Dr. Hakan Çınar Türkiye ve dünyadan ekonomik, siyasi ve sosyal gelişmeleri her Pazartesi Radyo Gedik’te ele alıyor. Bu hafta Dr. Hakan Çınar şu başlıkları ele aldı:

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, küresel ekonominin giderek daha fazla parçalanma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirterek, bu gelişmenin para politikasını zorlaştırabileceğini ifade etti. Tokyo Üniversitesi’nde gerçekleştirdiği konuşmasında, küresel ekonomik entegrasyonun azalmasının endişe verici bir durum yarattığını vurgulayan Nagel, enflasyonist baskıların artabileceğini ve ekonomik dalgalanmaların ekonomik istikrarı tehdit edebileceğini söyledi.

Nagel, “Ekonomik parçalanmanın ilk işaretleri giderek daha belirgin hale geliyor ve bu endişe verici bir gelişme,” diyerek, küresel ticaretteki gerilimlerin artmasının, özellikle ABD ile Çin arasındaki gerginliğin daha fazla enflasyonist baskılara yol açabileceğine dikkat çekti. Bu durumun küresel ekonomik zorlukları artırabileceğini belirten Nagel, ekonomik işbirliğinin yeniden sağlanması gerektiğini de vurguladı.

Avrupa Ekonomisinde Dış Ticaret Verileri Açıklandı

Eurostat tarafından açıklanan verilere göre, Avrupa Birliği (AB) Eylül ayında 212,6 milyar Euro ihracat gerçekleştirdi ve bu, geçen yılın aynı dönemine göre %8’lik bir artışı işaret ediyor. İthalat ise %3 azalarak 203 milyar Euro seviyesinde kaldı. Bu dönemde AB, 9,6 milyar Euro dış ticaret fazlası verdi. Türkiye, AB’nin dış ticaretinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor ve özellikle AB’ye yapılan ihracatın artışı dikkat çekiyor. Türkiye, Çin’in ardından AB’ye yapılan ihracatta ikinci sırada yer alıyor.

Orta Doğu’da Gerilimler ve ABD’nin Diplomatik Çabaları

Orta Doğu’da özellikle İsrail ve Hizbullah arasındaki gerilim, bölgede önemli bir kriz kaynağı oluşturuyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamaya göre, Amerika Birleşik Devletleri bu çatışmayı sona erdirmek amacıyla Lübnan’a bir teklif gönderdi. Henüz kesin bir anlaşma sağlanmamış olsa da, bölgede bir ateşkes sağlanma olasılığı artmış durumda. ABD’nin bu konuda daha fazla diplomatik çaba sarf etmesi bekleniyor.

Türkiye’de Ticaret ve Ekonomi Alanında Önemli Değişiklikler

Türkiye, son dönemde ekonomik ve ticari alanda önemli gelişmelere sahne oluyor. Ünlü e-ticaret platformlarından Hepsi Burada, Kazakistanlı bir gruba satıldı. Bu satış, Türkiye’nin e-ticaret sektöründeki büyüme ve dönüşümünü yansıtıyor. Ayrıca, Türkiye’nin lojistik sektörü de büyük değişimlere uğruyor. Türkiye merkezli uluslararası taşımacılık şirketi Ekolojistik, Danimarkalı DFTS firmasına satıldı. Bu tür yatırımlar, Türkiye’nin lojistik pazarındaki büyüme potansiyelini gösteriyor.

Ford’un Elektrikli Araç Üretimi Nedeniyle Avrupa’da İşten Çıkarma Kararı

Ford, Avrupa’daki elektrikli araç üretimindeki zorluklar ve sektördeki daralma nedeniyle 4.000 kişiyi işten çıkarma kararı aldı. Bu karar, elektrikli araç üretiminin sektördeki iş gücü üzerindeki etkilerini gösteriyor. Elektrikli araç geçişinin Avrupa otomotiv sektöründe zorluklar yarattığı, üretim maliyetlerinin arttığı ve pazarın daraldığı ifade ediliyor.

Çin’in Ticaret ve Robotik Alanındaki Başarıları

Çin, endüstriyel robot kullanımı konusunda liderliğini sürdürmeye devam ediyor. 2023 yılı itibariyle, Çin’de her 10.000 işçiye düşen endüstriyel robot sayısı 477’ye yükseldi. Bu başarı, Çin’in imalat sektöründeki rekabet gücünü artırırken, ülke dünya sıralamasında Güney Kore ve Singapur’un ardından 3. sırada yer alıyor. Çin’in son yıllarda robot kullanımını iki katına çıkarması, ülkenin sanayi üretimindeki yenilikçi yönünü pekiştiriyor.

