Hem akademik hem yaratıcı çalışmalarda merak duygusu ve araştırma yapılan işlerin temeli niteliğinde. Bunun yanında akademide öğrenilen bilgilerin pratiğe dökülmesi süreci ise projelerin kağıt üzerinde olduğundan farklı bir şekilde ortaya çıkmasına neden olabiliyor. Bu durum, mimari için de geçerli. Yapılan çizimler, uygulamaya geçildiğinde gerçek yaşamdaki ihtiyaçlara ne kadar cevap verebilir sorusunu cevaplandırmaya uzak olabiliyor.

Merak ve Bilgi Problemi Açığa Çıkarıyor

Mehtap Kocaman ile Tasarımcının Notaları’na konuk olan İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ervin Garip kendi gözüyle mimarinin akademik ve sektörel yanlarını paylaştı. Lisans döneminde öğretilen bilginin irdelenmesi için çok zaman olmadığını fakat yüksek lisans ve doktorada bilgiler üzerine düşünme şansı olduğunu söyleyen Garip, mimaride önemli olanın problemi belirlemek olduğunun altını çizdi. Garip sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Mimaride problem belirlemenin yanında gözlem de var. Mimarlığın en kritik olan yanı ise sezgi. Fakat bu sezginin arka planında ise bilgi birikimi, gözlem ve merak var. Hatta bunun içine kişiliği de katmak mümkün.”

“Tasarımcının Bakışı Sunulmalı”
Mimaride küçük bir odanın tasarımının yanında kentsel ölçüde büyük projelerin içinde yer alabiliyor. Kentsel tasarımda daha fazla hikâye üzerine, büyük ölçekte kurulan bir sistem var diye Garip, farklı ölçekteki projeleri şu şekilde değerlendirdi: “Yaklaşımları farklı olsa da temelde insanın çevresiyle kurduğu ilişki önem taşıyor. İster sergi ister kentsel, tasarımın farklı ölçeklerinin temelin araştırma yatıyor. Akademik sürecin sunduğu en büyük katkı da araştırmanın nasıl yapılmasını bize göstermesi. Her iki bakışta da tasarımcının bakışının sunulması önem taşıyor. Bu anlamda tasarımcının söylediği sözü taşıyan çalışma tasarımcıyı ileriyi taşıyor.”

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Prof. Dr. Ervin Garip Anlatıyor: Akademide ve Pratikte Mimariye Bakış yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

İster marka ister ürün tasarımının arka planında mutlaka bir düşünce yatıyor. İlk olarak akla ekonomik kaygılar gelse de kullanıcının ürün ile güçlü bir bağ kurması için tasarımın arka planında psikoloji hatta felsefeyi kullanmak daha etkili işlerin ortaya çıkmasını sağlıyor.

“Tasarımda tek tarz doğru değil”

Tasarımcı Utlu Lomlu da üstlendiği işlerde grafik tasarımı ve sanatı bir araya getiriyor. Görsel dünya ile felsefenin birbirine aynı olduğunu söyleyen Lomlu, “Bir iş yaparken o işi kavrama sürecinde felsefenin bana büyük etkisi oluyor. Tasarım önce anlamaktan başlıyor. Ve aynı zamanda bir iletişim dili tasarım. Önce o dili kurabilmek için problemi anlamak, çözümlemek gerekiyor. Problemi çözdükten sonra da ortaya bağlamı olan bir fikir çıkarabiliyorsun” dedi. Uzun süredir dergi ve kitap kapaklarının yanında afiş tasarımı da yapan Lomlu, tasarımcılığı kendisi için bir “oyun alanı” olarak tanımlıyor. Tasarım yaparken kullandığınız teknik ise sadece bir araç. Örneğin tipografya, illüstrasyon veya fotoğraf bunların hepsi bir araç. Tasarımcı da burada ortadaki probleme göre elindeki araçlardan hangisini kullanabileceğini seçebilir. Tek bir tarz ve anlayış üzerinden ilerleyen tasarımı doğru bulmuyorum” dedi.

