Hakan Çınar ile Gündemin İçinden programında bu hafta, tüm dünyayı etkisi altına alan ticaret savaşları ve Amerika Birleşik Devletleri’nin Çin’e uyguladığı tarifeler, Çin’in misillemeleri ve bu durumun küresel ekonomiye etkilerini ele alıyor.

Ticaret Savaşları: ABD-Çin Arasında Tansiyon Yükseliyor

Donald Trump’ın politikalarıyla şekillenen ABD-Çin ticaret savaşları, yeniden alevlendi. ABD, Çin’e karşı gümrük tarifelerini ciddi oranda artırarak %144 seviyelerine taşıdı. Çin ise bu hamlelere %84’lük vergi misillemesiyle cevap verdi. Bu adımlar sadece iki ülkeyi değil, küresel ticaret sistemini de derinden etkiliyor.

Trump’ın bu sert hamleleri hem iç piyasada hem de dünya genelinde endişeyle karşılandı. JP Morgan gibi önemli finans kurumları, bu tarifelerin ABD’yi resesyona sürükleyebileceği uyarısında bulundu. Nitekim, kısa sürede piyasalardan 5 trilyon dolarlık bir değer silindi.

Türkiye Bu Krizi Fırsata Çevirebilir mi?

ABD’nin Çin’e uyguladığı yüksek vergiler, Amerikan firmalarını alternatif tedarikçiler aramaya yöneltebilir. Bu noktada Türkiye için ciddi bir fırsat söz konusu. Şu anda ABD’ye ihracatımız 16,4 milyar dolar civarında ve bu toplam ihracatımızın yalnızca %6’sını oluşturuyor. Ancak ABD’nin Çin’den ithalatında doğacak boşluk, Türkiye’nin ihracatını katlayarak artırması için önemli bir potansiyel sunuyor.

Özellikle hazır giyim, kimya, otomotiv, plastik eşya, oyuncak gibi sektörlerde Türkiye ciddi bir üretim gücüne sahip. Bu alanlara odaklanılarak, ABD pazarında Türkiye’nin payı artırılabilir.

Ne Yapmalı?

Bu potansiyeli hayata geçirmek için yalnızca özel sektör değil, kamu kurumlarına da önemli görevler düşüyor. Ticaret Bakanlığı ve Ulaştırma Bakanlığı gibi kurumların teşvik ve destek mekanizmalarını devreye alması gerekiyor. Özellikle nakliye ve lojistik konularında Çin’e göre dezavantajlı olan Türkiye’nin bu farkı sübvansiyonlarla kapatması mümkün olabilir.

Öte yandan, Mayıs ayında ABD’de düzenlenecek olan 40. Amerikan-Türk Konferansı, bu süreci değerlendirmek için büyük bir fırsat. Türk iş dünyasının bu etkinliğe geniş katılım göstermesi ve devlet destekli işbirlikleriyle ABD ile olan ilişkilerin ihracat boyutunda derinleştirilmesi şart.

Diğer Gündem Başlıkları

• Rusya-Ukrayna hattında ateşkes çağrıları sürerken, taraflar arasında hâlâ ciddi güven sorunları mevcut.

• İran-ABD ilişkilerinde dolaylı müzakereler Umman’da başlıyor. Bu süreç, nükleer anlaşmaların yeniden masaya yatırılmasına vesile olabilir.

• Almanya’da yeni hükümet koalisyonu şekillenirken, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Haziran ayında Filistin’i resmi olarak tanımayı planladıklarını açıkladı.

• Türkiye’de ise Hazine nakit dengesi Mart ayında 298 milyar lira açık verdi. Merkez Bankası Başkanı’nın da belirttiği gibi, enflasyonla mücadele ve küresel belirsizliklerin etkisi dikkatle izlenmeli.

TRUMP’IN TİCARET SAVAŞLARI yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bütçe görüşmeleri sürüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılı merkezi bütçe görüşmeleri başladı. Bu dönemde, partilerin grup toplantıları yapılmayacak ve ziyaretçi ile araç girişleri kabul edilmeyecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, asgari ücretle ilgili açıklamalarda bulunarak, enflasyonun Orta Vadeli Program (OVP) ile uyumlu gerçekleşmesini beklediklerini belirtti. Bu dönemde, ekonominin gelişimiyle ilgili yeni stratejiler de tartışılacak.