Şi Jinping, Trump ve Küresel Ekonomi Üzerine Açıklamalarda Bulundu

Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Donald Trump’ın Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı’na seçilmesinin ardından küresel ekonomik sisteme dair önemli açıklamalarda bulundu. Trump’ın Çin’e yönelik yüksek gümrük vergisi uygulama adımlarını eleştiren Şi, küreselleşmenin tehdit altında olduğunu ve dünya ekonomisinin parçalanma riskinin arttığını vurguladı. Şi, küresel ekonomik işbirliğinin engellenmesinin, ülkeler arasındaki ekonomik bağımlılık ve işbirliğini zayıflatacağı uyarısında bulundu. APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği) zirvesinde yaptığı konuşmada, tek taraflılık ve korumacılığı reddettiğini belirten Şi, Çin’in büyüyen ekonomik gücüne rağmen, dünya ekonomisinin daha fazla parçalanmasının tehlikelerine dikkat çekti.

Tayvan ve Çin’in İlişkileri Gerginleşiyor

Çin’in Tayvan üzerindeki politikaları, dünya gündemindeki sıcak konulardan biri olmaya devam ediyor. Şi Jinping, Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunması gerektiğini ancak Tayvan’ın bağımsızlığını talep eden ayrılıkçı faaliyetlerin bu barışı tehdit ettiğini ifade etti. ABD’nin Tayvan konusunda attığı adımların, Çin’in bölgedeki güvenliğini tehdit ettiğini belirten Şi, Tayvan’ın bağımsızlık hareketine karşı her zaman barışçıl bir yeniden birleşme planını savunduklarını ve uluslararası toplumdan da bu konuda destek beklediklerini dile getirdi.

Ukrayna’da Rusya’nın Yoğun Hava Saldırıları Devam Ediyor

Ukrayna’daki savaşın seyrinde önemli bir gelişme yaşanıyor. Rusya, son üç ayın en yoğun hava saldırılarını başlatarak Ukrayna’nın enerji altyapısını hedef aldı. Kış aylarına girerken, Ukrayna’da elektrik üretim kapasitesinin yok edilmesi riski artmış durumda. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenski, bu saldırılara karşı koymak için savunma stratejilerini güçlendirme çabalarına devam ediyor. ABD ise, Ukrayna’ya sağladığı askeri yardımlarla savaşın gidişatına müdahil olmaya devam ediyor. Biden yönetimi, Ukrayna’nın Rus topraklarını hedef almasına izin verdi ve bu durum, savaşın dinamiklerini değiştirdi.

Morgan Stanley Türkiye Ekonomisi İçin Olumlu Beklentilerde

Dünyanın önde gelen finans kuruluşlarından Morgan Stanley, Türkiye ekonomisi için olumlu bir perspektif sundu. 2025 yılı için Türkiye’de enflasyonun yüzde 20’ye düşmesi ve faiz indirimlerinin başlaması bekleniyor. Ekonomistler, Türkiye’nin enflasyonla mücadelede bir dönüm noktasına geldiğini vurguluyor. Özellikle çekirdek enflasyonun, parasal sıkılaştırma önlemleriyle iyileşmeye başladığını ancak hizmet sektöründeki enflasyonun sabit kaldığını belirtiyorlar. Türkiye’nin güçlü bir ekonomik büyüme beklentisiyle, küresel piyasalarda dikkatle izlenmeye devam ediliyor.

Türkiye’nin Enerji Sektöründe Yeni Keşifler

Türkiye, enerji sektöründe önemli bir adım attı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Şırnak, Hakkari ve Van bölgelerinde yeni petrol rezervleri keşfedildiğini duyurdu. Toplamda 66 milyon varil yeni petrol rezervinin bulunduğu belirtilirken, yıl sonuna kadar bu miktarın artırılması hedefleniyor. Türkiye’nin yerli enerji üretimine yönelik altyapı yatırımları, enerji bağımsızlığını güçlendirme yolunda önemli adımlar atılmasına olanak tanıyor. Ayrıca, Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 10’unu karşılayacak nükleer santrallerin devreye girmesiyle, karbon emisyonlarında ciddi bir azalma sağlanması bekleniyor.

