Annemi üzmeyeceğim cümlesi, her ne kadar toplumda “iyi çocuk” olmanın, anneye saygı göstermenin bir simgesi gibi görünse de, psikolojik açıdan daha derin bir anlam taşır. Anne, çocuk için sadece sevgi ve şefkatin kaynağı değil, aynı zamanda güven, bakım ve korumanın da temsilcisidir. Çocuk, annesinin güvenli kollarında dünyayı keşfeder, duygusal ve sosyal gelişimini onun rehberliğinde tamamlar. Bu yüzden, annemizi üzmek, çocuk için güvenli bağlanmayı kaybetmek anlamına gelir. Ve güvenli bağlanma, bir insanın tüm hayatını etkileyen önemli bir duygusal temel oluşturur.

Kendini Feda Etmek ve Suçluluk Duygusu

“Annemi üzmeyeceğim” ifadesi, aslında çocukların içsel bir suçluluk duygusuyla besleniyor olabilir. Çocuk, annesinin sevgisini kaybetme korkusuyla, sürekli olarak annesini memnun etmeye çalışır. Freud’un süperego teorisine göre, çocuklar toplumsal kuralları içselleştirerek vicdanlarını oluştururlar. Çocuk, annesini üzmekle, bu toplumsal kuralları ihlal ettiğini hissedebilir ve bu da suçluluk duygusunu tetikler. Kendi isteklerini bastırmak ve annesinin onayını almak için sürekli bir çaba, zamanla çocuğun benlik algısını etkiler. Bu durum, bireyin hayatına yetişkinlik döneminde de yansır; sürekli başkalarının beklentilerini karşılama isteği, kendi ihtiyaçlarının ikinci plana atılmasına yol açar.

Kendini Bulmak: Bağımsızlık ve Özgüven

Annemi üzmemek, bir noktada çocuk için, kendi benliğinden ödün verme, annesinin mutlu olması için kendini feda etme haline dönüşebilir. Çocuk, kendi duygusal ihtiyaçlarını ikinci plana atarken, bağımsız düşünme ve karar alma yeteneğini kaybedebilir. Zamanla, bu durum aşırı bağımlı bir yapının oluşmasına yol açabilir. Çocuk, hayatındaki her adımı, annesinin mutlu olup olmadığını düşünerek atmaya başlar. Bu bağımlılık, yetişkinlikte de farklı ilişki kalıplarına yansır ve birey, her ilişkide kendini sürekli başkalarına adamak zorunda hissedebilir.

Aynı şekilde, sürekli başkalarının beklentilerine uyum sağlamak, kişinin özgüvenini de zedeler. Çünkü, bir kişi başkalarının onayını almak için sürekli çaba sarf ederse, kendi değerini sorgulamaya başlar. Bu, özgüven eksikliğine yol açar ve kişinin mutsuzluk duygusunu pekiştirir.

Annemi Üzmemek, Kendimi Üzmek Olmasın

Elbette, annelerimizi üzmek istemeyiz. Ancak, “Annemi üzmeyeceğim” diyerek kendimizi tamamen ona mahkûm etmek, özbenliğimizi yok saymak uzun vadede bize zarar verebilir. Bu cümleyi sıkça kullanmak, kişisel sınırlarımızı aşmak ve başkalarını mutlu etmek için kendi ihtiyaçlarımızdan vazgeçmek demek olabilir. Oysa sağlıklı ilişkiler, birbirimizin sınırlarına saygı göstererek kurulur. Kendimizi kaybetmeden, diğer insanlara değer vermek ve onları üzmemek mümkündür. Ama önce kendi sınırlarımızı bilmemiz ve kendimize karşı dürüst olmamız gerekir.

Programın tamamını dinlemek için:

Anneyi Üzme Korkusu Hayatımızı Nasıl Etkiliyor? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

“Duygularla Mücadele Etmeyin”

Deniz Karadeniz ile Öpünce Geçmeyen Uflar’a konuk olan Dr. Öğr. Üyesi Sevtap Açıkgöz annelerin doğum sonrasında psikolojik açıdan anneliğe geçiş sürecini anlattı. Bebeğin sağlıklı bir süreç geçirmesi için annenin sadece fiziksel değil psikolojik olarak da sağlıklı olması gerektiğini söyleyen Açıkgöz, “Anneler bu dönemde öncelikle duygularını anlamaya çalışmalı. Yani bu dönemde hissedilecek her duyguyu kabul etmeliler. Buna öfke de kıskançlık da dahil. Çünkü duyguları kısıtlamaya çalışmak, duygularla mücadele etmek çok daha yorulmanıza neden olacak. Bu dönemde annelerin yaşadığı kafa karışıklığı da gayet normal. Bebeğin ihtiyaçlarına yönelik anneler neyi doğru neyi yanlış yaptıklarına emin olamayabilir. Ama annelerin yeni doğum sonrası içgüdülerinin çok güçlü olduğunu düşünüyorum. Bebeğin ihtiyaçlarını çok iyi analiz ediyorlar. Bu içgüdüyü doğru şekilde anlamak için de dışarıdan müdahale edenlere annelerin kulaklarını tıkaması psikolojik açıdan daha olumlu olacaktır” şeklinde konuştu.
Türk toplumunda kutsallık atfederek annelerin her şeye yetişebileceğine ilişkin görüşün yanlış olduğunu söyleyen Açıkgöz, “Hepimiz insanız, kimse birbirinden mükemmel ve kusursuz davranış ve iletişim bekleyemez. Genellikle bana ‘Ben çocuğuma yetebiliyor muyum?’, ‘Ben çocuğuma iyi bakabiliyor muyum?’ sorularıyla gelen anneler oluyor. Bebeğin fiziksel ihtiyaçlarını karşılayıp huzurlu bir ortam sunabiliyorsak en temel ihtiyaçları karşılamışız demektir” dedi.

