Devrimci işçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Birleşik Metal İş Sendikası’nın verilerine göre açlık sınırı 8 bin 167 TL, yoksulluk sınırı ise 28 bin 249 liraya çıktı. Jurnalde verileri paylaşan Tayman, “Yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 2214 TL. Bu miktar, yetişkin bir kadın için 2.104 TL, 15-18 yaş arasındaki bir genç için 2.303, 4-6 yaş arası bir çocuk için 1.546 TL olduğu da kaydedilmiş. Katı yağ ve sıvı yağda 18 bin 037 liralık masraf yapılması gereken ürün grupları olmuş”.

İstanbullular En Çok Ekim Ayında Mutlu

Bir başka istatistik bilgisini paylaşan Tayman, “İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İstanbul Planlama Ajansı’nın 17 Ocak’ta paylaştığı verilere göre İstanbul’un birinci sıradaki gündemi ekonomik sorunlar. Katılımcıların neredeyse yarısı yıl boyunca geçilemediğini belirtmiş, bir o kadarı da kıt kanaat geçindiğini söylemiş. Her 5 kişiden üçü yeterli gıdaya ulaşamadığı için porsiyon düşürmüş. İstanbulluların her ay stres, mutluluk ve yaşam memnuniyetleri için 0 ve 10 arasında bir puan vermeleri istenmiş. Stres puanı yıl boyunca yedinin altına düşmemiş. Cinsiyete göre bakıldığında kadınların stres seviyesi yıllık ortalama 7.9, erkeklerde 7.1 olarak hesaplanmış. Alt sosyoekonomik seviyedeki katılımcıların ortalama stres seviyesi ise 7.6 olmuş. Orta sosyoekonomik seviyedeki katılımcıların 7.4 üst gruba ait katılımcılarımıza 7.2 olarak ölçülmüş şimdi İstanbul’un en mutlu olduğu ay 10 üzerinden 5.3 puanla Ekim olmuş” diye ekledi.

Seçime Dair Güncel Notlar

Toplumsal Etki Araştırmalar Merkezi’nin güncel anketine yer veren Tayman, “AKP ve CHP’ye oy oranları 2020 düzeyine geri dönmüş. AKP’nin oy oranındaki artış ise son bir ayda hızlanarak devam etmiş. Cumhur İttifakı’nda genel bir toparlanma eğilimi varmış. Ankette ittifakın oyu AKP’deki yüzde 37,5 MHP’deki yüzde 6,5 oy oranıyla yüzde 44 olarak ölçülmüş. CHP’nin 26 puanlık ve İYİ Parti’nin 11. 7 puanlık oyuyla Millet İttifakı’nın oy oranı yüzde 37 olarak da ölçülmüş. HDP’nin oy oranı ise yüzde 11. Bir böylelikle 3 büyük muhalefet partisinin toplam oy oranı yüzde 48,8 olmuş. Araştırmanın notlarına göre CHP ve İYİ Parti‘de düşüş varmış. AKP’den kopup bu 2 partiyi yönünden seçmenlerden kısmen kararsızlığa kısmen de AKP’ye geri dönüşler varmış. AKP bu geçişleri ek olarak kararsızları da bekleyen seçmenlerin de bir kısmını geri çevirmeyi başarmış. MHP’de son bir ayda belirgin düzeyde oy kaybı doğmuş ancak kayıplarının bir kısmı AKP’ye geri dönen olaylar olduğu için bu değişim Cumhur İttifakı’ndaki yükselişi etkilememiş meclis çoğunluğunu Cumhur İttifakı’nın alması ihtimali de güçlenmiş. İttifaklar bazında bakıldığında siyasi iklimle ilgili seçmen duygularında net bir fotoğraf varmış. Muhalif seçmen kaygılı, öfkeli, mutsuz, umutsuz ve heyecanlı. İktidarı destekleyen seçmenlerde umut, mutluluk ve heyecan düzeylerinin yüksek olması da dikkat çekici.

Programın tamamını Radyo Gedik Spotify‘da dinleyebilirsiniz.

İstanbullular En Çok Ekim Ayında Mutlu yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Gündemdeki gelişmeleri her Pazartesi Jurnal’de paylaşan Gazeteci Enis Tayman, Düzce’de yaşanan depremin yankılarını, olası İstanbul depremini, kiralık ev fiyatlarındaki artışı ve taksicilerin zam talebini değerlendirdi.