Yunanistan’da Türkiye İle İlgili Siyasi Gerilim

Yunanistan’da eski Başbakan Antonis Samaras’ın Türkiye’ye ilişkin açıklamaları, siyasi gerilimlere yol açtı. Samaras, mevcut hükümeti Türkiye’ye karşı fazla yumuşak davranmakla suçladı. Bu açıklamalar, Yunan hükümetinin resmi politikalarıyla çeliştiği için Samaras, partisinden ihraç edildi. Türkiye-Yunanistan ilişkilerindeki bu gerilim, özellikle Doğu Akdeniz’deki deniz sınırları ve enerji kaynakları üzerine devam eden tartışmalarla daha da derinleşiyor.

Dr. Hakan Çınar ile Gündemin İçinden programını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: Dünyada Değişen Siyasi Denge Ekonomiyi Nasıl Etkileyecek? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Dr. Hakan Çınar, Gündemin İçinden’de güncel ekonomik, siyasi ve sosyal gelişmeleri Radyo Gedik dinleyicileri ile buluşturmaya devam ediyor.

United States News & World Report’ın 2024 yılı verilerine göre, yaşam kalitesi en yüksek ülke Danimarka olarak belirlendi. Sıralama şu şekilde:

1. Danimarka
2. İsveç
3. İsviçre
4. Norveç
5. Kanada
6. Finlandiya
7. Almanya
8. Avustralya
9. Hollanda
10. Yeni Zelanda

Danimarka, sosyal hizmetler ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda yüksek standartları ile dikkat çekiyor. Ülke, eğitim sisteminin kalitesi, ekonomik istikrarı ve düşük suç oranlarıyla da öne çıkıyor. Bunun yanı sıra, Danimarka’nın 2023’te dördüncü sıradayken, 2024’te ilk sıraya yükselmesi dikkat çekiyor. Çınar bu sıralamada ABD’nin yer almamasına dikkat çekerek şu yorumda bulundu:

Dijital içerik üreticilerine vergi geliyor

Özellikle gençleri ve sosyal medya kullanıcılarını ilgilendiren, ekonomik bir düzenleme gündemde Dijital içerik üreticileri için vergi düzenlemeleri de gündemde. 2024 itibarıyla, sosyal medya ve diğer dijital platformlarda elde edilen gelirler vergilendirilecek. Bu, içerik üreticilerinin kazançlarını düzenli hale getirecek ve sektördeki büyümeyi destekleyecektir. Çınar bu gelişmeyi, “Sosyal medya üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içerikler paylaşan, sosyal içerik üreticisi gerçek kişiler ile akıllı telefon ya da tablet gibi mobil cihazlar için uygulama geliştiren, gerçek kişilerin bu faaliyetleri vergilendirilecek” şeklinde yorumladı.

Merkez Bankası’ndan yeni rekor 

Türkiye’nin Merkez Bankası rezervleri 20 Eylül’de 156.4 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu durumun ekonomik güçlenme için önemli bir gösterge olduğunu vurguladı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda neler yaşandı?

Son olarak, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda dünya liderleri bir araya geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Gazze’deki duruma dikkat çekti ve ateşkes çağrısında bulundu. Zirve, uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması için önemli bir platform oldu.

Liderler, Filistin’in tanınması ve bu konuda uluslararası desteğin artırılması gerektiğini vurguladı. Filistin temsilcisi Mahmud Abbas, uzun mücadeleler sonucunda Filistin’in Birleşmiş Milletler nezdindeki yerinin hak edildiğini belirtti. Bu durum, Filistin’in bağımsızlık mücadelesinin desteklenmesi açısından kritik bir öneme sahip.

Erdoğan’ın, “Filistin’i tanımayan diğer devletleri tarihin doğru tarafında yer almaya davet ediyorum” sözleri, bu uluslararası dayanışmanın gerekliliğini ortaya koydu. Özellikle Filistin halkının yaşadığı zorlukların altını çizen Erdoğan, uluslararası toplumun bu konuda harekete geçmesi gerektiğinin altını çizdi.