Endişeli olmak bebeği olumsuz etkiliyor
Çocuklarının zeki bir birey olması için çaba sarf eden ailelere seslenen Açıkgöz, “Günümüzde IQ’nun tek başına yeterli olmayıp duygusal zekanın göstergesi olan EQ’nun özellikle iş dünyasında daha önemli olduğu anlaşıldı. Yüksek IQ’lu olup psikolojik sorunlar yaşayan çocuklar, bireyler de görüyoruz. Bu yüzden de bir başarı hırsı içinde bu konu üzerine efor sarf etmemek gerekiyor. Sürekli olarak endişeli olan bir ebeveynin bebeğinin huzurlu ve sakin olmasını bekleyemeyiz. Sadece bir gün sebze yemediği için veya etkinlik yapılmadığında çocuğum her şeyden geri kaldı düşüncesiyle hareket edilmemesi gerekiyor” şeklinde konuştu.

Ebeveynlerin sakin olması gerekiyor
Annelerin çocuklarının gelişmesi için en önemli olan durumun çocuklarını tanıması olduğu belirten Açıkgöz, “Bebeğin karnı acıktığında veya altını kirlettiği zaman kaygılı şekilde değil, güven dolu bir sesle bebeğe yaklaşılması gerekiyor. Ve bebeğin çevreyi keşfederken yaptığı davranışlara karşı ebeveynlerin panik olmaması, şefkatle yaklaşmalarını tavsiye ediyoruz” diye ekledi.

Programın tamamını Radyo Gedik Spotify’da:

Sağlıklı Ebeveynliğin Yolu Bebeği Anlamaktan Geçiyor yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Katı kuralları olmayan bir ebeveynlik türü

Deniz Karadeniz ile Öpünce Geçmeyen Uflar’a konuk olan İletişim, Çift Dilli Eğitim ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Uzmanı Dr. Aslıhan Tokgöz, ebeveyn ve çocuk arasında doğumdan itibaren kurulan duygusal, güvene dayalı bağ olan güvenli bağlanmanın önemini anlattı. Güvenli bağlanma kavramıyla öncelikle “sezgisel” olarak tanıştığını söyleyen Tokgöz, “Çocuk yetiştirme üzerine birçok kaynak yer alsa da her ebeveynlik yolculuğu kendine özgü, cesaret gerektiren ve bilinmeyenlerin çok olduğu bir süreç. Bu anlamda da ‘kalp yordamıyla’ yollar aramaya çalışıyoruz.”

0-7 yaş arası önem kazanıyor

Kitap güvenli bağlanma üzerine Türkiye’de çıkan ilk yayınlardan biri.

Bağlanma temelli ebeveynlik üzerine çalışmalar yürüten Attachment Parenting International isimli STK’nin Türkiye kurucu direktörlüğünü de yürüten Tokgöz, “Bu oluşumla ebeveynlere farkındalık eğitimlerinin yanında, ‘Kalpten Bağlı’ isimli güvenli bağlanma temelli ebeveynlik üzerine bir kitap yayımladık. Ve artık daha çok sayıda ebeveynin yüzlerinin şefkate doğru döndüğünü de görüyorum. Sadece ebeveynler değil pediatri alanında çalışan doktorlar da kendilerini yetiştirmek adına bu kitaptan faydalanıyor. Ve kitabın içeriğine bağlı olan eğitmen eğitim programı da var. Burada da teorik bilgiden sahaya yansıyan sağlıklı bilgilerin herkese ulaşmasını hedefliyoruz” dedi.

Çocuklarda 0-7 yaş aralığının önemine vurgu yapan Tokgöz, bu dönemin bağışıklığın, duygusal dayanıklılığın ve mutlu bir birey olmanın temeli olduğunu belirtti. Gelecek yaşamında bireyin zorluklara dayanmasında ve toparlanmasında güvenli bağlanmanın önemine değinen Tokgöz, “Bilmediğimiz bir dili kullanıyoruz aslında. Şefkat dili üzerinden ödül ve ceza olmadan çocuğa yaklaşıyoruz. Çocuklara ne kadar duygusal anlamda emek verirsek, gelecek yaşantısında çocuğumuza en iyi okullara göndermekten daha iyi bir armağan sunmuş oluruz” şeklinde konuştu.