Enis Tayman İBB Genel Sekreter Yardımcısı Buğra Gökçe’nin olası İstanbul depremine dair “riskin devam ettiği” açıklamasını değerlendirdi. “Düzce’de 6.1’lik bir deprem olmuştu. Biri ağır 93 kişi yaralanmıştı. Yer bilimci Celal Şengör’e göre oldukça riskli bir deprem ve İstanbul depreminin de habercisi. 2045’te yaşanacağı söylense de alınacak önlemler için oldukça yakın bir tarih. Buğra Gökçe, belediyenin olası riskleri değerlendirdiğini söyleyerek İstanbul’da yaşanacak deprem riskinin azalmadığını söyledi.”

Kaçınılmaz Depreme Karşı Tedbir Alınmalı

Celal Şengör’ün depreme ilişkin açıklamasına değinen Tayman, “Şengör, Düzce depremi ile faylardaki gerilimin azalmadığını, İstanbul depreminin düşünüldüğünden daha erken yaşanabileceğini söyledi. Buna karşın alınacak tedbirlerle yaşanması kesin görülen depreme karşı korunabilmek mümkün. Naci Görür de depreme karşı can güvenliğimizi istemeliyiz diyerek alınacak önlemlerin önemini vurguladı” dedi.

Emekli, Asgari Ücretli ve Öğrenciler İstanbul’da Yaşayamıyor

İstanbul’daki yüksek kira artışlarına değinen Tayman, “Yaşanan artışlarla emekliler, öğrenciler ve asgari ücretliler için İstanbul’un merkezinde yaşama olasılığı kalmadı. 39 ilçe içerisinden 500 binden fazla ev üzerinden hazırlanan bu araştırmaya göre bu kesimler sadece Arnavutköy ve Çatalca’dan ev kiralayabiliyor. Emeklilerin ev bulma oranı Beşiktaş’ta yüzde 3; Kadıköy, Bakırköy, Adalar’da yüzde 4; Sarıyer’de yüzde 5 Şişli’de ise yüzde 6. 2001 krizinde de buna benzer bir durum yaşanmıştı. Özellikle işini kaybeden beyaz yakalılar kenar ilçelere taşınmak zorunda kalmışlardı. Bir yandan da o ilçelerin kültürüne katkıda bulunmuşlardı. Farklı kültürlerin birbiriyle tanışmaya başladıklarını görmüştük. Şu anda ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum ise 2001’den daha kötü görüyor. Bugün yaşanan krizde çalışıyoruz ama hiçbir şeye paramız yetmiyor. 2001’de ise işsizdik ama paramızın olmadığını biliyorduk. Şu an ise gelirler giderleri karşılamıyor. Öğrencilerin ise İstanbul’da ev bulma olasılığı sadece yüzde 6.”

Taksicilerin Zam Talebi

İstanbul’da taksicilerin zam talebini değerlendiren Tayman, “Taksiciler Odası Başkanı Eyüp Aksu ise bu kriz ortamında “Taksi ücretleri toplu taşımaya göre çok uygun, ondan dolayı taksiler yetersiz kalıyor” dedi. Ve bu gerekçe ile en az yüzde 50 zam talebinde bulundu. İşlerini sürdüremedikleri gerekçesiyle işlerini bırakmalarının daha iyi olacağını söylüyor. Bence de işi bıraksalar ve İstanbul’da taksiler trafikten çekilse daha iyi bir yaşam olur” dedi.

Enis Tayman ile Jurnal’i buradan dinleyebilirsiniz:

Jurnal’de Bu Hafta yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Enis Tayman ile Jurnal, 13 Kasım saat 16.30 gerçekleşen ve 6 kişinim ölümüne yol açan bombalı saldırı ile başladı. Olay sonrası sosyal medyanın kısıtlanmasına değinen Tayman, “Haberlerde şiddetin tarif edilmesi ve travmatize edici ölçüde görüntüler paylaşılması sadece şiddetin pornografisi olur” dedi. Tayman, “Haberlerde muhabirlerin şiddetin pornografisi sunulmamalı. Burada bir etik problemi var. Eskiden haberlerde şiddet gören insanların kaç defa nerelerinden bıçaklandığı veya saldırıdaki insanların nasıl zarar gördüğü ayrıntılı şekilde verilirdi. Bu da sadece reyting veya tiraj kaygısından dolayıydı. Özellikle meslektaşlarıma şiddet haberlerini verirken etik kaygılarla yayınlanması büyük önem kazanıyor. Burada Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Hak ve Sorumluluk Bildirgesi önem kazanıyor. Şiddet ve travma haberlerinde eylemler ayrıntılı bir şekilde verilmemeli ve şiddet yüceltilmemeli. Çünkü haber kamuyu bilgilendirmek ve şiddete karşı bilinçlendirmek için yapılır” diyor.

Enis Tayman’ın değindiği diğer başlıklar ise öğretmenlerin “Öğretmen Meslek Kanunu”na karşı protestosu, Ekmek Üreticileri Sendikası Cihan Kolivar’ın tutuklanması ve güncel seçim anketleri ele alındı.