Ekonomik fırsatlar ver Türkiye’nin rolü

Zirvede ayrıca, Türkiye’nin ekonomik gücünü artırma ve yatırım fırsatlarını değerlendirme konuları da ele alındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, New York’ta yaptığı konuşmada Türkiye’nin yatırım imkanlarını vurgulayarak, yabancı yatırımcıları Türkiye’ye çekmek için daha fazla üretim ve ihracat çağrısında bulundu. Bolat, Türkiye’nin Avrupa için bir üretim ve dağıtım merkezi olma hedefini destekleyen stratejileri dile getirdi.

Barış ve güvenlik vurgusu

Erdoğan’ın, uluslararası barış ve güvenliğin sadece beş ülkenin keyfine bırakılmayacak kadar önemli olduğunu belirtmesi, küresel meselelerin daha kapsayıcı bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini gösteriyor. Bu noktada, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daha etkin ve adil bir şekilde çalışması gerektiğine dair çağrılar yapıldı.

Uluslararası ilişkilerde yeni denge

Bu zirve, sadece bölgesel sorunların değil, aynı zamanda uluslararası ilişkilerin de yeniden şekilleneceği bir dönem için önemli bir dönüm noktası. Filistin’in tanınması, ekonomik fırsatlar ve barışa yönelik atılacak adımlar, bu süreçte belirleyici olacak unsurlar arasında.

Liderlerin bu konuları ele alması, hem Filistin halkı için bir umut ışığı sunmakta hem de uluslararası toplumun bu meselelerdeki duyarlılığını artırmakta. Gelecek, bu tür uluslararası iş birlikleri ve dayanışma ile şekillenecek gibi görünüyor.

Zirvede dile getirilen düşünceler, dünya genelinde barış, güvenlik ve adalet arayışının ne denli önemli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.

Türkiye ve dünyadan güncel gelişmeler Gündemin İçinden’de yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Son haftalarda Çin ile farklı ülkeler arasındaki diplomatik hareketlilik artmış durumda. Öncelikle Fransa Cumhurbaşkanı Macron, ardından AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in ziyareti Çin-Avrupa ilişkilerinin önemli bir ayağını oluştururken Çin’e son diplomatik seyahat Brezilya devlet başkanı tarafından gerçekleştirildi. Brezilya’nın yeni lideri Lula’nın seçildikten sonra düzenlediği ilk resmi ziyaretin önemini anlatan Karabel, “Ziyaret beklenenden uzun sürdü, yaklaşık 4 saatlik bir toplantı gerçekleşti. Görüşme kapsamında siber güvenlikten uzay teknolojilerinde iş birliğine kadar farklı alanlarda çalışmalar yapılması planlandı” dedi.

Çin ile İlişkiler Derinleşiyor

Brezilya’nın önceki devlet başkanı Bolsonaro döneminde Brezilya-Çin ilişkilerini anlatan Karabel, “Bolsonaro döneminde pandeminin temel sorumlusu Çin ilan edilmişti. Bu iki ülke arasında gergin bir ilişki vardı. Hatta Bolsonaro seçim kampanyasında Çin karşıtı söylemler kullandı. Latin Amerika ülkeleri arasında en olumsuz etkilenen ülke Brezilya oldu ve Bolsonaro’nun karşıt söylemlerine rağmen dış ülkeler arasında en fazla yardımı Çin yaptı” şeklinde konuştu.