Tartışmalara rağmen onarıcı davranmak gerekiyor

Kişinin kendi değerini bilmemesinin en büyük nedeni olarak çocuklukta eksikliği yaşanan güvenli bağlanma olduğunu vurgulayan Tokgöz, “Çoğumuza yabancı olan ‘Ben kendim olarak değerliyim ve güvendeyim’ hissi bir yandan da suçluluk ve yetersizlik hissini ortaya çıkarıyor. Belli bir başarı gösterirsek anca sevgiye layık olduğumuz hissi yaygın. Güvenli bağlanma da ebeveynlerin yanında çocuğun ‘burası benim için güvenli’ demesi. Bunun için de ebeveynlerin duygularını yönetebilme yeteneğine sahip olması ve çocukla olan iletişim şekli önem kazanıyor. Sadece konuşarak değil, göz teması ve dokunuşla; günlük yaşamın içindeki rutinlere yedirerek bu iletişim sağlanabilir” diye belirtti.

Güvenli bağlanmanın yanında ebeveyn ve çocuk arasında her yaşta tartışmalar yaşanabileceğinin ekleyen Tokgöz, “Çocuk her yaşta duygu patlamaları yaşayarak kendini yüksek tondan ifade edebilir. Fakat bu da çocuğa alan açmakla ilgili. Yani çocuk kendini rahat hissettiği bir ortam sağlandığı için kendini baskılamadan içinden geçenleri söyleyebiliyor. Mutlaka duyguların tanımlanarak iletişimi onarmak için rol model olmak gerekir. Çocuklarım da bu gibi konuşmalarda ‘Anne başa sarabilir miyiz?’ diyor. Bu da onarıcı bir ritüel haline geliyor. Ergenlik dönemindeki çocuklarda bile, gelişmiş bedenlerine rağmen yapısal olarak beyinleri hala gelişme çağında. Bunları göz önünde bulundurarak, çocukların yaşadıkları pişmanlık ve telafi hissine karşı onarıcı bir şekilde yaklaşmak önem kazanıyor” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Yarının Mutlu Bireyleri için Çocuklukta Güvenli Bağlanma Şart yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Bebek Ürünleri Danışmanı Gizem Kösoğlu ile Çantamda Bebek Var programına konuk olan Op. Dr. Serçin Ordu, anne adayları için en büyük sorulardan biri olan sezaryen ve normal doğum hakkında bilgi verdi. Doğum öncesi oluşan stresin ebeveynlerden ve çevreden duyulanlardan kaynaklandığını söyleyen Ordu, “Tüm bunlar bilinçaltını etkiliyor. Normal doğum varken sezaryene ne gerek var, karnını kestirecek misin gibi yorumlar korkuyu besliyor. Halbuki anne ve bebeğin hayatıyla ilgili sorun yaratabilecek bir durum varsa sezaryen gereklidir diyebiliriz. Tabii burada annenin isteği de önem kazanıyor. Fakat gebelere olabildiğinde normal doğumu tavsiye ediyorum” dedi.

Doğuma yaklaşırken gebelerin profesyonel destek alması önem taşıyor.

Doğum süreci kişiye göre değişiyor
Normal doğumun vajinal doğum olarak da adlandırıldığını söyleyen Ordu, “Normal doğum bebeğin dünyaya gelmek için hazır hissettiği 37 ile 42. haftalar arasında gerçekleşiyor. Bu aralıkta bebeğin ciğer gelişimi tamamlanıyor. Kendini hazır hissettiğinde de doğumun başlayacağına dair sinyal gönderiyor. Bu süreç kimi gebelerde birkaç saat sürerken bazı gebelerde birkaç gün sürüyor. Doğum sırasında ise gebenin ihtiyaçlarını söyleyebileceği biri olması doğumu kolaylaştırıyor. Burada aileden biri yerine profesyonel bir destek alınmasında fayda var. Normal doğumu kolaylaştıran etkenlerden biri de mahremiyet. Örneğin bir kedinin nerede, nasıl doğum yaptığını genellikle görmeyiz. Bu yüzden az insanın, sakin bir ortamın olduğu bir yerde doğum ortamının sağlanması kolaylaştırıcı etkiye sahip” şeklinde konuştu.
Doğum sonrası kalan yağ dokusuna karşı ise Ordu şu tavsiyelerde bulundu: “Doğumdan sonra belli periyotlarla takılan korseler, doğumdan 6 ay sonraya kadar devam eden egzersizler öneriyoruz.”

Normal doğum mu, sezaryen mi? Hangisi tercih edilmeli? ve Normal doğuma hazırlık nasıl yapılır? bölümleri Gedik Uni TV’de.

Video 

Video

Normal doğum mu, sezaryen mi? Hangisi tercih edilmeli? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.