“Yazarın çevresini bile araştırıyorum”
Kitapla ilk temasımız kapağı ile oluyor. Kapak tasarımını, kitap hakkında fikir edinmemizi sağlamanın yanında yayınevinin imzası haline de gelebiliyor. Kitap kapaklarının tasarım sürecini anlatan Utku Lomlu, kitabın içeriğinin yanında yazarının yaşadığı dönemi de tasarım sürecinde önemsediğini anlattı: “Yayınevi ile aylık toplantılarımızda editörler bana basılması planlanan kitapları anlatıyor. Kitapla ilgili bilgileri konuştuktan sonra benim için bir araştırma süreci başlıyor. Bu süreçte yazarın yaşadığı dönem, etkilendiği sanat akımları ve hatta arkadaş çevresi benim için belirleyici oluyor. Ve okurların kitap hakkındaki yorumları da araştırmamda yer veriyorum”

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Tasarımcı Utku Lomlu: Tasarım Anlamaktan Başlar yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

En büyük sorun obezite 
Diyetin içeriğinin kişinin yaşam tarzı ve sağlık durumunun belirlediğini söyleyen Başgöze, diyetin sadece kilo vermek için değil sağlık sorunlarına karşı da önleyici amaçla uygulandığını belirterek obezitenin bu rahatsızlıklar arasında ilk sırada yer aldığını ekledi: “Türkiye Avrupa obezite sıklığının en çok görüldüğü ülkeler arasında ilk sırada. Kişinin boyu ve kilosu arasında orantı durumuna göre obezitenin etkisini derecelendiriyoruz. Bunu ölçmek için de kişinin boy kilo endeksine bakılıyor. Boy ve vücut kütle endeksi 35 üstü kişilere obez diyoruz. Alınan besin ile harcanan enerji arasında bir dengesizlik yaşandığında fazla yağ ve kilo görülüyor. Obezitenin tedavisinde de kişinin fiziksel aktivite oranına bakıyoruz. Eğer çok az ise beslenmeden kısıyoruz.”

Hareketlilik ve beslenme birbirine bağlı
Kadın ve erkeğin beslenme biçimlerinin birbirinden ayrıldığını dile getiren Başgöze, “Beslenme şekli değişmese bile yeme miktarı değişiyor. Bu konuda erkekler doğuştan şanslı çünkü kas miktarları fazla” dedi. Peki sağlık için günde üç öğün şart mı? Başgöze şu şekilde yanıtladı: “Herkesin beslenme şekli aslında parmak izi gibi kendine özgün. Önemli olan alınması gereken enerjinin doğru ve dengeli şekilde alınması. Diğer bir örnek de ekmeğin zararlı olduğu görüşü. Çocuklarının ekmek yemesini istemeyen anneler görüyorum. Eğer çocuk fiziksel olarak hareketliyse ve enerjiye ihtiyacı varsa yemesinde bir sakınca yok.

Programın tamamı tüm podcast mecralarında. Dinlemek için:

Kişiye Özel Diyet Nasıl Tasarlanır? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.

“Yatakhane Konutlar” Kent Yapısını Bozuyor

Kent planlamasındaki temel yanlışlıklara değinen Koramaz, “Özellikle yatakhane kentler denilen, kentin çok katmanlı yapısına uymayan ve insanlara hizmet etmeyen bir dönüşü olabiliyor. Bu kentler de özellikle konut sorununu çözme odaklı, fazla sayıda birimden oluşan ve hızlıca inşa edilen bölgeler bu özelliğe sahip oluyor. Yatakhane kentler ilk olarak İkinci Dünya Savaşının sonunda Avrupa’da bunun örneklerini sosyal konut sorununu çözme amacıyla ortaya çıkmıştı. Bunlar kentlerden uzak ve arazisi kolay temin edilebilecek yerleşim yerleri oluyor. Ama bu bölgeler, tarihi kentler gibi olanaklara sahip olamayabiliyor. Hatta bu alanlar zamanla gettolaşarak sadece dezavantajlı grupların yaşadığı bölgelere dönüşüyor” dedi.

Kent Tasarımı Sadece Piyasaya Bırakılmamalı

Türkiye’de inşa edilen yeni yerleşim alanlarında “yatakhane konut” mantığı yürütüldüğünü söyleyen Koramaz, “Ülkemizde yüksek gelir kesimine yönelik de bu bölgeler inşa ediliyor. Fakat sadece barınma ihtiyacının görüldüğü yerlerin insan yapısına da uygun olduğunu söylemek imkânsız. Hızlı konut üretim projeleri bir yandan küresel iklim krizini gözeterek oluşturulmalı. Bu da ekolojiyi önceleyen enerji çözümleri sunulmalı. Ve toplumun tümüne hitap edebilen toplu konutlar oluşturulmalı” şeklinde konuştu.

Kent planlamasının ve toplu konut politikalarının sadece “piyasa aktörlerine” bırakılmaması gerektiğini belirten Koramaz, “Sivil inisiyatiflerin, kent ve toplum üzerine çalışanların da planlama üzerine çalışmaları gerekiyor. Yapı mühendislerinin de sürecin başından sonuna yer alması ekolojik açıdan önemli” dedi.

Programın tamamını buradan dinleyebilirsiniz:

Türkiye’nin Yeni Konut Politikası Ne Olmalı? yazısı ilk önce Radyo Gedik üzerinde ortaya çıktı.