yeterince zaman ayıramadığı düşüncesiyle suçluluk hissine kapılabiliyor. Suçluluk duygusunun kaynağını açıklayan Mehtap Hisar, “Anneler, annelik konusunda yüksek beklentiler içine giriyor. Bu noktada annelerin kendisinden beklentilerini sorgulaması ve gerçekçi beklentiler belirlemesi gerekiyor. Mükemmelliyetçi ebeveynlerde bu duruma daha sık rastlıyoruz. Bir içsel çatışma yaşanıyor. İdeal olanla var olan durumun örtüşmemesinden kaynaklanıyor. Halbuki çocuklar o kadar toleranslı ve affedicidir ki yüzde 30 oranındaki doğru davranışlarımız geri kalan yüzde 70 olan hatalarımızı götürüyor çocukların gözünde. Burada kast ettiğim hatalar ise iyi niyetli ebeveyn hataları. Yani burada çocuk istismarı gibi hataları dahil etmiyorum. Bu açıdan bakıldığında ebeveynler suçluluk duygusundan kurtulabilir. Ve özünde insanız, ebeveyn olmak bizi mükemmel kılmıyor. Hatta zorlanabiliyor ve yorulabiliyoruz. Bu durum kendi çocukluğumuzda halledemediğimiz sorunlardan da ortaya çıkabiliyor. Kızgınlık anlarından sonra özür dileyebilmek ve çocukla telafi konuşmaları yapabilmek bu açıdan faydalı olur. Bunun çocukların gözünde zayıflık olarak nitelendirilmesi oldukça yanlış. Telafi konuşmalarının ve özür dilemenin hem ebeveyne hem de çocuğa iyi geleceğini düşünüyorum. Böylece çocuklarımız da özür dilemeyi öğrenir ve hataların insani olduğunu kavrar.

“Ergenlik Bir Kopuş Dönemidir”

Çocukluktan yetişkinliğe geçişte ergenlik dönemi çocuğun ileriki yaşamını ve ilişkilerini şekillendirmede en önemli zaman aralığı. Bu dönemde çocuk ve ebeveyn arasında gerilen ilişkilerin gayet doğal olduğunu söyleyen Mehtap Hisar, “Çocukların bağırması, yalnız kalmak istemesi, kapılarını çarpması asla saygısızlık olarak nitelendirilmemeli. Ergenlik, çocuğun bireyselleşmesine yönelik ilk adım. Ve ergenlik asla çocuk ile ebeveyn arasında bir iletişimsizlik dönemi değil bireyselleşme çabası olarak görülmeli. Bu dönemde sınırlara saygı duymak, çocuklara alan açmak önem taşıyor. Çocuğun ‘kendisi’ olmasına sevinmek ve izin vermek lazım” diye belirtiyor.

Çalışan Annenin İş Yaşam Dengesi’ni buradan dinleyebilirsiniz:

Mükemmelliyetçi Ebeveynler Daha Stresli yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.