Enis Tayman ile Jurnal’in tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Jurnal’de Bu Hafta yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Her Salı saat 10.00’da Radyo Gedik dinleyicilerine kendine özgü üslubuyla gündemdeki gelişmeleri paylaşan Enis Tayman ile Jurnal’de bu hafta Türkiye’de Covid aşılarına dair güncel veriler yer aldı. Güncel Covid aşılarına dair bilgilerin de paylaşıldığı programda, solunum yoluyla düşük dozlu virüs içeren bir solüsyonun yeni bir aşı türü olarak açıklandığı paylaşıldı.  Çağdaş Hukukçular Derneği’nin son yaşanan maden kazası hakkındaki raporu programda yer aldı. Yılbaşından itibaren asgari ücretteki artış merak konusu olurken Avrupa İstatistik Ofisi asgari ücrette Türkiye’nin durumunu diğer Avrupa ülkeleriyle karşılaştırdı. Türkiye, 27 Avrupa ülkesi arasında en düşük asgari ücreti veren ikinci ülke oldu. Asgari ücretin Türkiye’de ortalama ücrete dönüştüğünü söyleyen Tayman, “Çoğu işletme çalışanlarına zam yapsa da yüksek asgari ücret artışlarını karşılayamıyor. Normalde asgari ücretin çok çok üstünde maaş alması gereken çalışanlar ise asgari ücretten biraz yüksek ücretler almaya başladı” dedi.

Ekonomiye, sağlığa ve ülke gündemine dair birçok haberin konuşulduğu Enis Tayman ile Jurnal her Pazartesi 10.00’da Radyo Gedik’te. Son Jurnal’i buradan dinleyebilirsiniz:

JURNAL’DE BU HAFTA yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

Her Salı saat 10.00’da Radyo Gedik dinleyicilerine kendine özgü üslubuyla gündemdeki gelişmeleri paylaşan Enis Tayman ile Jurnal’de bu hafta Türkiye’de Covid aşılarına dair güncel veriler konuşuldu. İkinci doz aşılamaların yüzde 85.66 olduğu Türkiye’de aşılamanın en yüksek olduğu şehirler Osmaniye, Ordu, Muğla, Amasya, Kırklareli, Çanakkale, Eskişehir, Manisa ve Bartın olarak sıralandı. En düşük olduğu iller ise Şanlıurfa, Batman, Siirt, Muş, Mardin, Bitlis ve Ağrı oldu. Haftalık vaka sayısı ise 23 bin 612 şeklinde. Verileri değerlendiren Enis Tayman, “Gerçek rakamların duyurulanların 3 katı olduğu söyleniyor. Dünyada 6.5 milyon civarı ölü olduğu bunun ise gerçeği yansıtmadığı da iddialar arasında. Türkiye’de de 101 bin kişinin vefat ettiği söylense de bu hesaba göre 300 bini aşkın kişinin COVID nedeniyle hayatını kaybettiği düşünülebilir. Sağlık bakanı tekrar aşılama çağrısında bulundu” dedi.

Tarifelere Zam

Ekonomideki değişken seyir mobil tarifeleri de etkiledi. Bir yılda yüzde 77 zam gelen cep telefonu faturalarına yansıdığı gibi bilinmeyen numaralar servisinin ücretlerini de artırdı. Dakikası 2,46 TL olan servis ücreti bir yılda 4,36 TL’ye yükseldi. Mobil şirket kurmanın yeni bir para kazanma şekli olabileceğini söyleyen Tayman, “Biz nasıl zengin olacağız diye düşünenler için bu zamlardan sonra operatör şirketi kurmak uygun olabilir” diye yorumladı.

Apple’ın yeni çıkardığı iPhone’nun Türkiye satış fiyatının yüksek olması yeni bir turizm akımına yol açtı. 44 bin TL’ye satılan iPhone’u daha ucuz şekilde yurt dışından almak isteyenler ulaşım, konaklama ve telefon tescil ücreti dahil olmak üzere daha uygun fiyata edinebiliyor. Türkiye satış fiyatının 19 bin lirasının vergi olduğunu söyleyen Tayman, “Aynı telefon ABD’de 1099 dolar. Yani 20 bin 430 lira. Tüketicinin telefonu pasaportuna kaydetmesi için ise 2 bin 732 lira harç ödeniyor. 177 liralık iletişim vergisi de eklenince Türkiye’deki satış fiyatından daha az ödenerek telefon sahibi olunuyor. Özellikle kimlikle girilebilen Gürcistan ve KKTC ile vizesiz gidilebilen Yunan adalarına iPhone turizmi artmış durumda” diye ekledi.

Jurnal‘in tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Jurnal’de Bu Hafta yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.