Türkiye’nin kredi risk primi düşüşe geçti

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 250 baz puanın altına düşmesini önemli bir ekonomik başarı olarak değerlendirdi. 2020 yılının Şubat ayından sonra görülen en düşük CDS seviyeleri, Türkiye’nin ekonomi programına duyulan güvenin arttığını ve dış finansmana erişimin kolaylaştığını gösteriyor. Bu gelişme, Türkiye’nin ekonomik programının başarıyla ilerlediğini ve dış borçlanma maliyetlerinin azaldığını ortaya koyuyor.

Sosyal medyaya düzenleme yaş sınırı gelebilir

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya ve online oyunların zararlı etkilerinden korunmasına yönelik yeni yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti. Çocukların güvenliğini sağlamak adına yasal adımların atılması gerektiğini vurgulayan Uraloğlu, bu alanda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğinin altını çizdi.

AB, yapay zekaya yatırım yapacak

Avrupa Birliği, yapay zeka alanında yeni bir stratejik adım atarak, Avrupa’da 7 yeni yapay zeka fabrikası kuracak. Bu fabrikalar, Avrupa’nın yüksek performanslı hesaplama alanındaki inovasyonunu artırmayı hedefliyor. Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (Euro HPC) ile yapılacak bu projeler, kıtada teknolojik gelişimin hızlanmasına olanak sağlayacak.

Rusya’ya yeni yaptırımlar yolda 

Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlıkları karşısında 15. yaptırım paketini kabul etti. Bu pakette, özellikle Rusya’nın gölge filosuna yönelik önlemler alındı. Ayrıca, Rusya’ya yönelik uluslararası tepkiler ve yaptırımlar, küresel ticaretin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor.

Küresel ticarette eğilim ne yönde?

Dünya Ticaret Örgütü, mal ticareti barometresinin 102.7 ile temel değerin üzerinde olduğunu açıkladı. Bu, 2024 yılı sonuna kadar ticaretin pozitif bir gelişim göstereceği anlamına geliyor. Bu gelişme, küresel ekonomik iyileşmenin devam edeceği beklentilerini güçlendiriyor.

Dış borçlar ve yatırımcıların beklentileri

Dünya Bankası’nın açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin dış borç stoku 499.8 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu, ülkenin uluslararası borçlar konusunda ciddi bir yükümlülük taşıdığını gösteriyor. Aynı zamanda, Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırımlar da %1 azalarak 8.5 milyar dolara geriledi. Bu durum, ekonomik dengeler açısından önemli bir gösterge.

Rezervler pozitif yönde 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, rezervlerde rekor seviyelere ulaştı. 6 Aralık haftasında, rezervler 159.4 milyar dolara çıkarak önceki rekoru kırdı. Ancak, kur korumalı TL mevduatları ve katılım hesaplarındaki düşüş devam etti.

Programın tamamını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: 2025’e Girerken Ekonomide Güncel Seyir Nasıl? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Donald Trump, ABD Başkanlık seçimlerinde, rakibi Kamala Harris’i geride bırakarak ikinci dönem başkanlık görevine seçildi. 2025 yılında yemin ederek göreve başlayacak olan Trump, ABD tarihinde aralıklı olarak iki dönem başkanlık yapan ikinci kişi oldu. İlki, 1885-1889 ve 1893-1897 yıllarında iki farklı dönemde başkanlık yapan Grover Cleveland’dı.

ABD seçimi piyasaları da etkiledi

ABD seçim sonuçları dünya piyasalarında önemli değişikliklere yol açtığını belirten Dr. Hakan Çınar, Meksika Pezosu ve Çin Yuan’ı değer kaybederken, Türk Lirası diğer gelişmekte olan piyasa para birimlerinin aksine değer kazandığını kaydetti. Çınar, Trump’ın ticaret politikaları ve Çin’e yönelik olası yeni vergiler, küresel ticaretin yönünü değiştirebileceğine vurgu yaptı.

İhracat verileri olumlu seyrediyor

Türkiye’nin Ekim 2024 dış ticaret verileri de olumlu bir seyir izlediğini belirten Çınar, “Dış ticaret açığı  yüzde 13 azalarak 5.75 milyar dolara geriledi. İhracat ise yıllık yüzde 3.6 artarak 23.6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Ayrıca, Türkiye’nin orta ve yüksek teknoloji ihracatı da önemli bir artış gösterdi. Yüksek teknoloji ürünleri ihracatında 10 milyar dolara yaklaşılması bekleniyor” bilgisini paylaştı.

Programın tamamını dinlemek için:

ABD’nin Seçimi Küresel Piyasaları Nasıl Etkiliyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.