Farklı Alanlarda Ticaret Hamleleri

Son dönem iki ülkenin ekonomik ve diplomatik ilişkilerini anlatan Karabel, “İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 49 yıla dayanıyor. Aralarındaki ticaret hacmi 2022’de ise 152.8 milyar dolar. Bu miktar 20 yıl öncesine göre 20 kat artmış. Brezilya 62 milyar dolar da ticaret fazlası veriyor. Çin’in toplam dış ticaretinin yüzde 40’ını Brezilya oluşturuyor. Tarımdan sağlığa farklı alanlarda iki ülke arasında ticaret çeşitliliği bulunuyor. Özellikle tarım ve petrol ürünlerinde ve minerallerin ihracatında Brezilya’nın daha çok rol oynayacağı bekleniyor” dedi. Bu kapsamda iki ülke kendi aralarında gerçekleştirecekleri her türlü ticari faaliyette “maliyetleri düşürme” gerekçesi ile kendi para birimleri olan yuan ve reai’yi kullanacak. Bu hamle dünya ticaretinde etkili olan dolarizasyonu azaltma hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin Brezilya İlişkileri Yeniden Yazılıyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Avustralya, son dönemde yaptığı güvenlik anlaşmalarıyla Asya-Pasifik bölgesinde öne çıkan ülkelerden birisi oldu. Japonya ile imzaladığı güvenlik deklarasyonu ise Çin’in tepkisini çekmişti. Buna rağmen Avustralya, savunma harcamalarını artırma kararı ile farklı ülkelerle yapılacak anlaşmaların da sinyalini verdi. Sibel Karabel, Avustralya’nın artan güvenlik anlaşmalarına ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: “Avustralya, 683 milyon dolarlık yeni savunma yatırımı yapmayı planlıyor. Bunun içinde füze, savunma ekipmanları ve roket sistemleri bulunuyor. 2022’nin son günlerinde ise ABD’nin diğer ülkelere ekipman satışı gündeme gelmişti. Bu kapsamda ABD’nin Avustralya’ya savunma ekipmanları satışı da muhtemel. Norveç’ten de yeni savunma sistemleri satın alınması da gündemde. Ukrayna tarafından da kullanılan orta menzilli güdümlü roket sistemlerinin satın alınması da Avustralya’nın satın alacağı sistemler arasında.” Avustralya’nın savunma harcamaları ve iş birliklerini Çin, dünyada kutuplaşmayı artıracağını savunuyor.

8 Ocak itibarıyla Hong Kong ile Çin arasındaki sınırın açılması Asya Gündemi’ndeydi. Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin şartlı olarak sınırlarını açıyor. Günde 60 bin yolcunun geçiş yapması şartının yanında son 48 saat içinde COVID testi yaptırılması şartı da aranıyor. Şu anda beşinci dalga COVID salgınının görüldüğü Hong Kong’a uygulanan bu koşul, ilerleyen zamanda tekrar gözden geçirilecek.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Avustralya’nın Savunma Harcamalarına Çin’den Tepki yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Dışişleri Bakanı Wang, Pekin’de Çin Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün düzenlediği sempozyumda yaptığı konuşmada Çin’in yakın gelecekte uluslararası ilişkilerdeki faaliyetlerinin hangi yönde olacağına dair önemli bilgiler paylaştı. Bu bilgiler arasında Çin’in ABD ve Rusya ile olan ilişkilerindeki duruma dair önemli ifadeler yer aldı. Wang Yi konuşmasında, “Bir ülke (ABD), sahte bir ‘demokrasiye karşı otoriterlik’ anlatısıyla soğuk savaş mantığını canlandırma arayışında. Çin ve Rusya, diğer ülkelerle dayanışma içinde hegemonyaya karşı çıkıyor ve yeni soğuk savaşı reddediyor” sözlerini kullandı.

Çin’in Rusya ile ilişkilerinin “kaya gibi sağlam” olduğunu, dış müdahalelerden ve uluslararası ortamdaki değişimlerden etkilenmeyeceğini vurgulayan Wang, Pekin’in Moskova ile “karşılıklı güveni derinleştireceğini” ve “Çin-Rusya kapsamlı stratejik ortaklık koordinasyonunu güçlendireceğini” belirtti.

Çin ve Rusya Sadece Stratejik Ortak

Konuşmayı değerlendiren Sibel Karabel, “Wang Yi bu konuşmasında özellikle Çin bakımından 2022’nin değerlendirmesini yapmış oldu. Burada 20. Parti Kongresi, Olimpiyatlar ve Küresel Kalkınma ve Güvenlik İnisiyatifi gibi Çin bakımından önemli olan konulardan bahsetti. Çin ve Hindistan ilişkilerinin gelişmesi konusuna vurgu yapıldı. Özellikle son 10 yıl içerisinde iki ülke arasındaki ilişkiler oldukça olumlu seyir izliyor. Çin ve Rusya arasında 200 milyar dolara ulaşıyor ve temel yatırım projelerinin de yakında gerçekleşmesi bekleniyor. Çin Rusya’yı bir müttefik olarak görmüyor. Hatta hiçbir ülkeyi müttefik olarak görmüyor. Sadece stratejik ortaklıkları var. Her iki ülke, birlikte düzenledikleri tatbikatların da ‘diğer ülkeleri hedeflemediği’ için meşru olduğunu belirtiyor.”

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Çin’den Rusya İlişkilerini Güçlendirme Mesajı yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.