TÜRKİYE GÜNDEMİNE BAKIŞ

Geçtiğimiz haftanın en dikkat çeken gelişmelerinden biri, Cumhuriyet Halk Partisi’nin çağrısıyla İstanbul Maltepe’de düzenlenen büyük miting oldu. Yaklaşık 2.2 milyon kişinin katıldığı miting, herhangi bir olay yaşanmadan ve büyük bir olgunlukla tamamlandı. Siyasi atmosferin sıcaklığını koruduğu bu dönemde, CHP’nin olağanüstü kurultayı da gerçekleşti. Kurultay sonucunda Özgür Özel yeniden partinin genel başkanı seçilerek güven tazeledi.

TİCARET RAKAMLARI AÇIKLANDI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından açıklanan Mart 2025 dış ticaret verileri, ekonomideki gidişata dair önemli ipuçları sundu. Mal ihracatı geçen yılın aynı ayına göre %3.2 artarak 23.4 milyar dolara yükseldi. Öte yandan ithalat da %2.3 artarak 30.7 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece dış ticaret açığı %5 azalarak 7.3 milyar dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise %70.6 oldu.

Ocak-Mart 2025 dönemine bakıldığında ise ihracat %2.3 artışla 65.3 milyar dolara, ithalat ise %4.6 artışla 87.9 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde dış ticaret açığı %11.5 artarak 20.6 milyar dolara çıktı. Son 12 aylık veriler ise ihracatta %2.1’lik artışla 263.4 milyar dolar, ithalatta ise %5.5’lik düşüşle 347.9 milyar dolar olarak kayda geçti.

HAZİNE VE MALİYE BAKANI’NIN AB ZİYARETİ

Ekonomi politikalarında dış ilişkilerin rolü büyük. Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 6 yıl aradan sonra Brüksel’de düzenlenen Türkiye-Avrupa Birliği Yüksek Düzeyli Ekonomik Diyalog Toplantısı’na katıldı. Toplantıda, bir sonraki buluşmanın Türkiye’de yapılması kararlaştırıldı. Ayrıca Gümrük Birliği’nin modernizasyonu gibi kritik başlıklar masaya yatırıldı.

KÜRESEL TİCARETTEKİ GELİŞMELER

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), 2024 yılına ait küresel ticaret raporunu yayımladı. Rapora göre, dünya ticareti %3.7 artarak 33 trilyon dolarla tarihi bir rekor kırdı. Ancak 2025 yılı için belirsizliklerin sürdüğü belirtiliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu büyümede itici güç olduğu, hizmet ticaretinin ise kayda değer bir yükseliş sergilediği ifade edildi.

TRUMP’IN TİCARET POLİTİKALARI

Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamış olduğu yeni ticaret politikaları dünya gündeminde yankı uyandırmaya devam ediyor. Trump’ın korumacı yaklaşımı ve bazı ülkelere karşı uygulamaya koymayı planladığı ek vergiler, yeni bir ticaret savaşı olasılığını gündeme taşıyor. Bu gelişmeler, küresel piyasalarda dalgalanmalara neden olurken, doların değer kaybetmesi ve ekonomik endişelerin artması gibi etkiler ortaya çıkıyor.

İSTANBUL TİCARET ODASI’NIN RAPORU

İstanbul Ticaret Odası’nın yayımladığı haftalık ekonomik rapor, dikkat çeken veriler içeriyor. Raporda, Türkiye’nin son 12 yılın en düşük işsizlik oranına ulaştığı belirtiliyor. Aynı zamanda tüketici güveninde de gözle görülür bir artış mevcut. Ancak konut fiyatlarındaki hızlı yükseliş ve yurt dışı üretici fiyat endeksindeki artış, ekonomik dengenin kırılgan yönlerini de gözler önüne seriyor.

DÜNYA MUTLULUK SIRALAMASI

Dünya Mutluluk Raporu’nun 2025 edisyonuna göre, Finlandiya sekizinci kez üst üste dünyanın en mutlu ülkesi oldu. Raporda, sosyal bağlar ve karşılıklı güvenin mutluluk seviyelerini belirlemede büyük rol oynadığına dikkat çekildi. Türkiye ise listede 94. sırada yer alarak orta sıraların altında kaldı. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin sıralamada düşüş yaşaması, dikkat çeken detaylar arasında yer aldı.

TRUMP’IN VERGİLERİ DÜNYA TİCARETİNİ NASIL ETKİLEYECEK? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bütçe görüşmeleri sürüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılı merkezi bütçe görüşmeleri başladı. Bu dönemde, partilerin grup toplantıları yapılmayacak ve ziyaretçi ile araç girişleri kabul edilmeyecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, asgari ücretle ilgili açıklamalarda bulunarak, enflasyonun Orta Vadeli Program (OVP) ile uyumlu gerçekleşmesini beklediklerini belirtti. Bu dönemde, ekonominin gelişimiyle ilgili yeni stratejiler de tartışılacak.

Türkiye’nin kredi risk primi düşüşe geçti

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 250 baz puanın altına düşmesini önemli bir ekonomik başarı olarak değerlendirdi. 2020 yılının Şubat ayından sonra görülen en düşük CDS seviyeleri, Türkiye’nin ekonomi programına duyulan güvenin arttığını ve dış finansmana erişimin kolaylaştığını gösteriyor. Bu gelişme, Türkiye’nin ekonomik programının başarıyla ilerlediğini ve dış borçlanma maliyetlerinin azaldığını ortaya koyuyor.

Sosyal medyaya düzenleme yaş sınırı gelebilir

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya ve online oyunların zararlı etkilerinden korunmasına yönelik yeni yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti. Çocukların güvenliğini sağlamak adına yasal adımların atılması gerektiğini vurgulayan Uraloğlu, bu alanda toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğinin altını çizdi.

AB, yapay zekaya yatırım yapacak

Avrupa Birliği, yapay zeka alanında yeni bir stratejik adım atarak, Avrupa’da 7 yeni yapay zeka fabrikası kuracak. Bu fabrikalar, Avrupa’nın yüksek performanslı hesaplama alanındaki inovasyonunu artırmayı hedefliyor. Avrupa Yüksek Performanslı Hesaplama Ortaklık Girişimi (Euro HPC) ile yapılacak bu projeler, kıtada teknolojik gelişimin hızlanmasına olanak sağlayacak.

Rusya’ya yeni yaptırımlar yolda 

Avrupa Birliği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırganlıkları karşısında 15. yaptırım paketini kabul etti. Bu pakette, özellikle Rusya’nın gölge filosuna yönelik önlemler alındı. Ayrıca, Rusya’ya yönelik uluslararası tepkiler ve yaptırımlar, küresel ticaretin şekillenmesinde önemli bir rol oynamaya devam ediyor.

Küresel ticarette eğilim ne yönde?

Dünya Ticaret Örgütü, mal ticareti barometresinin 102.7 ile temel değerin üzerinde olduğunu açıkladı. Bu, 2024 yılı sonuna kadar ticaretin pozitif bir gelişim göstereceği anlamına geliyor. Bu gelişme, küresel ekonomik iyileşmenin devam edeceği beklentilerini güçlendiriyor.

Dış borçlar ve yatırımcıların beklentileri

Dünya Bankası’nın açıkladığı verilere göre, Türkiye’nin dış borç stoku 499.8 milyar dolara ulaşmış durumda. Bu, ülkenin uluslararası borçlar konusunda ciddi bir yükümlülük taşıdığını gösteriyor. Aynı zamanda, Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırımlar da %1 azalarak 8.5 milyar dolara geriledi. Bu durum, ekonomik dengeler açısından önemli bir gösterge.

Rezervler pozitif yönde 

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, rezervlerde rekor seviyelere ulaştı. 6 Aralık haftasında, rezervler 159.4 milyar dolara çıkarak önceki rekoru kırdı. Ancak, kur korumalı TL mevduatları ve katılım hesaplarındaki düşüş devam etti.

Programın tamamını dinlemek için:

GÜNDEMİN İÇİNDEN: 2025’e Girerken Ekonomide Güncel Seyir Nasıl? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.